🪷 પિતૃ-પક્ષ (શ્રાદ્ધ) અને સર્વ પિતૃ અમાસ 2027
ભાદરવા સુદ પૂનમથી ભાદરવા વદ અમાસ (પૂર્ણિમાંત ગણતરીમાં આસો અમાવસ્યા) સુધીના 16 દિવસ — પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ-તર્પણ-પિંડદાન; જે તિથિએ દેહાંત, તે જ તિથિએ શ્રાદ્ધ; સર્વ પિતૃ અમાસ (મહાલય)એ સૌનું; કાગડા-ગાય-કૂતરાને ગ્રાસ, બ્રાહ્મણ-ભોજન; ગયા-શ્રાદ્ધ.
- પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધ — પિતૃ-પક્ષ આરંભ — બુધવાર, 15 સપ્ટેમ્બર 2027
- સર્વ પિતૃ અમાવસ્યા (મહાલય) — પિતૃ-પક્ષ સમાપન — ગુરુવાર, 30 સપ્ટેમ્બર 2027
પિતૃ-પક્ષ (મહાલય/શ્રાદ્ધ-પક્ષ/કનાગત) ભાદરવા સુદ પૂનમ (અનંત ચૌદશના બીજા દિવસે)થી ભાદરવા વદ અમાસ (પૂર્ણિમાંત ગણતરીમાં આસો કૃષ્ણ અમાવસ્યા) સુધીના 16 દિવસ છે — બરાબર શારદીય નવરાત્રિ પહેલાં. આ દિવસોમાં પિતૃઓ (દિવંગત પૂર્વજો — માતા-પિતા, દાદા-દાદી, નાના-નાની, ત્રણ પેઢી) પિતૃલોકમાંથી ધરતી પર આવે છે અને પોતાના વંશજો પાસેથી શ્રાદ્ધ (શ્રદ્ધાપૂર્વક અર્પણ) — તર્પણ (જળ-તલ), પિંડદાન (ચોખા-જવના પિંડ), બ્રાહ્મણ-ભોજન, કાગડા-ગાય-કૂતરાને ગ્રાસ — ની અપેક્ષા રાખે છે.
નિયમ: જે પિતૃનો દેહાંત જે તિથિએ થયો (સુદ/વદ કોઈ પણ પક્ષ), પિતૃ-પક્ષની તે જ તિથિએ (એકમ…ચૌદશ) તેમનું શ્રાદ્ધ; સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓનું નોમ (માતૃ-નવમી)એ, સંન્યાસીઓનું બારસે, શસ્ત્ર/અકસ્માતથી મૃત્યુ પામેલાંનું ચૌદશે, અને જેમની તિથિ જાણીતી નથી/સૌનું — સર્વ પિતૃ અમાસ (મહાલય અમાવસ્યા)એ; ઉપર આ વર્ષની અમાસ અને પક્ષ-આરંભની તારીખ. ઘરની સ્ત્રીઓ શ્રાદ્ધ-ભોજન (ખીર-પૂરી, પિતૃઓની પ્રિય વસ્તુ) બનાવે છે, પહેલો ગ્રાસ કાગડા-ગાય-કૂતરાને, બ્રાહ્મણ/દીકરી-જમાઈને ભોજન; આખા પક્ષમાં શુભ-કાર્ય નહીં. નીચે વિધિ, સામગ્રી, કથા, શ્રાદ્ધ-ભોજન અને પ્રદેશોની રીત.
મહત્વ — આ વ્રત કેમ
ઋણ-સિદ્ધાંત: મનુષ્ય પર દેવ-ઋષિ-પિતૃ એમ ત્રણ ઋણ; પિતૃ-ઋણ સંતાન-પરંપરા અને શ્રાદ્ધથી ચૂકવાય; ગરુડ/માર્કંડેય-પુરાણ, મનુસ્મૃતિમાં શ્રાદ્ધનું વિધાન — «પિતૃઓની તૃપ્તિથી આયુ, સંતાન, ધન, વિદ્યા, સ્વર્ગ»; શ્રાદ્ધ ન કરવાથી પિતૃ-દોષ (કુંડળીમાં સૂર્ય-રાહુ/કેતુ/શનિના યોગ) — સંતાન-બાધા, રોગ, કલહ — મનાય છે; પિતૃ-પક્ષ તેની શાંતિનો શ્રેષ્ઠ કાળ.
