🪔 ବ୍ରତ-ପର୍ବ

🚩 ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ (ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା) 2027

✍️ ଜ୍ୟୋତିଷାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ଧର ଦ୍ୱିବେଦୀ · 🔎 ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା: · 🧮 ଗଣନା-ପଦ୍ଧତି

ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — ବଜରଙ୍ଗବଳୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ (ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ); ସିନ୍ଦୂର-ଚୋଳା, ଚମେଲି ତେଲ, ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ହନୁମାନ ଚାଳିସା; ଘରର ପିଲା ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାର ଦିନ।

ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ (ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା) 2027ର ତିଥି
ମଙ୍ଗଳବାର, 20 ଅପ୍ରେଲ 2027
ଚୈତ୍ର · ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ · ପୂର୍ଣିମା (ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ 2084)
🕉 ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ04:15 AM – 05:03 AM
🌅 ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ5:51 AM
⭐ ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ11:56 AM – 12:44 PM
📿 ତିଥି-କାଳପୂର୍ଣିମା 20 ଅପ୍ରେଲ, 4:51 AM → 21 ଅପ୍ରେଲ, 3:57 AM
🌙 ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ6:27 PM
⛔ ରାହୁକାଳ (ଏଡ଼ାନ୍ତୁ)03:35 PM – 05:12 PM
ସମୟ ଦିଲ୍ଲୀ (ଆଇ. ଏସ୍. ଟି.), ସ୍ୱିସ୍ ଏପିହେମେରିସ୍-ଗଣନା, ଉଦୀଯ଼ମାନ-ତାରିଖ ନିଯ଼ମ। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯ଼/ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସହରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ -

ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ଚୈତ୍ର ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ — ରାମ ନବମୀର ଛଅ ଦିନ ପରେ। ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଏହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ, ମଙ୍ଗଳବାର, ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅଞ୍ଜନୀ ଓ କେଶରୀଙ୍କ ଘରେ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। (ଦକ୍ଷିଣ-କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ମାର୍ଗଶିର/ବୈଶାଖରେ ଅଲଗା ତିଥିରେ।)

ଘରର ମହିଳାମାନେ ଏହି ଦିନ ପରିବାରର — ବିଶେଷକରି ପିଲା ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର — ରକ୍ଷା, ଭୟ-ରୋଗ-ନଜରରୁ ବଞ୍ଚିବା ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ହନୁମାନଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର-ଚୋଳା ଓ ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ/ଚାଳିସା ପାଠ କରନ୍ତି। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ତିଥି, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ଜନ୍ମ) ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ଭୋଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ଦିଆଯାଇଛି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ହନୁମାନ ସଙ୍କଟମୋଚନ — «ଭୂତ ପିଶାଚ ନିକଟ ନହିଁ ଆବୈ, ମହାବୀର ଜବ ନାମ ସୁନାବୈ»; ତାଙ୍କ ପୂଜା ଭୟ, ରୋଗ, ଶନି-ମଙ୍ଗଳର ପୀଡ଼ା ଓ ଖରାପ ନଜରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ; ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ପିଲା/ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି (ମହିଳାମାନେ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି, କେବଳ ଚୋଳା-ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇବା ଅନେକ ପରମ୍ପରାରେ ପୁରୁଷମାନେ କରନ୍ତି)।

ଜନ୍ମ-ସମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ — ସେଥିପାଇଁ ପୂଜା ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତ/ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ (ସମୟ ଉପରେ); ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ହୋଇଥିବାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟନାରାୟଣ-କଥା ମଧ୍ୟ। ମଙ୍ଗଳବାର ବା ଶନିବାର ପଡ଼ିଲେ ଆହୁରି ବିଶେଷ।

