🌕 पूर्णिमा व्रत (सत्यनारायणा कथा) 2026
पुढील पूर्णिमा केव्हा आहे — प्रत्येक महीने ची पूर्णिमा ला व्रत, सत्यनारायण-कथा, चंद्र-अर्घ्य, दान-स्नान; कार्तिक-माघ-वैशाख-गुरु पूर्णिमा जैसी बड़ी पूर्णिमाएँ वेगळा पन्नों वर; ऊपर आने वाली 12 पूर्णिमा-तिथियाँ नाम-सहित।
- भाद्रपद पूर्णिमा — शनिवार, 26 सप्टेंबर 2026
- आश्विन पूर्णिमा — सोमवार, 26 ऑक्टोबर 2026
- कार्तिक पूर्णिमा — मंगलवार, 24 नोव्हेंबर 2026
- मार्गशीर्ष पूर्णिमा — बुधवार, 23 डिसेंबर 2026
- पौष पूर्णिमा — शुक्रवार, 22 जानेवारी 2027
- माघ पूर्णिमा — शनिवार, 20 फेब्रुवारी 2027
- फाल्गुन पूर्णिमा — सोमवार, 22 मार्च 2027
- चैत्र पूर्णिमा — मंगलवार, 20 एप्रिल 2027
- वैशाख पूर्णिमा — गुरुवार, 20 मे 2027
- ज्येष्ठ पूर्णिमा — शुक्रवार, 18 जून 2027
- आषाढ़ पूर्णिमा — रविवार, 18 जुलै 2027
- श्रावण पूर्णिमा — मंगलवार, 17 ऑगस्ट 2027
पूर्णिमा प्रत्येक चंद्र-मास ची पंद्रहवीं तिथी आहे जब चंद्रमा पूर्ण होतो आहे — साल मध्ये 12 (अधिक मास मध्ये 13)। हे विष्णु-लक्ष्मी आणि चंद्रमा चा दिवस आहे — घरों मध्ये सत्यनारायण-कथा, पूर्णिमा-व्रत (दिन-भर फलाहार, शाम चंद्र-दर्शन चे नंतर पारण), नदी-स्नान, दान; कई कुटुंब प्रत्येक पूर्णिमा ला खीर बनाकर चंद्रमा ला अर्पित करतात आहेत।
प्रत्येक पूर्णिमा चा आपला नाम-पर्व आहे — कार्तिक (देव दीपावली), माघ (माघी स्नान), फाल्गुन (होली), चैत्र (हनुमान जयंती), वैशाख (बुद्ध पूर्णिमा), ज्येष्ठ (वट सावित्री/स्नान-पूर्णिमा), आषाढ़ (गुरु पूर्णिमा), श्रावण (रक्षाबंधन), भाद्रपद (पितृ-पक्ष आरंभ), आश्विन (शरद पूर्णिमा), मार्गशीर्ष (दत्तात्रेय), पौष (शाकंभरी) — बड़े पर्वों चे आपल्या पन्ने आहेत, हे पन्ना मासिक पूर्णिमा-व्रत व सत्यनारायण-कथा चा। ऊपर पुढील पूर्णिमा ची तिथी, चंद्रोदय व 12 तिथी; रिकामे विधि, कथा-विधान, प्रसाद, इलाक़ों ची रीत।
महत्त्व — हे व्रत चा
पूर्णिमा ला चंद्रमा पूर्ण-बली — मन (चंद्र) वर परिणाम तीव्र, म्हणून व्रत-संयम व चंद्र-अर्घ्य; विष्णु-पूजा व सत्यनारायण-कथा (स्कंद-पुराण, रेवा-खंड) चा सर्वात शुभ दिवस — कथा कोणत्याही देखील दिवस असो शकते आहे वर पूर्णिमा व संक्रांति श्रेष्ठ; पूर्णिमा-स्नान (गंगा-यमुना-नर्मदा) व दान चा फळ गुना।
व्रत-नियम: पूर्णिमा उदया-तिथि किंवा चंद्रोदय-व्यापिनी — उपवास उदया-तिथि वाले दिवस, सत्यनारायण-कथा व चंद्र-अर्घ्य त्या शाम जब पूर्णिमा चंद्रोदय चे वेळ असो (प्रायः वही दिवस; कभी एक दिवस आधी — ऊपर सूची उदया-नियम पासून, तिथि-खिड़की पाहून कथा ची शाम चुनें); पारण चंद्र-दर्शन चे नंतर किंवा पुढील सुबह।