શ્રાદ્ધનો સમય: અપરાહ્ન (બપોરે 12-1:30 — કુતુપ-રૌહિણ મુહૂર્ત, ઉપર અપરાહ્ન) શ્રેષ્ઠ; દિશા દક્ષિણ (પિતૃ-દિશા), જનોઈ જમણા ખભે (અપસવ્ય), તલ-દર્ભ-જળ, ચોખા-જવ-તલના પિંડ; કાગડો યમનો દૂત, ગાય-કૂતરો-કીડી-દેવતા — પંચ-બલિ (પંચગ્રાસ) શ્રાદ્ધનો ભાગ; બ્રાહ્મણ/દીકરી-જમાઈ/ભાણેજને ભોજન = પિતૃઓનું ભોજન.
ગયા (બિહાર) — વિષ્ણુપદ પર પિંડદાન પિતૃ-પક્ષનું સૌથી મોટું તીર્થ (પિતૃપક્ષ મેળો, 17 દિવસ), પછી હરિદ્વાર (નારાયણી-શિલા), પ્રયાગ, કાશી (પિશાચ-મોચન), સિદ્ધપુર (ગુજરાત — માતૃ-ગયા), બદરીનાથ (બ્રહ્મ-કપાલ), રામેશ્વરમ્, નાસિક-ત્ર્યંબક (પંચવટી), પુષ્કર, લોહાર્ગલ; બંગાળમાં મહાલય-અમાસે «મહાલયા» — દુર્ગાનું આગમન (આકાશવાણીનું «મહિષાસુરમર્દિની»), તર્પણ ગંગા-ઘાટો પર.
પૂજા-વિધિ (ચરણ-દર-ચરણ)
આ ઘરગથ્થુ વિધિ છે — તિથિ-શ્રાદ્ધનું સરળ ઘર-રૂપ (તર્પણ, પંચબલિ, બ્રાહ્મણ-ભોજન), અમાસનું સર્વ-પિતૃ-શ્રાદ્ધ; પંડિત હોય તો પૂર્ણ-વિધિ તેમની સાથે.
- પક્ષ-આરંભ (પૂનમ/એકમ): ઘરની સફાઈ, દક્ષિણ દિશામાં પિતૃઓની છબી/સ્થાન — જળ, દીવો, ફૂલ, તુલસી; સંકલ્પ — «આ પિતૃ-પક્ષમાં (નામ) ગોત્રના પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ-તર્પણ»; આખા પક્ષમાં રોજ સવારે તર્પણ (શક્ય હોય તો) — તાંબાના લોટામાં જળ-તલ-દર્ભ, દક્ષિણ તરફ મુખ, અંગૂઠાની બાજુથી જળ છોડવું (પિતૃ-તીર્થ), «(નામ) ગોત્ર (પિતૃ-નામ) તૃપ્યતામ્» ત્રણ વાર.
- તિથિ-શ્રાદ્ધ (જે દિવસે પિતૃની મૃત્યુ-તિથિ): સવારે સ્નાન, ઘરના પુરુષ (દીકરો/પૌત્ર — ન હોય તો દીકરી/પત્ની પણ કરી શકે, નીચે FAQ) દક્ષિણ તરફ મુખ; પિતૃઓનું આવાહન — દર્ભનું આસન, તલ-જળ-જવ; બ્રાહ્મણ (અથવા પિતૃ-પ્રતીક)ને પાદ્ય-અર્ઘ્ય; પિંડદાન — રાંધેલા ચોખા-જવ-તલ-ઘી-મધના 3 (અથવા 1) પિંડ — પિતા-દાદા-પરદાદા; પિતૃ-સૂક્ત/ગજેન્દ્ર-મોક્ષ/ગીતા-7નો પાઠ.
