🚩 ମଂଗଲବାର ବ୍ରତ (ହନୁମାନ) ଓ ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ 2026

ଆଗାମୀ ମଂଗଲବାର — ହନୁମାନଜୀଙ୍କ ବାର, ମଙ୍ଗଳ-ଗ୍ରହ ର ଶାନ୍ତି, 21 ମଂଗଲବାର ର ବ୍ରତ (ସାହସ-ରୋଗ-ଋଣ-ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ); ଶ୍ରାବଣ ର ମଂଗଲବାର ରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନବବିବାହିତାମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ (ଗୌରୀ-ପୂଜା, ରାତିସାରା ଖେଳ); ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ମଂଗଲବାର (ଶ୍ରାବଣ ଥିବା ଅଲଗା)।

ମଂଗଲବାର ହେଉଛି ହନୁମାନ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ-ଗ୍ରହ ର ଯୁଦ୍ଧ। ** ମଂଗଲବାର ଉପବାସ * * ପ୍ରାଯ଼ତଃ 21 (କିମ୍ବା 45) ମଂଗଲବାର କୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ରଖାଯାଏ-ସାହସ-ଶକ୍ତି, ରୋଗ-ଋଣ-ମୁକ୍ତି, ଶତ୍ରୁ-ଭଯ଼-ପ୍ରତିରୋଧ, କୁଣ୍ଡଳୀ ର ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ (ମାଙ୍ଗଳିକ) ଏବଂ ବିବାହ-ବିଳମ୍ବ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ; ଲାଲ ପୋଷାକ, ସିନ୍ଦୁର-ଚୋଲା, ବୁନ୍ଦି-ଲାଡୁ, ହନୁମାନ-ଚାଲିସା, ସୁନ୍ଦରକନ୍ଦ, ଏକ ସମଯ଼ରେ ମିଠା ଖାଦ୍ଯ଼ (ଲୁଣ ବିନା-ଅନେକ ଘର) |

ଶ୍ରାବଣ (ସାୱନ) ର ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ * * ମାଙ୍ଗାଲୋର * *-ବିବାହର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ନବବିବାହିତ ଶ୍ରାବଣ ର ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ମଂଗଲବାର ଗୌରୀ (ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା-ପାର୍ବତୀ) ର ପୂଜା, ସାହଲୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି ରାତାରାତି ଝିମ୍ମା-ଫୁଗଡ଼ି-ଉଖାଏ ଖେଳ, "ମାଙ୍ଗଲାଗୁରିଚି ଆରତୀ"; ଉତ୍ତରରେ ସାୱନ୍ର ମଂଗଲବାର ରେ ମାଙ୍ଗଲା ଗୌରୀ ବ୍ରତ (ପାର୍ବତୀ-ସୁୱଗ-ହେତୁ) | ଉପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଂଗଲବାର ଏବଂ ଆଗାମୀ 12 ମଂଗଲବାର (ଶ୍ରାବଣ ର "ମାଙ୍ଗାଲୋର" ଲେଖନ୍ତୁ); ତଳେ ହନୁମାନ-ଉପବାସ ପଦ୍ଧତି, ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି, ମାଙ୍ଗାଲୋରର ରୀତିନୀତି, ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁ, କାହାଣୀ, ପ୍ରସାଦ |

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ହନୁମାନ: ମଂଗଲବାର ରେ ଜନ୍ମ (ଲୋକ-ମାନ୍ୟତା — ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣିମା ମଂଗଲବାର), ରୁଦ୍ରାବତାର, ଅଷ୍ଟ-ସିଦ୍ଧି-ନବ-ନିଧିର ଦାତା; ମଂଗଲବାର-ବ୍ରତରୁ ଭୟ-ରୋଗ-ଭୂତ-ପ୍ରେତ-ଶନି-ପୀଡ଼ା ଦୂର («ଭୂତ ପିଶାଚ ନିକଟ ନହିଁ ଆବୈ»), ସାହସ-ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ; ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ-ନିୟମ; ମହିଳାମାନେ ହନୁମାନ-ପୂଜା କରିପାରିବେ (ମୂର୍ତ୍ତି-ସ୍ପର୍ଶ/ଚୋଳାର ରୀତି କିଛି ମନ୍ଦିରରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ) — ଚାଳିଶା-ଦୀପ-ଲଡୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।

ମଙ୍ଗଳ-ଗ୍ରହ: ଭୂମି-ପୁତ୍ର, ରକ୍ତ-ସାହସ-ଭାଇ-ଭୂମି-ବାହନର କାରକ; କୁଣ୍ଡଳୀ ରେ 1-4-7-8-12 ଭାବରେ ମଙ୍ଗଳ = ମାଙ୍ଗଳିକ-ଦୋଷ (ବିବାହ-ବିଳମ୍ବ/କଳହ — ଲୋକ-ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ); ମଂଗଲବାର-ବ୍ରତ, ହନୁମାନ-ପୂଜା, ଲାଲ ମସୁର-ଗୁଡ଼-ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର-ତାମ୍ବା ଦାନ, «ଓଁ ଅଂ ଅଙ୍ଗାରକାୟ ନମଃ»/ମଙ୍ଗଳ-ସ୍ତୋତ୍ର, ପ୍ରବାଳ (ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା) — ଶାନ୍ତି-ଉପାୟ; ଭୌମ-ପ୍ରଦୋଷ ଓ ଅଙ୍ଗାରକୀ ସଙ୍କଷ୍ଟୀ ମଧ୍ୟ ମଂଗଲବାର ର।

ମାଙ୍ଗାଲୋର (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର): ଶ୍ରାବଣ-ମଂଗଲବାର ର ଗୌରୀ-ପୂଜା-ନବବିବାହିତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ, ତା'ପରେ ଉତ୍ସବ; ଷୋହଳ ପ୍ରକାରର ପତ୍ର-ଫୁଲ (ପତ୍ର), ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା-ମୂର୍ତ୍ତି, ରାତାରାତି ଜାଗରଣ-ଖେଳ (ଝିମ୍ମା, ଫୁଗଡ଼ି, ପିଙ୍ଗା, ଉଖାନେ-ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନାମ କବିତାରେ), ମାଇକେ-ସସୁରାଲର ମହିଳା; ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ ବ୍ରତ (ସାୱନ-ମଂଗଲବାର-ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ 16 ବସ୍ତୁ, 16 ଲାଡୁ)-ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ସନ୍ତାନ।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ମଂଗଲବାର ବ୍ରତ (ହନୁମାନ) ର ଘରୋଇ ବିଧି; ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି ଓ ଶ୍ରାବଣ ର ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ/ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ ର ରୀତି ଶେଷରେ।