पत्रिका मध्ये चंद्रमा कमकुवत/चंद्र-दोष (मन-अशांति, माता-सुख मध्ये कमी) — पूर्णिमा-व्रत, सफ़ेद वस्तु-दान (दूध-चावल-चाँदी-मिश्री), «ॐ सों सोमाय नमः», शिव-अभिषेक उपाय; स्त्रियाँ संतान-सौभाग्य व गृह-शांति साठी; 12 पूर्णिमा (वर्ष) चा संकल्प, उद्यापन कार्तिक/माघ पूर्णिमा वर।
पूजा-पद्धत (टप्प्याटप्प्याने)
हे मासिक पूर्णिमा ची घरेलू विधि आहे — उपवास, सत्यनारायण-कथा (पाँच अध्याय), चंद्र-अर्घ्य, पारण; बड़ी पूर्णिमाओं ची आपल्या रीत उनके पन्नों वर।
- सुबह: ब्रह्म-मुहूर्त मध्ये स्नान (नदी/घर वर गंगाजल), सफ़ेद/पीले वस्त्र; संकल्प — «पूर्णिमा व्रत व सत्यनारायण-पूजा, (कामना) साठी, चंद्र-दर्शन चे नंतर पारण»; सूर्य-अर्घ्य; विष्णु-लक्ष्मी ची पूजा, तुलसी-जल।
- दिन-भर: फलाहार (फल-दूध-साबूदाना) किंवा निर्जला (सामर्थ्य); दान — अन्न, सफ़ेद वस्तु (चावल-दूध-चीनी-वस्त्र), जल; «ॐ नमो भगवते वासुदेवाय»/विष्णु-सहस्रनाम; दिवस मध्ये सोना नाही।
- शाम (प्रदोष — ऊपर वेळ) सत्यनारायण-कथा: चौकी वर पीला कपड़ा, केले चे खंभे/पत्ते, कलश (जल-आम-पत्ते-नारियल), सत्यनारायण (विष्णु) चित्र/शालिग्राम; गणेश-नवग्रह-पूजन, पंचामृत, तुलसी-दल, पीले फूल; पंजीरी (सूजी-घी-शक्कर-केला-तुलसी — सवा पाव/सवा किलो), पंचमेवा, फळ; पंडित किंवा स्वतः कथा चे 5 अध्याय; प्रत्येक अध्याय वर «सत्यनारायण भगवान ची जय»; आरती «जय लक्ष्मीरमणा»; परिवार-पड़ोस ला प्रसाद।
- चंद्रोदय (ऊपर वेळ) वर अर्घ्य: चाँद ला जल-दूध-अक्षत-फूल, «ॐ सों सोमाय नमः»/«दधिशंखतुषाराभं…», खीर चा भोग चाँदनी मध्ये (शरद पूर्णिमा वर रात-भर); चंद्र-दर्शन।
- पारण: चंद्र-अर्घ्य व कथा चे नंतर प्रसाद (पंजीरी-पंचामृत), नंतर सात्विक भोजन — खीर-पूड़ी-सब्ज़ी; कठोर व्रती पुढील सुबह (प्रतिपदा) पारण।
- पूर्णिमा-स्नान व दान: सुबह/दिवस मध्ये तीर्थ-स्नान (असो सके तर), गाय-ब्राह्मण-ग़रीब ला दान; पीपल/तुलसी ला जल-दीप; पितरों चा स्मरण (पूर्णिमा-श्राद्ध — भाद्रपद)।
- स्त्री-रीत: सुहागिनें चंद्रमा पासून पति-संतान ची दीर्घायु, कन्याएँ वर साठी; मासिक-धर्म मध्ये कथा नाही (नंतर मध्ये किंवा पुढील पूर्णिमा); गर्भवती फलाहार व चंद्र-दर्शन शुभ।
- उद्यापन: 12 पूर्णिमा पूरी असल्याने वर — सत्यनारायण-कथा + हवन, 12 ब्राह्मण/दंपति-भोजन, सफ़ेद वस्तु-दान; कार्तिक किंवा माघ पूर्णिमा वर।
पूजा-सामग्री ची सूची
सत्यनारायण-कथा ची सामग्री + चंद्र-अर्घ्य — प्रत्येक पूर्णिमा ची सूची।
- सत्यनारायण/विष्णु-लक्ष्मी चित्र किंवा शालिग्राम, चौकी, पीला कपड़ा, केले चे पत्ते/खंभे, कलश, आम चे पत्ते, नारियल
- पंचम्रत (दूध-दही-तूप-मध-साखर), गंगाजल, तुळशी-दाल, पिवळा चंदन, रोली, अक्षत, मौली, जनेव, पिवळा पुष्पहार.