- પંચબલિ (પંચગ્રાસ): શ્રાદ્ધ-ભોજનના પાંચ ગ્રાસ પાંદડા પર — ગાય (ગો-બલિ), કૂતરો (શ્વાન), કાગડો (કાક — છત/ખુલ્લામાં મૂકવો, કાગડો આવે તો પિતૃ તૃપ્ત), કીડી (પિપીલિકા — લોટ-ખાંડ), દેવતા (અગ્નિ — ઘી-ભોજનનો અંશ); પહેલાં આ, પછી બ્રાહ્મણ, પછી પરિવાર.
- બ્રાહ્મણ-ભોજન: 1-3 બ્રાહ્મણ (અથવા દીકરી-જમાઈ/ભાણેજ/બહેન — પિતૃ-તુલ્ય)ને શ્રાદ્ધ-ભોજન (ખીર-પૂરી-શાક-પિતૃની પ્રિય વસ્તુ), દક્ષિણા, વસ્ત્ર-છત્રી-જોડા-અન્નનું દાન; ભોજન કરાવતી વખતે મૌન, પંખો ન નાખવો (કેટલીક રીત), ભોજન પછી તલ-જળથી વિદાય — «પિતરઃ પ્રીયન્તામ્».
- સ્ત્રીઓ: શ્રાદ્ધનું ભોજન સ્નાન કરીને, ચૂપચાપ, ચાખ્યા વિના (પિતૃ પહેલાં); લસણ-ડુંગળી-મસૂર-રીંગણ નહીં; તુલસી-કેળનાં પાન; સાસુ/માતા/દાદીની મૃત્યુ-તિથિ અથવા માતૃ-નવમીએ સૌભાગ્યવતી-બ્રાહ્મણી/દીકરીને ભોજન-સૌભાગ્ય-સામગ્રી.
- સર્વ પિતૃ અમાસ (મહાલય): જેમની તિથિ જાણીતી નથી, સર્વ પિતૃ, પરણેલી દીકરીઓ, ગુરુ, મિત્ર, અકાળ-મૃત્યુવાળાં — સૌનું શ્રાદ્ધ-તર્પણ; અપરાહ્નમાં પિંડદાન, પંચબલિ, બ્રાહ્મણ-ભોજન, દાન (અન્ન-વસ્ત્ર-છત્રી-જોડા-ગાય); સાંજે દક્ષિણમાં દીવો — પિતૃઓની વિદાય «પુનરાગમનાય»; બીજા દિવસે એકમથી નવરાત્રિ — ઘટ-સ્થાપના.
- પિતૃ-દોષ-શાંતિ: અમાસે પીપળામાં જળ-દૂધ-તલ, «ૐ પિતૃભ્યઃ નમઃ» 108, ગીતા-7/પિતૃ-સૂક્ત, ગાય-કૂતરા-કાગડાને રોજ ગ્રાસ, ગરીબને ભોજન; ગયા-શ્રાદ્ધનો સંકલ્પ (શક્તિ મુજબ); કુંડળીમાં દોષ હોય કે ન હોય — પિતૃ-પક્ષનું શ્રાદ્ધ સૌના માટે.
- આખા પક્ષમાં: લગ્ન-સગાઈ-ગૃહ-પ્રવેશ-નવી ખરીદી (ઘરેણાં-વાહન-ઘર — લોક-રીત, શાસ્ત્રમાં માત્ર શુભ-સંસ્કાર વર્જિત) નહીં; વાળ-નખ-દાઢી ન કપાવવાં (પુરુષો — ઘણાં ઘર), બ્રહ્મચર્ય, સાત્ત્વિક ભોજન, પિતૃઓનું સ્મરણ, દાન.
📿 પિતૃ-પક્ષ (શ્રાદ્ધ) અને સર્વ પિતૃ અમાસ કેવી રીતે કરવી — વિસ્તૃત વિધિ, સામગ્રી checklist અને નિયમો →
પૂજા-સામગ્રીની યાદી
દર્ભ, તલ, જવ, તાંબાનો લોટો, પિંડ-સામગ્રી, શ્રાદ્ધ-ભોજન, દાન — પિતૃ-પક્ષની યાદી.