ସିନ୍ଦୂରର କଥା — ସୀତାଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଉଥିବା ଦେଖି ହନୁମାନ ରାମଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ସାରା ଦେହରେ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇଦେଲେ; ସେହି ଦିନଠାରୁ ସିନ୍ଦୂର-ଚୋଳା; ଚମେଲି ତେଲ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ, ପାନ-ବିଡ଼ା ଭୋଗ।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଜନ୍ମ-ପୂଜା, ଦିନରେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ଚାଳିସା, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆରତି ଓ ପ୍ରସାଦ; ମନ୍ଦିରରେ ଚୋଳା ଓ ଧ୍ୱଜା।

  1. ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ନାନ, ଲାଲ/କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ର; ସଂକଳ୍ପ — «ମୁଁ ପରିବାରର ରକ୍ଷା ଓ ସଙ୍କଟ-ନିବାରଣ ପାଇଁ ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀର ବ୍ରତ କରୁଛି।» ଦିନରେ ଫଳାହାର/ଏକ ବେଳା ଭୋଜନ (ଅନେକ ଘରେ କେବଳ ପୂଜା, ବ୍ରତ ନୁହେଁ)।
  2. ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ (ସମୟ ଉପରେ — ଜନ୍ମ-କାଳ) ପୂଜା: ହନୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ର (ରାମ-ଦରବାର ସହିତ) ଉପରେ ଲାଲ କପଡ଼ା; ଜଳରେ ସ୍ନାନ, ତା’ପରେ ସିନ୍ଦୂର-ଚମେଲି ତେଲ (ଚୋଳା — ଯେଉଁଠି ରୀତି ସେଠି ପୁରୁଷ ଲଗାନ୍ତୁ), ଲାଲ ଫୁଲମାଳ (ଗେଣ୍ଡୁ-ମନ୍ଦାର), ପାନ-ବିଡ଼ା, ଲବଙ୍ଗ-ଅଳେଇଚ, ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ/ବେସନ ଲଡ଼ୁ, ଗୁଡ଼-ଚଣା; ଧୂପ-ଦୀପ (ଚମେଲି/ଘିଅ)।
  3. ହନୁମାନ ଚାଳିସା 1/7/11 ଥର, ବଜରଙ୍ଗ ବାଣ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ସାମୂହିକ); «ଓଁ ହଂ ହନୁମତେ ନମଃ»ର 108 ଜପ; ରାମ-ନାମ — ହନୁମାନଙ୍କୁ ରାମ-ନାମ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ।
  4. ଜନ୍ମ-କଥା (ତଳେ) ଶୁଣନ୍ତୁ; ପିଲାମାନଙ୍କୁ ହନୁମାନଙ୍କ ବାଳ-ଲୀଳା (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଫଳ ଭାବି ଗିଳିବା) ଶୁଣାନ୍ତୁ; ପୁରୁଷ ଓ ପିଲାମାନଙ୍କ କପାଳରେ ହନୁମାନଙ୍କ ସିନ୍ଦୂର-ଟିକା — ରକ୍ଷା।
  5. ମନ୍ଦିର: ହନୁମାନ-ମନ୍ଦିରରେ ଧ୍ୱଜା (ଲାଲ/କେଶରୀ ପତାକା) ଚଢ଼ାଇବା, ଚୋଳା, ତେଲ-ସିନ୍ଦୂର; ବୁନ୍ଦିଆ ପ୍ରସାଦ ଓ ଚଣା-ଗୁଡ଼ ବାଣ୍ଟିବା; ଭଣ୍ଡାରା।
  6. ଦାନ: ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର, ଗୁଡ଼-ଚଣା, ବୁନ୍ଦିଆ, ତେଲ — ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ/ଗୋଶାଳାକୁ; କୁକୁର ଓ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କୁ ରୁଟି-କଦଳୀ।
  7. ସନ୍ଧ୍ୟା: ଆରତି «ଆରତି କୀଜୈ ହନୁମାନ ଲଲା କୀ», ଦୀପ; ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଅର୍ଘ୍ୟ, ସତ୍ୟନାରାୟଣ-କଥା (ସମ୍ଭବ ହେଲେ); ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ।
  8. ରାତିରେ/ପରଦିନ: ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ପାଠର ପରମ୍ପରା (ମଙ୍ଗଳବାର/ଶନିବାର ଜାରି ରଖନ୍ତୁ); ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପରଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।