1. ସକାଳଃ ସ୍ନାନ, ଲାଲ/କେଶରୀଯ଼ ପୋଷାକ; ସଂକଳ୍ପ-"21 ମଂଗଲବାର ବିରତି, (ଇଚ୍ଛା) ପାଇଁ, ଏକ ସମଯ଼ରେ ଖାଦ୍ଯ଼"; ହନୁମାନ-ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ଘରେ ହନୁମାନ-ଚିତ୍ର/ମୂର୍ତ୍ତି-ସିନ୍ଦୁର-ଚମେଲୀ-ତେଲର ଚୋଲା (କିମ୍ବା ତିଲକ), ଲାଲ ଫୁଲ ମାଲା (ଗୁଡ଼ାଲ-ଗଣ୍ଡା), ଲାଲ ପୋଷାକ-ଲାଙ୍ଗୋଟ୍, ଜାନୁ, ପାନ-ସୁପାରୀ, ବୁନ୍ଦି/ବେସନ-ଲାଡୁ ଏବଂ କଦଳୀ-ଗୁଡ଼-ଚନାର ଭୋଗ, ତୁଳସୀ-ଦଳ; ଘିଅ/ଚମେଲୀ-ତେଲର ଦୀପ; ହନୁମାନ-ଚାଲିସା (1/7/11 ବାର୍), ବଜରଙ୍ଗ-ବାଣ/ସୁନ୍ଦରକନ୍ଦ (ସମ୍ଭବତଃ), "ଓମ୍ ହନ୍ ହନୁମନ୍ତେ ନାମା" 108; ଆରତି "ଆରତୀ"
2. ଦିନରେ: ଫଳାହାର କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ସମୟ (ସନ୍ଧ୍ୟା) ମିଠା ଭୋଜନ — ଅନେକ ଘରେ ଲୁଣ ବିନା (ଗୁଡ଼-ମିଠା: ଲଡୁ-ହଲୱା-ମିଠା ରୁଟି-ଗୁଡ଼-ଚାଉଳ); ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, କ୍ରୋଧ-ମିଛ ନୁହେଁ, କେଶ-ନଖ କାଟିବା ନୁହେଁ (କିଛି ରୀତି); ରାମ-ନାମ ଜପ।
3. ସନ୍ଧ୍ୟା: ହନୁମାନ-ମନ୍ଦିରରେ ଦୀପ (ଚମେଲି-ତେଲ), ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ପାଠ/ରାମଚରିତମାନସ, ଆରତୀ; ବ୍ରତ-କଥା (ତଳେ — ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଦମ୍ପତି/ମଙ୍ଗଳ) ଶୁଣିବା; ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟିବା — ବୁନ୍ଦି-ଲଡୁ, ଗୁଡ଼-ଚଣା; ତା’ପରେ ଭୋଜନ।
4. ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି (ମାଙ୍ଗଳିକ/ମଙ୍ଗଳ-ଯନ୍ତ୍ରଣା): ମଂଗଲବାର କୁ ଲାଲ ମଇଦା, ଗୁଡ଼, ଲାଲ ପୋଷାକ, ତମ୍ବା ପାତ୍ର, ଲାଲ ଫୁଲ, ବାତଶେ-ଗରିବ/ହନୁମାନ-ମନ୍ଦିରକୁ ଦାନ; "ଓମ୍ ଅନ୍ ଅଙ୍ଗାରକାଯ଼ ନାମା" 108 କିମ୍ବା ମଙ୍ଗଳ-ଭଜନ (ଋଣ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ-ଭଜନ-ଋଣ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ); ଭାତ-ଗୁଡ଼ ଗାଈକୁ; ଭୂମି-ପୁତ୍ର ହେବା ଦ୍ୱାରା ବୃକ୍ଷରୋପଣ; ପ୍ରବାଳ ପଣ୍ଡିତ-ପରାମର୍ଶରୁ; ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ-ବର୍ମ; ଭୌମ-ପ୍ରଦୋଷ/ଅଙ୍ଗାର୍କି ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର |
5. 21 ମଂଗଲବାର ର ଉଦ୍ୟାପନ: ୨୧ ତମ (କିମ୍ବା ୨୨ ତମ) ମଂଗଲବାର ଦିନ ହନୁମାନ-ମନ୍ଦିରରେ 21 ବୁନ୍ଦି-ଲଡୁ/ଚୁରମା, ଲାଲ ପତାକା-ଚୋଲା-ଲଙ୍ଗୋଟ ଅର୍ପଣ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ-ପାଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ/21 ପିଲାଙ୍କୁ ଭୋଜନ, ଦାନ (ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର-ଗୁଡ଼-ଚଣା); ଏହାପରେ ବ୍ରତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଜାରି; ମଝିରେ ଛାଡ଼ିଗଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଂଗଲବାର ରୁ ଗଣନା (କଠୋର ନିୟମ: ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ)।