- દર્ભ/કુશ (આસન અને વીંટી — પવિત્રી), કાળા તલ, જવ, તાંબાનો લોટો/થાળી, જળ, ગંગાજળ, દક્ષિણ-દિશાનું આસન
- પિંડ: રાંધેલા ચોખા/જવનો લોટ, તલ, ઘી, મધ, દૂધ, ગોળ — 3 પિંડ (પિતા-પિતામહ-પ્રપિતામહ) અથવા 1 સર્વ-પિતૃ
- પિતૃઓની છબી/સ્થાન, દીવો (સરસવ/તલનું તેલ), ફૂલ (સફેદ — ચમેલી/કમળ, લાલ નહીં), તુલસી, ચંદન, ધૂપ
- શ્રાદ્ધ-ભોજન: ખીર (ચોખા-દૂધ), પૂરી, કોળું/તુરિયાં/અળવીનું શાક, ચણા/અડદની દાળ (તિથિ મુજબ), કઢી, રાયતું, પિતૃની પ્રિય વસ્તુ; કેળનાં પાન/પતરાળાં
- પંચબલિ: 5 પાંદડાં (ગાય-કૂતરો-કાગડો-કીડી-દેવતા), લોટ-ખાંડ (કીડી), ઘી
- બ્રાહ્મણ-દક્ષિણા, દાન: અન્ન (ચોખા-ઘઉં), વસ્ત્ર (ધોતી-સાડી), છત્રી, જોડા-ચંપલ, વાસણ, તલ-ગોળ, ગાય માટે ચારો; યમરાજ-પ્રીતિ માટે કાળા તલ-લોખંડ (કેટલીક રીત)
- જનોઈ (અપસવ્ય માટે), પિતૃ-સૂક્ત/ગીતા/ગરુડ-પુરાણ (શ્રાદ્ધ-અધ્યાય), પંડિત ન હોય તો સરળ શ્રાદ્ધ-પુસ્તક
- પીપળા-સેવા: જળ-દૂધ-તલ, દીવો; ગયા-શ્રાદ્ધની સંકલ્પ-સામગ્રી (શક્ય હોય તો)
🛍 પૂજા-સામગ્રી અને યંત્ર જુઓ 🙏 પૂજા બુક કરો
સૂર્યોદય, ચંદ્રોદય, રાહુકાળ અને ચૌઘડિયા — તમારા શહેરના સચોટ સમય મુજબ, નિઃશુલ્ક।
પંચાંગ જુઓ →પ્રતિજ્ઞા-વાર્તા
કર્ણની કથા: દાનવીર કર્ણ મૃત્યુ પછી સ્વર્ગમાં પહોંચ્યા — ત્યાં ભોજનમાં સોનું-ચાંદી-રત્ન મળ્યાં, અન્ન નહીં; પૂછ્યું તો ઇન્દ્ર બોલ્યા «તેં જીવનભર સોનું દાન કર્યું, પણ પિતૃઓને અન્ન-જળ ક્યારેય ન આપ્યું — એટલે અન્ન નહીં»; કર્ણને 16 દિવસ ધરતી પર પાછા ફરવાનો અવસર મળ્યો — તેમણે પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ-તર્પણ, અન્ન-જળનું દાન કર્યું — એ જ 16 દિવસ પિતૃ-પક્ષ (મહાલય) કહેવાયા. બોધ — અન્ન-જળનું દાન, પિતૃઓની તૃપ્તિ સોનાથી મોટી.
📖 પિતૃ-પક્ષ (શ્રાદ્ધ) અને સર્વ પિતૃ અમાસની સંપૂર્ણ વ્રત-કથા વાંચો →
ખીર-પૂરી, કોળું-તુરિયાં, અડદની દાળ, પિતૃઓની પ્રિય વસ્તુ — શ્રાદ્ધનું રસોડું
શ્રાદ્ધ-ભોજન સાત્ત્વિક અને પિતૃઓની રુચિનું — ખીર (ચોખા-દૂધ — પિતૃઓને સૌથી પ્રિય), પૂરી, મોસમી શાક (કોળું-તુરિયાં-અળવી-ભીંડા), અડદ/ચણાની દાળ, કઢી, રાયતું, અથાણું, લાડુ; પિતાની પ્રિય મીઠાઈ/વાનગી અવશ્ય; લસણ-ડુંગળી-મસૂર-રીંગણ-ચણા (કેટલીક રીત)-વાસી નહીં; સ્ત્રીઓ સ્નાન કરીને બનાવે, પહેલાં પંચબલિ, પછી બ્રાહ્મણ, પછી ઘર.