- पंजीरी: सूजी, घी, शक्कर, केला, तुलसी, पंचमेवा (सवा पाव/सवा किलो — «सवा» चा नियम); फळ, पान-सुपारी, दक्षिणा
- दीपक (तूप), धूप, कपूर, आरती-थाली, शंख, घंटा; सत्यनारायण-कथा पुस्तक (5 अध्याय)
- नवग्रह/गणेशपूजनः सुपारी-अक्षत (नवग्रह), हळद-गाठ; हवन (उत्सव)
- चंद्र-अर्घ्य: तांबे/चाँदी चा लोटा, जल-दूध-अक्षत-फूल; खीर (चाँदनी मध्ये)
- देणगीः तांदूळ-दूध-साखर-पांढरे कपडे-चांदी (चंद्र), अन्न-पाणी
- व्रत-फलाहार: फळ, दूध, साबूदाना, मखाना, सेंधा नमक
🛍 पूजा-सामग्री व यंत्र पाहा 🙏 पूजा बुक करा
सूर्योदय, चंद्रोदय, राहुकाळ व चौघड़िया — तुमचे शहर चे अचूक वेळ पासून, निःशुल्क।
पंचांग पाहा →प्रतिज्ञा-कथा
सत्यनारायण-कथा (स्कंद-पुराण, रेवा-खंड) चे पाँच अध्याय पूर्णिमा ला पढ़े जातात आहेत — नारद ला विष्णु ने कलियुग चे दुःखी मनुष्यों चे साठी हे सरल व्रत बताया: (1) काशी चा दरिद्र ब्राह्मण — वृद्ध-रूप विष्णु पासून व्रत जानकर धनी झाला; (2) लकड़हारा — ब्राह्मण चे घर कथा-प्रसाद पाकर व्रत किया, सुखी; (3) राजा उल्कामुख व साधु-वैश्य — साधु ने संतान-हेतु व्रत ची मन्नत मानी, कन्या कलावती हुई, वर व्रत भूला; (4) साधु-दामाद वर चोरी चा झूठा आरोप, कारागार; कलावती ने कथा सुनी, पत्नी लीलावती ने व्रत किया — छूटे; लौटते नाव वर साधु ने प्रसाद-धन ला «लता-पत्ता» कहा, नाव डूबी, नंतर व्रत पासून बची; (5) कलावती प्रसाद छोड़कर पति पासून मिलने दौड़ी — नाव डूबी, प्रसाद लेकर लौटी तर उबरी; राजा तुंगध्वज ने ग्वालों चा प्रसाद ठुकराया — पुत्र-धन खोया, प्रसाद लेकर पाया।
सीख: सत्यनारायण = सत्य च नारायण — व्रत ची मन्नत भूलना, प्रसाद चा अपमान/त्याग, झूठ — इनसे विपत्ती; श्रद्धा पासून कथा-प्रसाद-सत्य पासून सुख; म्हणून प्रसाद (पंजीरी-केला-पंचामृत) सबको बाँटना व स्वतः ग्रहण करना अनिवार्य, कथा मध्ये मध्ये छोड़कर उठना नाही।
चंद्रमा ची कथा: दक्ष-शाप पासून क्षय असतात चंद्रमा ने प्रभास मध्ये शिव ची आराधना ची, शिव ने उन्हें मस्तक वर धारण करून पूर्णिमा ला पूर्ण किया — तभी पासून पूर्णिमा ला चंद्र-शिव-पूजा; चंद्रमा मन-माता-जल-औषधि चे स्वामी — पूर्णिमा-व्रत पासून मन-शांति व माता-सुख (लोक-ज्योतिष)।
पंजीरी, पंचामृत, केला, खीर — सत्यनारायण चा प्रसाद व चाँद ची खीर
सत्यनारायण चा प्रसाद «सवा» चे नियम पासून — सवा पाव/सवा किलो सूजी ची पंजीरी, पंचामृत, केला-तुलसी; चंद्रमा ला खीर (चावल-दूध — सफ़ेद, चंद्र-प्रिय); व्रत-दिन फलाहार; पारण मध्ये खीर-पूड़ी-सब्ज़ी; बंगाल मध्ये सत्यनारायण चा «सिन्नी/शिरनी» (आटा-दूध-केला-गुड़), महाराष्ट्र मध्ये सत्यनारायण चा «शीरा» (सूजी-हलवा)।
- पंजीरी: सवा पाव/किलो सूजी घी मध्ये भूनकर पिसी शक्कर, केला (कटा), तुलसी-दल, पंचमेवा — कथा चे नंतर पंचामृत चे सोबत सबको
- पंचामृत (दूध-दही-घी-शहद-शक्कर + तुलसी-गंगाजल) — चरणामृत रूप मध्ये
- खीर (चावल-दूध-केसर-मेवे) — चंद्र-अर्घ्य चे सोबत भोग, चाँदनी मध्ये ठेवा (शरद पूर्णिमा वर रात-भर)
- फळ (केला अनिवार्य, सेब-अनार-अंगूर), मिश्री, नारियल, पान-सुपारी
- पारण: खीर-पूड़ी-आलू-सब्ज़ी, दाल-चावल (चावल पूर्णिमा ला वर्जित नाही — एकादशी ची तरह नाही)
- क्षेत्रीय: बंगाल — सिन्नी/शिरनी (आटा-दूध-केला-गुड़ चा कच्चा मिश्रण), पायेस; महाराष्ट्र — सत्यनारायण चा सूजी-शीरा (सवा माप), पुरण-पोली; गुजरात — शीरो-लापसी; दक्षिण — सत्यनारायण पूजा मध्ये सपाद-भक्ष्य (सवा माप गेहूँ-गुड़-केला-घी), पायसम
वेगळा-वेगळा इलाक़ों ची रीत
उत्तर ची सत्यनारायण-कथा, बंगाल ची सिन्नी, महाराष्ट्र चा शीरा, दक्षिण चा सपाद-भक्ष्य, तीर्थों चा पूर्णिमा-स्नान — प्रत्येक पूनम ची रीत।
दादी-नानी पासून सुनी रीत, कथा, गीत किंवा पकवान — 2-4 पंक्तियाँ; हम पढ़कर तुमचे इलाक़े चे नाव पासून याच पन्ने वर जोड़ेंगे (फ़ोन दिखेगा नाही — सिर्फ़ पूछने चे साठी)।
✅ मिल गेली — पढ़कर 1-2 दिवस मध्ये याच पन्ने वर जोड़ेंगे। धन्यवाद!काही गड़बड़ हुई — नंतर कोशिश करा।⏳ पाठवत आहेक्या करा, क्या न करा
✅ क्या करा
- उदया-तिथि (ऊपर सूची) वर व्रत; कथा त्या शाम जब पूर्णिमा चंद्रोदय वर असो — तिथि-खिड़की पाहा
- सत्यनारायण-कथा चे पाँचों अध्याय पूरे, प्रसाद (पंजीरी-पंचामृत-केला) सबको व स्वतः ग्रहण
- चंद्रोदय वर अर्घ्य (ऊपर वेळ), खीर चाँदनी मध्ये; सफ़ेद वस्तु-दान (चंद्र)
- तीर्थ/घर वर स्नान, दान, पितृ-स्मरण; तुलसी-पीपल ला जल
- 12 पूर्णिमा चा संकल्प → उद्यापन; रोगी/गर्भवती फलाहार
❌ क्या न करा
- कथा मध्ये मध्ये छोड़कर उठना, प्रसाद ठुकराना/फेंकना (कथा ची सीख); मन्नत मानकर भूलना
- पूर्णिमा ला माँस-मद्य-तामसिक, कलह, झूठ; बाल-नाख़ून (काही रीत)
- चंद्र-दर्शन चे शिवाय पारण (व्रत-रूप मध्ये); बादल असोत तर वेळ चे नंतर दिशा मध्ये अर्घ्य
- पूर्णिमा ला तुलसी तोड़ना (काही परंपराएँ — आधी तोड़ें); एकादशी ची तरह चावल-वर्जन नाही आहे, भ्रम न ठेवा
- पूर्णिमा ची रात्र देर पर्यंत तेज़ रोशनी-शोर — चाँदनी-शांति चा दिवस
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पुढील पूर्णिमा केव्हा आहे? 2026 ची पूर्णिमा-तिथियाँ?
ऊपर पुढील पूर्णिमा ची तिथी, तिथि-खिड़की व चंद्रोदय (दिल्ली) आणि आने वाली 12 पूर्णिमाएँ महिना-नाव सहित आहेत — उदया-तिथि नियम पासून; पूर्णिमा दोन दिवस मध्ये बँटे तर व्रत उदया-दिन, सत्यनारायण-कथा व चंद्र-अर्घ्य त्या शाम जब पूर्णिमा चंद्रोदय चे वेळ असो — तिथि-खिड़की पासून पाहा।
सत्यनारायण-कथा पूर्णिमा ला च चा? कोणत्याही आणि दिवस असो शकते आहे?
