🪐 बुध ग्रह (बुध (बुध))

• कारकत्व: बुद्धी, वाणी, व्यापार, गणित, तर्क, लेखन, त्वचा
• उच्च राशी: कन्या (15°)
• नीच राशी: मीन (15°)
• स्वराशी: मिथुन, कन्या
• मित्र ग्रह: सूर्य, शुक्र
• शत्रू ग्रह: चंद्र
• सम ग्रह: मंगळ, गुरु, शनि
• दिशा: उत्तर
• रंग: हिरवा
• धातू: कांस्य
• रत्न: पाचू
• दिवस: बुधवार
• देवता: विष्णू / गणेश
• तत्त्व: पृथ्वी

स्वभाव व फळ

शुभ बुध तीक्ष्ण बुद्धी, प्रभावी वाणी, व्यापार-कौशल, गणित-तर्क आणि हास्य-विनोद देतो आहे — असे जातक चतुर व बहुमुखी असतात आहेत। कमकुवत किंवा पीडित बुध वाणी-दोष, त्वचा-रोग, निर्णय मध्ये भ्रम, स्नायु-दुर्बलता व व्यापार-हानि देतो आहे। कन्या मध्ये उच्च (व स्वगृही) तसेच मिथुन मध्ये स्वगृही बुध विशेष बलवान मानले जातो आहे।

उपाय

बुध ला बल देने साठी बुधवार व्रत, 'ॐ बुधाय नमः' जप, विष्णु/गणेश-पूजन तसेच विद्या-दान (पुस्तक/शिक्षण) श्रेष्ठ आहे। रत्न पन्ना (Emerald) सोने/चाँदी मध्ये, कनिष्ठा मध्ये, बुधवार धारण किया जातो आहे। हरी वस्तुएँ (मूँग, हिरवा वस्त्र) चा दान, कन्याओं/विद्यार्थियों ची सहायता तसेच नियमित अध्ययन विशेष लाभकारी आहे।

बुध ग्रह चा विस्तृत लेख (दशा-फल व गोचर सहित) · सर्व नवग्रह · आपल्या पत्रिका मध्ये हे ग्रह पाहा · बुध बारह भावांत व राशियों मध्ये — फल-पन्ने