- ખીર (ચોખા-દૂધ-કેસર — પિતૃઓનો મુખ્ય ભોગ), પૂરી (ઘી), શીરો/લાડુ (ચણાનો લોટ/તલ)
- શાક: કોળું (સીતાફળ), તુરિયાં, અળવી, ભીંડા, બટાકા-ટામેટાં, દૂધી — મોસમી; અડદ-દાળ/ચણા-દાળનાં વડાં, કઢી-પકોડી, રાયતું (કાકડી/બુંદી), અથાણું-ચટણી
- પંચબલિ-ગ્રાસ: દરેક પાંદડા પર ખીર-પૂરી-શાકનો અંશ; કાગડાનો ગ્રાસ છત/ખુલ્લામાં, ગાયનો ગૌશાળામાં, કૂતરાને, કીડીને લોટ-ખાંડ
- પિતૃ-વિશેષ: જે તેમને પ્રિય હતું — માલપૂઆ, ગુલાબજાંબુ, કેરી, પાન, ચા (આધુનિક ઘરોમાં) — શ્રદ્ધાથી; બંગાળમાં મહાલયાએ માછલી નહીં (શ્રાદ્ધ-ઘર), પાયેસ-લુચી
- દક્ષિણ: શ્રાદ્ધ-સદ્ય (કેરળ), પિતૃ-તર્પણ પછી સાદું ભોજન — ભાત-સાંભાર-અવિયલ-પાયસમ, વડાં (અડદ — પિતૃ-પ્રિય), કેળાં; મહારાષ્ટ્ર: ખીર-પૂરી-ભાજી, અળૂ-વડી, «પિતૃ-પંધરવડા»નું નૈવેદ્ય
- વર્જિત: લસણ-ડુંગળી, મસૂર, રીંગણ (કેટલાક), ચણા/સત્તુ (કેટલીક રીત), વાસી, માંસ-માછલી-મદ્ય, બહારનું/ડબ્બા-બંધ
અલગ-અલગ વિસ્તારોની રીત
ગયાનું પિંડદાન, બંગાળનું મહાલયા-તર્પણ, ગુજરાતનું સિદ્ધપુર, દક્ષિણનું માસિક-તર્પણ, ઉત્તરનું કનાગત — પિતૃઓના 16 દિવસની રીતો.
દાદી પાસેથી સાંભળેલી રીતો, વાર્તાઓ, ગીતો અથવા વાનગીઓ-2-4 પંક્તિઓ; અમે વાંચીશું અને તમારા વિસ્તારનું નામ આ પૃષ્ઠ પર ઉમેરીશું (ફોન દેખાશે નહીં-માત્ર પૂછવા માટે).
✅ મિલ ગઈ-વાંચન 1-2 દિવસ દરમિયાન તે જ પૃષ્ઠ પર ઉમેરવામાં આવશે. આભાર!કંઈક ભૂલ થઈ છે — ફરી પ્રયાસ કરો⏳ મોકલવાનું ચાલુ રાખોશું કરવું, શું ન કરવું
✅ શું કરવું
- પિતૃની મૃત્યુ-તિથિએ શ્રાદ્ધ (અપરાહ્ન — ઉપર સમય), ખબર ન હોય તો અમાસે; રોજ તર્પણ (શક્ય હોય તો)
- પંચબલિ — કાગડો-ગાય-કૂતરો-કીડી-દેવતા; બ્રાહ્મણ/દીકરી-જમાઈ/ભાણેજને ભોજન-દક્ષિણા
- ખીર-પૂરી અને પિતૃની પ્રિય વસ્તુ; સ્ત્રીઓ સ્નાન કરીને સાત્ત્વિક બનાવે, પહેલાં પિતૃ
- અન્ન-વસ્ત્ર-છત્રી-જોડા-ગાય માટે ચારાનું દાન; પીપળા-સેવા; ગયા-શ્રાદ્ધનો સંકલ્પ (શક્તિ મુજબ)
- શ્રદ્ધાથી — એક અંજલિ જળ પણ પૂરતું; દીકરી/પત્ની પણ શ્રાદ્ધ કરી શકે (પુરુષ ન હોય તો)
❌ શું ન કરવું
- પિતૃ-પક્ષમાં લગ્ન-સગાઈ-ગૃહ-પ્રવેશ-નવો વેપાર; નવી ખરીદી (લોક-રીત — શાસ્ત્રમાં માત્ર શુભ-સંસ્કાર વર્જિત)
- શ્રાદ્ધ-ભોજનમાં લસણ-ડુંગળી-મસૂર-રીંગણ-વાસી-બહારનું; માંસ-મદ્ય; શ્રાદ્ધનું ભોજન ઊભા રહીને/ચાખીને
- કાગડા-ગાય-કૂતરાને ભગાડવાં, અપમાન; ભિક્ષુક-અતિથિને ખાલી હાથે પાછા મોકલવા (પિતૃ રૂપે આવે — લોક-ભાવ)
- પુરુષો વાળ-દાઢી-નખ (ઘણાં ઘર), તેલ-માલિશ, નવાં વસ્ત્ર; રાત્રિ-શ્રાદ્ધ (સૂર્યાસ્ત પછી શ્રાદ્ધ નહીં)
- પિતૃઓની નિંદા, કલહ, અસત્ય; શ્રાદ્ધનો દેખાડો — શ્રદ્ધા નહીં તો ફળ નહીં
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
પિતૃ-પક્ષ 2027માં ક્યારથી ક્યાં સુધી છે?
ઉપર આ વર્ષની સર્વ પિતૃ અમાસ (સમાપન) અને પૂનમ-શ્રાદ્ધ (આરંભ — અનંત ચૌદશના બીજા દિવસે)ની તારીખો છે — 15-16 દિવસ; વચ્ચેની તિથિઓ (એકમ…ચૌદશ) પંચાંગથી — જે તિથિએ પિતૃનો દેહાંત, તે જ દિવસે શ્રાદ્ધ; તિથિ-ક્ષય/વૃદ્ધિથી ક્યારેક બે તિથિ એક દિવસે — પંડિત/પંચાંગ સાથે મેળવો.
મૃત્યુ-તિથિ ખબર ન હોય તો શ્રાદ્ધ કઈ તિથિએ કરવું?
સર્વ પિતૃ અમાસ (મહાલય)એ — સર્વ પિતૃ, અજ્ઞાત-તિથિ, પરણેલી દીકરીઓ, અકાળ-મૃત્યુ (અકસ્માત — ચૌદશે પણ), ગુરુ-મિત્ર-સૌનું; સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓનું માતૃ-નવમીએ પણ; તિથિ ખબર હોય તો તે જ દિવસે અને અમાસે પણ સર્વ-શ્રાદ્ધ.
સ્ત્રી/દીકરી શ્રાદ્ધ કરી શકે?
હા — પુત્ર ન હોય તો પત્ની, દીકરી, પૌત્રી, વહુ, ભાઈ-ભત્રીજો કરી શકે (ધર્મ-સિંધુ/ગરુડ-પુરાણમાં પુત્ર-હીન માટે); સીતાએ દશરથનું પિંડદાન ગયામાં કર્યું; આધુનિક પંડિતો દીકરીઓ પાસે ગયામાં પિંડદાન કરાવે છે; શ્રદ્ધા મુખ્ય, લિંગ નહીં.
પિતૃ-પક્ષમાં નવી વસ્તુ ખરીદવી/શુભ-કાર્ય કેમ નહીં?
શાસ્ત્રમાં માત્ર શુભ-સંસ્કાર (લગ્ન-મુંડન-યજ્ઞોપવીત-ગૃહ-પ્રવેશ) વર્જિત — કારણ કે આ પિતૃઓનો કાળ છે, ઉત્સવનો નહીં; નવી ખરીદી (ઘરેણાં-વાહન-ઘર)ની મનાઈ લોક-રીત છે — કેટલાક પંડિતો કહે છે કે પિતૃઓ આશીર્વાદ આપે છે, ખરીદી શુભ; પોતાના ઘરની રીત માનો; નવરાત્રિથી બધું ખૂલી જાય છે.
કાગડો ન આવે તો?
કાગડો યમનો દૂત, ગ્રાસ લેવાથી પિતૃ તૃપ્ત — લોક-ભાવ; ન આવે તો ગ્રાસ છત/ખુલ્લામાં મૂકીને રાહ જોવી, «કાકાય નમઃ» — પછી ગાય/કૂતરાને આપી દો; શાસ્ત્રમાં પંચબલિનો ભાવ «સર્વ જીવોને ભોજન» છે — કાગડો ન મળે તો ચકલી/કોઈ પક્ષી; પિતૃ નારાજ થતા નથી, શ્રદ્ધા જોવાય છે.
પિતૃ-દોષ શું છે અને પિતૃ-પક્ષમાં ઉપાય?
કુંડળીમાં સૂર્ય-રાહુ/કેતુ/શનિના કેટલાક યોગ (9મા ભાવ/સૂર્ય પીડિત)ને પિતૃ-દોષ કહે છે — સંતાન-વિલંબ, રોગ, કલહનું લોક-કારણ; ઉપાય — પિતૃ-પક્ષમાં તિથિ-શ્રાદ્ધ અને અમાસ-શ્રાદ્ધ, પીપળા-સેવા, ગીતા-7/પિતૃ-સૂક્ત, ગાય-કાગડા-કૂતરાને રોજ ગ્રાસ, ગરીબ-ભોજન, ગયા/ત્ર્યંબકમાં નારાયણ-બલિ (પંડિત પાસે); કુંડળી-તપાસ (દોષ-રિપોર્ટ)થી પહેલાં પુષ્ટિ; શ્રદ્ધાથી શ્રાદ્ધ સૌથી મોટો ઉપાય.
તમારો WhatsApp નંબર લખો — દરેક મોટા વ્રત-તહેવારથી એક દિવસ પહેલા તિથિ, મુહૂર્ત અને સામગ્રી-સૂચિનો સંદેશ મળશે. મફત, ગમે ત્યારે બંધ કરી શકો છો.
✅ નોંધાઈ ગયું — આગામી વ્રતના એક દિવસ પહેલા સંદેશ આવશે.કંઈક ભૂલ થઈ છે — ફરી પ્રયાસ કરો⏳ નોંધાઈ રહ્યું છે…📲 સહેલીઓ-પરિવારને WhatsApp પર મોકલો
🌎 વિદેશમાં પિતૃ-પક્ષ (શ્રાદ્ધ) અને સર્વ પિતૃ અમાસ 2027: અમેરિકા · કેનેડા · યુકે · ઓસ્ટ્રેલિયા · યુએઈ · કતાર · સાઉદી અરેબિયા · કુવૈત · ઓમાન · બહેરીન · સિંગાપોર · મલેશિયા · ન્યુઝીલેન્ડ · દક્ષિણ આફ્રિકા · મોરિશિયસ · ફિજી · નેધરલેન્ડ્સ · જર્મની · આયર્લેન્ડ
આ પણ વાંચો: અનંત ચતુર્દશી (એક દિવસ પહેલાં) · જીઉતિયા (આ જ પક્ષની અષ્ટમી) · શારદીય નવરાત્રિ (અમાવસ્યા ના બીજા દિવસે) · પિતૃ-દોષ તપાસ (કુંડળી)
⚠️ આ વર્ણન પરંપરાગત વિધિ અને લોક-માન્યતા પર આધારિત છે; તમારા કુલ-પરિવાર, ગોત્ર-પરંપરા અને પંડિતની રીત સર્વોપરી છે. તિથિ-શ્રાદ્ધની ચોક્કસ તારીખ પંચાંગ સાથે મેળવો; પિતૃ-દોષ જ્યોતિષ-માન્યતા છે, ચિકિત્સાનો વિકલ્પ નથી.
🌐 Read this page in English · ← બધા વ્રત-તહેવાર · આખું પર્વ-કેલેન્ડર