6. ମାଙ୍ଗାଲୋର (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଶ୍ରାବଣ ର ମଂଗଲବାର): ନବବିବାହିତ ସକାଳ ସ୍ନାନ, ନୂତନ ଶାଢ଼ୀ-ଚୁଡ଼ା-ସବୁଜ ଚୁଡ଼ି; ଗୌରୀ (ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା) ର ମୂର୍ତ୍ତି/ସୁପାରୀ ସ୍ଥାପନ, ଷୋହଳ ପତ୍ର (ବେଲ୍, ଦୁରଭା, ତୁଳସୀ, ଆଗାଡ଼ା, କେଭାଡା, ଚାଫା, ଜାସୱନ୍ଦ, ଶାମି, ଧୋତ୍ରା...) ଏବଂ ଷୋହଳ ଫୁଲ, ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁ, ଷୋହଳ କରଞ୍ଜ୍ଯ଼/ପୁରନ-ପାଲିଙ୍କ ନୈବେଦ୍ଯ଼; କଥା (ମାଙ୍ଗାଲୁରୁର କାହାଣୀ), ଆରତି "ଜଯ ଦେବୀ ମାଙ୍ଗାଲୁରୁ"; ସୁହାଗିନ (ମାଇକେ-ସସୁରାଲ) କୁ ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁ, ବାଉଁଶ (ଉପହାର); ରାତି ଜାଗରଣ-ଝିମ୍ମା, ଫୁଗଡ଼ି, ପିଙ୍ଗା, ବସ୍-ଫୁଗଡ଼ି, ବାଉଁଶ, ଗୀତ; ପରଦିନ ସକାଳେ ବିସର୍ଜନ/ଉତ୍ତର-ପୂଜା; ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷର ଉତ୍ସବ (ମା-ସାସ କୋ ବାଉଁଶ)
7. ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ ବ୍ରତ (ଉତ୍ତର-ଭାରତ-ସାଭାନ-ମଂଗଲବାର): ପାର୍ବତୀ/ଗୌରୀ-ଚିତ୍ର, 16 ପ୍ରକାରର ବସ୍ତୁ 16-16 (ଲାଡୁ, ଫଳ, ଫୁଲ, ପାନ, ସୁପାରୀ, ଲବଙ୍ଗ, ଇଲାଯଚୀ, ଚୁଡ଼ି, ଅଟା ଦୀପ 16, ବାତି 16-16), ସୁହାଗ-ସାମଗ୍ରୀ; କଥା (ଶେଠ-ପୁତର ବଯ଼ସ 16 ବର୍ଷ-ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ ବ୍ରତ ସହିତ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ); 5 ବର୍ଷ/ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତି; ସ୍ୱାମୀ-ସନ୍ତାନର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ।
8. ମହିଳା: ହନୁମାନ-ପୂଜା ରେ ଚାଳିଶା-ଦୀପ-ଲଡୁ; ମାସିକ-ଧର୍ମରେ ସ୍ମରଣ; ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ କେବଳ ନବବିବାହିତା (5 ବର୍ଷ), ବାକି ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ ମହିଳା ସହଭାଗୀ; ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ ଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ମଂଗଲବାର-ବ୍ରତ + ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ।