📿 କିପରି ଏକ ସ୍ମାରକୀ ତିଆରି କରିବେ (ଚି. ଟି. ଆଇ.)-ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏବଂ ନିଯ଼ମ

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ସିନ୍ଦୂର, ଚମେଲି ତେଲ, ଲାଲ ଫୁଲ, ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ, ପାନ-ବିଡ଼ା — ହନୁମାନ ପୂଜାର ଚିହ୍ନ।

  • ହନୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ର (ରାମ-ଦରବାର ସହିତ), ଲାଲ କପଡ଼ା, ପୀଢ଼ା
  • ସିନ୍ଦୂର, ଚମେଲି ତେଲ (ଚୋଳା), କେଶରୀ/ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର-କୌପୀନ, ପଇତା
  • ଲାଲ ଫୁଲ (ଗେଣ୍ଡୁ-ମନ୍ଦାର-ଗୋଲାପ), ଫୁଲମାଳ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର
  • ପାନ-ବିଡ଼ା, ଲବଙ୍ଗ, ଅଳେଇଚ, ଗୁଆ, ଗୁଡ଼-ଚଣା (ଭଜା), ବୁନ୍ଦିଆ/ବେସନ ଲଡ଼ୁ, କଦଳୀ ଓ ଫଳ
  • ଦୀପ (ଘିଅ/ଚମେଲି ତେଲ), ଧୂପ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି, ଘଣ୍ଟି
  • ଲାଲ/କେଶରୀ ଧ୍ୱଜା (ମନ୍ଦିର ପାଇଁ), ରୋଳି, ଅକ୍ଷତ, ମୌଳି ସୂତା
  • ହନୁମାନ ଚାଳିସା/ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ/ବଜରଙ୍ଗ ବାଣ ବହି, ଜପମାଳି
  • ଦାନ: ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର, ଗୁଡ଼-ଚଣା, ତେଲ; ସତ୍ୟନାରାୟଣ-କଥା ହେଲେ ପଞ୍ଜିରୀ-କଦଳୀ

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

📅 ଆପଣଙ୍କ ସହରର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।

ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ପବନଦେବଙ୍କ ବରଦାନ ଓ ଅଞ୍ଜନୀ ମାତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରୁ, ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ, କପିରାଜ କେଶରୀଙ୍କ ଘରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା — ଶିବଙ୍କ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର-ଅଂଶ, ବାୟୁପୁତ୍ର। ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ଭୋକ ଲାଗିଲା; ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଲାଲ ଫଳ ଭାବି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ ଓ ଗିଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ମାରିଲେ — ହନୁ (ଥୋଡ଼ି) ଭାଙ୍ଗିଲା, ସେଥିପାଇଁ «ହନୁମାନ»; ପବନଦେବ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ବାୟୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା; ଦେବତାମାନେ ଅନେକ ବର ଦେଲେ — ଅଜର-ଅମର, ଅଜେୟ, ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ। ଋଷିମାନଙ୍କ ଶାପରୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିର ସ୍ମରଣ ସେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲା ନାହିଁ ଯେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ମନେ ପକାଇ ନ ଦେବେ — ଜାମ୍ବବାନ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ମନେ ପକାଇଦେଲେ।

📖 ମହାମାନ୍ଯ଼ ଜଯ଼ନ୍ତୀ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କାହାଣୀ ପଢ଼ନ୍ତୁଃ

ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ, ଗୁଡ଼-ଚଣା, ପାନ-ବିଡ଼ା — ବଜରଙ୍ଗବଳୀଙ୍କ ଭୋଗ

ହନୁମାନଙ୍କୁ ବୁନ୍ଦିଆ/ବେସନ ଲଡ଼ୁ, ଭଜା ଚଣା-ଗୁଡ଼, କଦଳୀ, ପାନ-ବିଡ଼ା (ଲବଙ୍ଗ-ଅଳେଇଚ-ଗୁଆ), ମାଲପୁଆ ଓ ଇମରତୀ ପ୍ରିୟ; ବ୍ରତରେ ଫଳାହାର, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଖିରି।

  • ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ (ବା ଘରେ ବେସନ-ବୁନ୍ଦିଆ ଘିଅରେ ଛାଣି ପାଗରେ ବୁଡ଼ାଇ) — ମୁଖ୍ୟ ଭୋଗ; ବେସନ ଲଡ଼ୁ, ଇମରତୀ, ମାଲପୁଆ
  • ଗୁଡ଼-ଭଜା ଚଣା, କଦଳୀ-ସେଓ, ପାନ-ବିଡ଼ା
  • ବ୍ରତ-ଭୋଜନ: ଫଳ-କ୍ଷୀର, ସାଗୁ, ପାଣିସିଙ୍ଗଡ଼ା ଅଟାର ହାଲୁଆ; ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ ପରେ ଖିରି-ପୁରି
  • ମନ୍ଦିର-ଭଣ୍ଡାରା: ହାଲୁଆ-ପୁରି-ଚଣା, ବୁନ୍ଦିଆ ପ୍ରସାଦ
  • ଦକ୍ଷିଣ (ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ/ଜନ୍ମୋତ୍ସବ): ବଡ଼ା-ମାଳା (ବଡ଼ାର ମାଳ), ପାନକମ୍, ଲହୁଣୀ-ମିଶ୍ରି; ମହାରାଷ୍ଟ୍ର: ସୁଣ୍ଠୱଡ଼ା, ତେଲ-ସିନ୍ଦୂର ପରେ ନଡ଼ିଆ

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଉତ୍ତରରେ ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଦକ୍ଷିଣ-କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଅଲଗା ତିଥି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ଜନ୍ମୋତ୍ସବ — ହନୁମାନ ସବୁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ-ବିହାର-ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ: ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ-ପୂଜା, ହନୁମାନଗଢ଼ୀ (ଅଯୋଧ୍ୟା), ସଙ୍କଟମୋଚନ (କାଶୀ), ମହାବୀର ମନ୍ଦିର (ପାଟଣା)ରେ ବିଶାଳ ଭିଡ଼, ଚୋଳା-ଧ୍ୱଜା, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ମଣ୍ଡଳୀ; ଘରେ ଲାଲ ଚୋଳା, ବୁନ୍ଦିଆ; ଅନେକ ଘରେ 41 ଦିନର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ସଂକଳ୍ପ ଏହି ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ।
ରାଜସ୍ଥାନ-ଗୁଜରାଟ-ଦିଲ୍ଲୀ-ହରିୟାଣା: ସାଲାସର ବାଳାଜୀ, ମେହନ୍ଦିପୁର ବାଳାଜୀ (ରାଜସ୍ଥାନ)ର ମେଳା; ଗୁଜରାଟରେ ସାରଙ୍ଗପୁର-କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ; ଦିଲ୍ଲୀ-ହରିୟାଣାରେ ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ଭଣ୍ଡାରା, «ବଜରଙ୍ଗ ଦଳ»ର ଝାଙ୍କି; ଘରେ ହନୁମାନ ଚାଳିସା 11 ଥର।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୋଆ: «ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ» ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ — ମନ୍ଦିରରେ «ଜନ୍ମ-କୀର୍ତ୍ତନ» ଭୋର 5-6 ଟାରେ, ସୁଣ୍ଠୱଡ଼ା ପ୍ରସାଦ, ତେଲ-ଶେନ୍ଦୂର; ରାମଦାସ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମାରୁତି-ମନ୍ଦିର (11 ମାରୁତି); ଗାଁରେ କୁସ୍ତି-ଆଖଡ଼ା।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ-ଆନ୍ଧ୍ର-ତେଲେଙ୍ଗାନା: କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ମାର୍ଗଶିର ଶୁକ୍ଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ (ହନୁମଦ୍-ବ୍ରତ), ଆନ୍ଧ୍ର-ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣ ଦଶମୀରେ (ହନୁମାନ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ, 41 ଦିନର «ହନୁମାନ ଦୀକ୍ଷା» — ମାଳି ପିନ୍ଧି) — ଅଲଗା ତିଥି; ଅଞ୍ଜନାଦ୍ରି (ତିରୁମଳା)କୁ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା।
ତାମିଲନାଡୁ-କେରଳ: ତାମିଲନାଡୁରେ «ହନୁମଥ ଜୟନ୍ତୀ» ମାର୍ଗଶିର ଅମାବାସ୍ୟା/ମୂଳା ନକ୍ଷତ୍ରରେ — ନାମକ୍କଲ-ସୁଚୀନ୍ଦ୍ରମ୍‌ରେ ବଡ଼ା-ମାଳା, ଲହୁଣୀ-ଅଭିଷେକ; କେରଳରେ ମାର୍ଗଶିରରେ; ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଉତ୍ତର-ଭାରତୀୟ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ।
ଓଡ଼ିଶା-ବଙ୍ଗ-ଆସାମ: ଓଡ଼ିଶାରେ ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଆଖପାଖରେ) «ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ» — ଜୟ-ହନୁମାନ ଭଜନ, ମନ୍ଦିରରେ ପତାକା; ବଙ୍ଗରେ ମହାବୀର/ବଜରଙ୍ଗବଳୀ ମନ୍ଦିର (ଉତ୍ତର-ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ), ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମଧ୍ୟ।
🙏 ଆପଣଙ୍କ ଘରର ରୀତିନୀତି ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ କି? ଏଠାରେ ଲେଖନ୍ତୁ

ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।

ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ପଠାଯାଇଥିବା ରୀତିନୀତି ପ୍ରଥମେ ପଢ଼ାଯାଏ-ଅଶ୍ଳୀଳ/ବିଜ୍ଞାପନ/ଭୁଲ ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରେ ନାହିଁ |

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

✅ କଣ କରିବେ

  • ପୂଜା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ (ଜନ୍ମ-କାଳ) — ସମୟ ଉପରେ; ଲାଲ/କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ର
  • ସିନ୍ଦୂର-ଚମେଲିର ଚୋଳା, ବୁନ୍ଦିଆ ଲଡ଼ୁ, ପାନ-ବିଡ଼ା; ଧ୍ୱଜା ମନ୍ଦିରରେ
  • ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ/ଚାଳିସା ପାଠ — ପରିବାର ସହ; ରାମ-ନାମ ନିଶ୍ଚୟ
  • ପିଲା ଓ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର-ଟିକା — ରକ୍ଷା; ଗୁଡ଼-ଚଣା ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ
  • ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ, ସତ୍ୟନାରାୟଣ-କଥା

❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ

  • ହନୁମାନ-ପୂଜାରେ ମାଂସ-ମଦ, ତାମସିକ ଜିନିଷ — କଡ଼ା ନିଷେଧ; ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟର ଦିନ
  • ଅନେକ ପରମ୍ପରାରେ ମହିଳାମାନେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଛୁଇଁ ଚୋଳା-ସିନ୍ଦୂର ଲଗାନ୍ତି ନାହିଁ — ଫୁଲ-ଭୋଗ-ପାଠ କରନ୍ତୁ (ନିଜ ରୀତି)
  • ହନୁମାନଙ୍କୁ କେବଳ ତୁଳସୀ ନୁହେଁ — ରାମଙ୍କ ନାମରେ ଚଢ଼ାନ୍ତୁ; ଚରଣାମୃତ ଠିକ୍
  • ପୂଜାରେ କଳା-ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ
  • ଚୋଳାରୁ ବାହାରିଥିବା ସିନ୍ଦୂର ଅଳିଆରେ ନୁହେଁ — ଜଳରେ/ଗଛମୂଳେ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ 2027ରେ କେବେ?

ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତାରିଖ ଏହି ବର୍ଷର ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଉତ୍ତର-ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା) — ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ-ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ଜନ୍ମ-କାଳ) ଓ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟର ଦିଲ୍ଲୀ-ସମୟ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ। ଦକ୍ଷିଣ-କର୍ଣ୍ଣାଟକ-ଆନ୍ଧ୍ରରେ ତିଥି ଅଲଗା (ମାର୍ଗଶିର/ବୈଶାଖ)।

ମହିଳାମାନେ କ’ଣ ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଜା କରିପାରିବେ?

ହଁ — ଫୁଲ, ଭୋଗ, ଦୀପ, ଚାଳିସା-ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ, ବ୍ରତ ସବୁ କରିପାରିବେ; ଲୋକ-ପରମ୍ପରାରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସିନ୍ଦୂର-ଚୋଳା ଲଗାଇବା ଓ ପାଦ ଛୁଇଁବା ପୁରୁଷମାନେ କରନ୍ତି (ହନୁମାନ ବାଳ-ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ) — ଏହା ଘର-ମନ୍ଦିରର ରୀତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ ପୂଜା ନିଷେଧ ନୁହେଁ।

ହନୁମାନଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର କାହିଁକି?

ସୀତାଙ୍କ ସିନ୍ଥିର ସିନ୍ଦୂରରୁ ରାମଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ ବୋଲି ଶୁଣି ହନୁମାନ ସାରା ଦେହରେ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇଦେଲେ — ରାମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦେଲେ ଯେ ସିନ୍ଦୂର-ତେଲ ଚଢ଼ାଉଥିବା ଲୋକ ଉପରେ କୃପା ରହିବ; ସେଥିପାଇଁ ସିନ୍ଦୂର-ଚମେଲିର ଚୋଳା।

ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ହନୁମାନ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ?

ଅନେକ ବିଦ୍ୱାନ «ଜୟନ୍ତୀ» ବଦଳରେ «ଜନ୍ମୋତ୍ସବ» କହନ୍ତି — କାରଣ ହନୁମାନ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ (ଜୟନ୍ତୀ ପରଲୋକଗତଙ୍କ ପାଇଁ); ଦୁଇଟି ନାମ ପ୍ରଚଳିତ, ପର୍ବ ସେହି ଗୋଟିଏ।

ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ/ଶନି-ପୀଡ଼ାରେ ହନୁମାନ-ପୂଜା?

ହନୁମାନ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶନି ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା ଦେବତା ବୋଲି ମାନାଯାନ୍ତି — ମାଙ୍ଗଳିକ/ସାଢ଼େସାତିରେ ମଙ୍ଗଳବାର-ଶନିବାର ହନୁମାନ ଚାଳିସା, ସିନ୍ଦୂର-ତେଲ, ଗୁଡ଼-ଚଣାର ଦାନ; ଜୟନ୍ତୀରୁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା ଉତ୍ତମ। କୁଣ୍ଡଳୀ-ପୃଷ୍ଠାରେ ନିଜ ଦୋଷ ଦେଖନ୍ତୁ।

🔔 ମନେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ

ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।

ସନ୍ଦେଶ Nakshtra Tak ତରଫରୁ ଆସିବ; ନମ୍ବର ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

🌎 ବିଦେଶରେ ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ (ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା) 2027: ଆମେରିକା · କାନାଡା · ବ୍ରିଟେନ · ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ · ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ୍ · କତାର · ସାଉଦି ଆରବ · କୁଏତ · ଓମାନ · ବାହାରିନ · ସିଙ୍ଗାପୁର · ମାଲେସିଆ · ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ · ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା · ମରିସସ · ଫିଜି · ନେଦରଲାଣ୍ଡ · ଜର୍ମାନୀ · ଆୟରଲାଣ୍ଡ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ରାମ ନବମୀ (6 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ଅକ୍ଷଯ ତୃତୀଯା (ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଡ଼ ପର୍ବ) · ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ ଯାଞ୍ଚ · ହନୁମାନ ଚାଲିସା ଏବଂ ଆରତି

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ମନ୍ଦିରର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ତିଥି ଭିନ୍ନ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର