📖 ବ୍ରତ-କଥା

🧵 ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ ବ୍ରତ କାହାଣୀ

✍️ ଜ୍ୟୋତିଷାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ଧର ଦ୍ୱିବେଦୀ · 🔎 ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା: · 🧮 ଗଣନା-ପଦ୍ଧତି

କଥା

ସୁମନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କ ଝିଅ ଶୀଲା କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼ ଋଷିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ; ବିଦାଯ଼ ସମଯ଼ରେ ନଦୀ କୂଳରେ ମହିଳାମାନେ ଅନନ୍ତ-ପୂଜା କରୁଥିଲେ-ଶୀଲା ମଧ୍ଯ଼ 14 ଗଣ୍ଠି ବାନ୍ଧିଥିଲେ, ଉପବାସ କରିଥିଲେ, କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼ଙ୍କ ଘରକୁ ଧନରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିଥିଲେ। ଦିନେ କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼ ଶୀଲାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ସୂତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ-"ଏହା ଯାଦୁ?"-କ୍ରୋଧରେ ସୂତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ; ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଗୌରବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଦାରିଦ୍ର୍ଯ଼।

କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼ "ଜଙ୍ଗଲ-ଜଙ୍ଗଲ ବିଚରଣକାରୀ"-ଆମ୍ବ ଗଛ (ଯାହା ଉପରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ବସିବେ ନାହିଁ), ଗାଈ-ବାଛୁରୀ, ଗୋରୁ, ଦୁଇଟି ପୋଖରୀ, ଗଧ, ହାତୀ-ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ "ଅନନ୍ତ କେଉଁଠି?"; କେହି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଥକି ପଡ଼ିବା ପରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ (ନିଜେ ଅନନ୍ତ) ସେମାନଙ୍କୁ ଗୁମ୍ଫାକୁ ନେଇ ବିରାଟ-ରୂପ ଦେଖାଇଥିଲେ-"ଅନନ୍ତ ମୁଁ; ତେଣୁ ଆପଣ ସୂତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଦଣ୍ଡ; ବର୍ତ୍ତମାନ 14 ବର୍ଷ ଉପବାସ କରନ୍ତୁ"; ପଥର ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମଧ୍ଯ଼-ଆମ = ବିଦ୍ଯ଼ା-ଦାନ ନକରି, ଗାଈ = ଜମି, ଗୋରୁ = ଧର୍ମ, ପରସ୍ପର ଦାନ ନକରି ଭଉଣୀ, ଗାଧା = କ୍ରୋଧ, ହାତୀ = ଅହଙ୍କାର | କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼-ଶୀଲା 14 ବର୍ଷ ଧରି ଉପବାସ କରିଥିଲେ, ଗୌରବ ଫେରିଥିଲା।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର-କଥାଃ ଜୁଆରେ ରାଜ୍ଯ଼ ହରାଇବା ପରେ ନିର୍ବାସିତ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ସେହି ଅନନ୍ତ-ବ୍ରତ ବୋଲି କହିଥିଲେ-"ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଅନନ୍ତଙ୍କ ପୂଜା, 14 ଗାଁଠି, 14 ବର୍ଷ-ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ଯ଼କୁ ଫେରିବ"; ପାଣ୍ଡବମାନେ ମହାଭାରତ ପରେ ରାଜ୍ଯ଼ ପାଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଉପବାସ ହରାଇଥିବା ବସ୍ତୁ, ପଦ, ଧନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼-"ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର" ହାତର ସୁରକ୍ଷା।

କଥାର ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହି ବ୍ରତ କାହିଁକି

ଅନନ୍ତ = ବିଷ୍ଣୁର ସେହି ରୂପ ଯାହାର ଆଦି-ଶେଷ ନାହିଁ (ଶେଷନାଗ ମଧ୍ଯ଼ "ଅନନ୍ତ"); 14 ଗାଁଠି = 14 ଲୋକ (ସାତଟି ଉପରେ, ସାତଟି ତଳେ)-ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ଯ଼କ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦୁନିଆରେ ସୁରକ୍ଷା; ଅଗ୍ନି-ପୁରାଣ/ଭବିଷ୍ଯ଼-ପୁରାଣରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ଯ଼ ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ବିଷଯ଼ରେ କୁହାଯାଇଥିଲା-ରୋଗ ରୁ ମୁକ୍ତି-ଅସୁବିଧା-ଋଣ -, ହରାଇଥିବା ଗୌରବକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା |

ଉପବାସର ନିଯ଼ମଃ 14 ବର୍ଷ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂତନ ସୂତ୍ର, ପୁରୁଣା ପାଣିରେ; ମଧ୍ଯ଼ଭାଗରେ ପୁନର୍ବାର; 14 ତମ ବର୍ଷ ପାଳନ-14 ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଖାଦ୍ଯ଼, 14 ସାମଗ୍ରୀର ଦାନ; ମହିଳା ସ୍ୱାମୀ-ସନ୍ତାନର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ଯ ପାଇଁ, ପୁରୁଷ ଧନ-ପଦ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ପାଇଁ; କାହାଣ୍ଯ଼ରେ କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ ଋଷି ପତ୍ନୀ ଶୀଲାଙ୍କ ସୂତ୍ରକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ, ସବୁକିଛି ନଷ୍ଟ-ତା'ପରେ ଅନନ୍ତଙ୍କ ସନ୍ଧାନ (ତଳେ) |

ଗଣେଶ-ବିସର୍ଜନ: ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଥୀ ରେ ପଧାରିଥିବା ଗଣପତିଙ୍କ ଦଶମ ଦିନ (ଚତୁର୍ଦଶୀ) ବିସର୍ଜନ — ମୁମ୍ବାଇ-ପୁଣେର ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା (ଲାଲବାଗଚା ରାଜା), ଢୋଲ-ତାଶା-ଗୁଲାଲ; ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ ର ପୂଜା ସକାଳ, ବିସର୍ଜନ ଦ୍ୱିପ୍ରହର-ସନ୍ଧ୍ୟା; ଉଭୟ ଏକାଠି ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ; ପରଦିନଠାରୁ ପିତୃ-ପକ୍ଷ — ତେଣୁ ଆଜି ହିଁ ସବୁ ମାଙ୍ଗଳିକ ସମାପନ।

କଥା ଶୁଣିବାର ନିୟମ

  • କଥା ପୂଜା ପରେ ଏବଂ ଆରତୀ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣା/ପଢ଼ା ଯାଏ — ପୂରା ପରିବାର ଏକାଠି ବସନ୍ତୁ।
  • ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶାନ୍ତ ମନରେ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଦୀପ ଜଳୁଥାଉ ଏବଂ ହାତରେ କିଛି ଅକ୍ଷତ-ଫୁଲ ରଖନ୍ତୁ।
  • କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଫୁଲ ଦେବ-ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରି ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ; ପ୍ରସାଦ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।

📿 ଅସୀମ ଚତୁର୍ଦଶୀ ର ପୂଜା-ପଦ୍ଧତି (ପର୍ଯ୍ଯ଼ାଯ଼କ୍ରମେ) →

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ {Y} ରେ କେତେବେଳେ ଏବଂ ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ?

ଉପରୋକ୍ତ ହେଉଛି ଚଳିତ ବର୍ଷର ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଦଶୀ ତାରିଖ ଏବଂ ପୂଜା-ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ)-ଅନନ୍ତ-ପୂଜା ସକାଳ/ଅଭିଜିତ ରେ, ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ ସେହି ଦିନ ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନ-ସନ୍ଧ୍ଯ଼ା (ମୁମ୍ବାଇରେ ରାତି-ରାତି); ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦୁଇ ଦିନରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ ଯଦି ଅନନ୍ତ-ପୂଜା ସେହି ଦିନ ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦଶୀ ସକାଳ/ସକାଳ |

କେଉଁ ହାତରେ ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର, କେତେ ଦିନ?

ପୁରୁଷ ଡାହାଣ ହାତ (ବାହୁ/ହାତ), ମହିଳା ବାମ ହାତ; 14 ଗଣ୍ଠି; ଅତି କମରେ 14 ଦିନ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଏବଂ ପୁରୁଣା ପାଣି/ପିପଲ୍ ରେ ନୂତନ ବଣ୍ଡିଂ ସମଯ଼ରେ; ଯଦି ଭାଙ୍ଗିଥାଏ ତେବେ ପାଣିରେ ପକାନ୍ତୁ (ପୂଜା ହୋଇଛି)।

କାହିଁକି 14 ବର୍ଷ? ଯଦି ଆପଣ ମଧ୍ଯ଼ଭାଗରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି?

14 ଲୋକ (ତେଣୁ 14 ଗଣ୍ଠି)-କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ 14 ବର୍ଷର ଉପବାସ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲା; କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼ ମଧ୍ଯ଼ 14 ବର୍ଷ; ଯଦି ବାଦ୍ ପଡ଼େ ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ପ୍ରାଯ଼ଶ୍ଚିତ (ଦାନ/ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଖାଦ୍ଯ଼) ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଗଣନା; 14 ତମ ବର୍ଷ-14 ବ୍ରାହ୍ମଣ, 14 ବସ୍ତୁ-ଦାନ ପାଳନ |

ମହିଳାମାନେ କାହିଁକି ଏହି ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି?

କାହାଣୀରେ ଶୀଲା (କୌଣ୍ଡିନ୍ଯ଼-ପତ୍ନୀ) ରଖିଥିଲେ-ଘରକୁ ବିଳାସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ; ସ୍ୱାମୀ-ସନ୍ତାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଋଣ-ରୋଗ-ଅସୁବିଧାରୁ ମୁକ୍ତି, ହରାଇଥିବା ଧନ-ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିବା; ବିହାର-କର୍ଣ୍ଣାଟକ-ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଉଭଯ଼ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷ; ନବବିବାହିତ ପ୍ରଥମ ଅନନ୍ତ ସସୁରାଲରେ।

ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଏବଂ ଗଣେଶ-ବିସର୍ଜନର କ "ଣ ସମ୍ପର୍କ?

ଗଣେଶୋତ୍ସବ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଥୀ ରୁ ଦଶ ଦିନ-ଦଶମ ଦିନ ହେଉଛି ଚତୁର୍ଦଶୀ; ଲୋକମାନ୍ଯ଼ ତିଲକ (1893) ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ ରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶୋତ୍ସବକୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟ-ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ଏହି ବିସର୍ଜନ-ଦିନ; ଅନନ୍ତ-ପୂଜା (ବିଷ୍ଣୁ) ଏବଂ ବିସର୍ଜନ (ଗଣେଶ) ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଧାନ, ଏକ ଦିନ |

ଜୈନ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କ "ଣ?

ଦିଗମ୍ବର ଜୈନଙ୍କ ଦଶ ଲକ୍ଷ-ପର୍ବ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ପଂଚମୀ ରୁ ଚତୁର୍ଦଶୀ (10 ଦିନ)-ଶେଷ ଦିନ "ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ" ରେ ଉପବାସ-ରଥ ଯାତ୍ରା, ପରଦିନ କ୍ଷମାବାଣୀ ("ମିଚୁଚି ଡୁକାଦମ୍"-ସବୁଠାରୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା); ଶ୍ୱେତମ୍ବରଙ୍କ ପର୍ଯୁଷଣ-ସମ୍ବତ୍ସରୀ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ; ଭାବ-ବର୍ଷସାରା ଅପରାଧ ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା।

🏠 ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦଶୀ 2026 -ତାରିଖ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମରକତ · ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