कथा कोणत्याही देखील शुभ दिवस असो शकते आहे (गृह-प्रवेश, विवाह, जन्मदिन, मन्नत-पूर्ति) — वर पूर्णिमा, संक्रांति, एकादशी व गुरुवार श्रेष्ठ; पूर्णिमा ला विष्णु-लक्ष्मी व चंद्र दोन्ही बली; मासिक कथा चा संकल्प असो तर प्रत्येक पूर्णिमा ची शाम; पंडित न असोत तर घर चा कोणता देखील पढ़ शकतो आहे।
पंजीरी «सवा» माप मध्ये का?
सत्यनारायण-कथा मध्ये «सवाया» प्रसाद (सवा पाव/सवा किलो/सवा पाँच) — पूर्णता पासून थोड़ा अधिक — कृतज्ञता व वृद्धि चा प्रतीक; कथा मध्ये साधु-वैश्य ने मन्नत भूलकर कष्ट पाया, म्हणून मन्नत चा प्रसाद सवाया; पंजीरी (सूजी-घी-शक्कर-केला-तुलसी) चा माप, पंचामृत देखील सवा।
पूर्णिमा-व्रत मध्ये क्या खाएँ? चावल चलता आहे?
होय — पूर्णिमा ला एकादशी जैसा चावल-वर्जन नाही; व्रत मध्ये फलाहार (फल-दूध-साबूदाना-मखाना), चंद्र-दर्शन चे नंतर खीर-पूड़ी-सब्ज़ी-चावल; निर्जला केवळ स्वस्थ व संकल्पित; प्रसाद (पंजीरी-पंचामृत) आधी।
चंद्र-दोष चे साठी पूर्णिमा वर क्या करा?
पत्रिका मध्ये चंद्र कमकुवत/पीडित (मन-अशांति, नींद, माता-सुख) — पूर्णिमा-व्रत, चंद्र-अर्घ्य, «ॐ सों सोमाय नमः» 108, सफ़ेद वस्तु (दूध-चावल-चीनी-चाँदी-मोती) दान, शिव-अभिषेक (चंद्र शिव चे मस्तक वर), आई ची सेवा; मोती पंडित ची सल्ला पासून; 12 पूर्णिमा चा संकल्प।
कौन-सी पूर्णिमाएँ बड़ी आहेत?
कार्तिक (देव-दीपावली, गंगा-स्नान), माघ (माघी स्नान), वैशाख (बुद्ध पूर्णिमा), आषाढ़ (गुरु पूर्णिमा), श्रावण (रक्षाबंधन), आश्विन (शरद/कोजागरी), फाल्गुन (होलिका दहन), मार्गशीर्ष (दत्तात्रेय), पौष (शाकंभरी), ज्येष्ठ (वट सावित्री/स्नान), चैत्र (हनुमान जयंती), भाद्रपद (पितृ-पक्ष आरंभ) — सबके आपल्या पन्ने «संबंधित» मध्ये किंवा hub वर।
आपला WhatsApp नंबर लिखिए — प्रत्येक बड़े व्रत-त्योहार पासून एक दिवस आधी तिथी, मुहूर्त आणि सामग्री-सूची चा संदेश मिळेल। मुफ़्त, कभी देखील बंद करून शकते आहेत।
✅ नोंदवले असो गेला — अगले व्रत पासून एक दिवस आधी संदेश आएगा।काही गड़बड़ हुई — नंतर कोशिश करा।⏳ नोंदवले असो रहा…📲 सहेलियों-परिवार ला WhatsApp वर भेजें
हे देखील पढ़ें: शरद पूर्णिमा (कोजागरी) · कार्तिक पूर्णिमा (देव दिवाळी) · गुरु पूर्णिमा · अमावस्या (पितृ-स्नान-दान)
⚠️ हे तपशील पारंपरिक विधि व लोक-मान्यता वर आधारित आहे; आपल्या एकूण-कुटुंब व इलाक़े ची रीत सर्वोपरि आहे। तिथी दिल्ली चे सूर्योदय-तिथि पासून — आपल्या शहर चा पंचांग व चंद्रोदय मिला लें; ग्रह-उपाय ज्योतिष-मान्यता आहेत।
🌐 Read this page in English · ← सर्व उपवास-सण · संपूर्ण उत्सव-दिनदर्शिका