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ହନୁମାନ-ଚୋଳ, ଲାଡୁ, ଚାଲିସା, ଲାଲ-ଦାନ + ମାଙ୍ଗାଲୋରର ଷୋହଳଟି ପତ୍ର-ଫୁଲ-କରଞ୍ଜ୍ଯ଼-ମଂଗଲବାର ର ତାଲିକା।

• ହନୁମାନ-ଚିତ୍ର/ମୂର୍ତ୍ତି, ଲାଲ/କେଶରୀ ବସ୍ତ୍ର, ଚୌକି; ସିନ୍ଦୂର + ଚାମ୍ପା-ତେଲ (ଚୋଲା), ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର-ଲଙ୍ଗୋଟ, ଜନ୍ମେୟ, ଲାଲ ପତାକା
• ଲାଲ ଫୁଲ (ଗୁଡ଼ାଲ-ଗଣ୍ଡା-ଗୋଲାପ), ମାଲା, ତୁଳସୀ-ଡାଲ, ପାନ-ସୁପାରୀ-ଲବଙ୍ଗ, ଅକ୍ଷତ, ରୋଲି, ମୋଲି
• ଭୋଗ୍ଃ ବୁନ୍ଦି/ବେସନର ଲାଡୁ, ଗୁଡ଼-ଚନା, କଦଳୀ, ଇମର୍ଟି/ଜଲେବୀ (କିଛି), ପେଡ଼ା, ପଞ୍ଚମେୱା; ବ୍ରତ-ଖାଦ୍ଯ଼-ମିଠା (ଗୁଡ଼-ହାଲଭା-ମିଠା ରୁଟି-ଗୁଡ଼-ଚାଉଳ) ବିନା ଲୁଣ/ସେଣ୍ଡା
• ଦୀପକ (ଘିଅ/ଚମେଲୀ-ତେଲ-ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚମେଲୀ ପ୍ରିଯ଼), ଧୂପ, କପୁର, ଆରତୀ-ଥାଲୀ
• ପାଠ: ହନୁମାନ-ଚାଳିଶା, ବଜରଙ୍ଗ-ବାଣ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ, ହନୁମାନାଷ୍ଟକ, ମଙ୍ଗଳ-ସ୍ତୋତ୍ର (ଋଣ-ମୋଚନ), ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ/ଲାଲ-ଚନ୍ଦନ ମାଳା।
• ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି ଦାନଃ ଲାଲ ଚୂନ, ଗୁଡ଼, ଲାଲ ପୋଷାକ, ତମ୍ବା, ବାତଶେ, ଲାଲ ଫୁଲ; ପ୍ରବାଳ (ପଣ୍ଡିତଙ୍କଠାରୁ), ଉଦ୍ଭିଦ
• ମାଙ୍ଗାଲୋରଃ ଗୌରୀ/ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ସୁପାରୀ, ଷୋହଳ ପତ୍ର (ବେଲ୍-ଦୁରୱା-ତୁଳସୀ-ଆଗାଡ଼ା-ଶାମି-କେଭାଡା-ଚାଫା-ଜସୱନ୍ଦ-ଧୋତ୍ରା-ଅର୍ଜୁନ-ରୁଇ-ମୋଗ୍ରା-ଜାଇ-ବକୁଲ୍-କଦମ୍ବ-ଅଶୋକ), ଷୋହଳ ଫୁଲ, ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁ, ଷୋହଳ କରଞ୍ଜ୍ଯ଼/ପୁରାନ-ପାଲି, ନାରଳ, ବାଉଁଶ (ପ୍ରେମିକମାନଙ୍କୁ ଉପହାର), ସବୁଜ ଚୁଡ଼ି; ଖେଳ ସାମଗ୍ରୀ (ଫୁଗଡ଼ି-ଝିମ୍ମା-କୁଝ୍ ନୁହେଁ, କେବଳ ସାଙ୍ଗ)
• ମାଙ୍ଗଲା ଗୌରୀ (ଉତ୍ତର): 16 ଲାଡୁ-16 ଫଳ-16 ପାନ-16 ଅଟା ଲ୍ଯ଼ାମ୍ପ-16 ବଟି, ଚୁଡ଼ି-ସୁଗନ୍ଧି-ସାମଗ୍ରୀ 16, କାହାଣୀ ପୁସ୍ତକ

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ମଂଗଲବାର ଉପବାସଃ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଦମ୍ପତି ସନ୍ତାନସନ୍ତତି ଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ହନୁମାନ-ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ପତ୍ନୀ ଘରେ ମଂଗଲବାର ଉପବାସ ରଖି ହନୁମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ କରି ହିଁ ଖାଇଥାନ୍ତେ। ଏକ ମଂଗଲବାର ସେହି ଭୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ଭୋକିଲା ରହିଲା-ଛଅ ଦିନ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମଂଗଲବାର ଚେତାଶୂନ୍ଯ଼ ହୋଇଗଲା; ହନୁମାନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ-"ତୁମର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଖୁସି, ଏହି ପୁତ୍ରକୁ ନିଅ"-ବାଳକ "ମଙ୍ଗଳ" | ବ୍ରାହ୍ମଣ ଫେରିଲେ ସନ୍ଦେହରେ, ବାଳକକୁ କୂଅ ଭିତରକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ-କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳ ହସିଲା, ହସିଲା; ରାତିରେ ହନୁମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ସତ୍ଯ଼ ବୋଲି କହିଥିଲେ, ସେ ଅନୁତାପ କଲେ; ଦମ୍ପତି ଖୁସି, ମଙ୍ଗଳ-ପୁଅ ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷିତ | ଶିଖ୍-ମଂଗଲବାର ବ୍ରତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସନ୍ତାନ-ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ହନୁମାନ-କୃପା।

ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ କାହାଣୀ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର): ଜଣେ ଧନୀ ନିଃସନ୍ତାନ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ସାଧୁ କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆୟୁ 16 ବର୍ଷ ହେବ; ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା, ୧୬ ବର୍ଷରେ ବିବାହ; ବଧୂଙ୍କ ମାଆ ଶ୍ରାବଣ ର ମଂଗଲବାର ରେ ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ-ବ୍ରତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଝିଅକୁ ମଧ୍ୟ କରାଇଥିଲେ — ଯେତେବେଳେ ଯମ ଆସିଲେ, ବଧୂଙ୍କ ବ୍ରତ-ତେଜ/ସର୍ପ-ରୂପରେ ଗୌରୀ ଙ୍କ ରକ୍ଷାରୁ ସ୍ୱାମୀ ବଞ୍ଚିଗଲେ, ଆୟୁ ଶହେ ବର୍ଷ; ସେବେଠାରୁ ନବବିବାହିତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ — ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ। ଉତ୍ତରର ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ କଥା ମଧ୍ୟ ଏହା (ସେଠ-ପୁତ୍ର 16 ବର୍ଷ, ପତ୍ନୀଙ୍କ ବ୍ରତରୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ — ସାପ-ରୂପରେ ଯମଙ୍କୁ ପରାଜୟ)।

ମଙ୍ଗଳ-ଗ୍ରହ ର ଉତ୍ପତ୍ତିଃ ଶିବ ର ଝାଳ ବୁନ୍ଦା ପୃଥ୍ବୀ କୁ ଖସିଗଲା-ଭୂମି-ପୁତ୍ର ମଙ୍ଗଳ (ଅଙ୍ଗାରକ/ଭୌମ)-ରକ୍ତାକ୍ତ, ଉଗ୍ର; ଉଜ୍ଜଯ଼ିନୀ ମଙ୍ଗଳ ର ଜନ୍ମ-ସ୍ଥାନ (ମଙ୍ଗଳନାଥ ମନ୍ଦିର-ଭାତ-ପୂଜା ରୁ ମାଙ୍ଗଳିକ-ଶାନ୍ତି); ହନୁମାନ ମଙ୍ଗଳ କୁ ନିଯ଼ନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ-ତେଣୁ ମଂଗଲବାର କୁ ହନୁମାନ-ପୂଜା ରୁ ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ ଶାନ୍ତ (ଲୋକ-ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ); ଅଙ୍ଗାରକ ଗଣେଶ-ତପସ୍ଯ଼ା ରୁ ଅଙ୍ଗାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଥିଲା |

ବୁନ୍ଦା-ଲାଡୁ, ଗୁଡ଼-ଚଣା, ମିଠା ଖାଦ୍ଯ଼; ମାଙ୍ଗାଲୋରର କରଞ୍ଜ୍ଯ଼ା-ପୁରାନ-ପୋଲି

ମଂଗଲବାର ବ୍ରତରେ ଦିନକୁ ଥରେ ମିଠା (ଲୁଣ-ବିହୀନ/ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ) ଭୋଜନ — ଗୁଡ଼-ହଲୱା-ମିଠା ରୁଟି-ଗୁଡ଼-ଚାଉଳ-ଲଡୁ; ହନୁମାନଙ୍କୁ ବୁନ୍ଦି-ଲଡୁ, ଗୁଡ଼-ଚଣା, କଦଳୀ, ଇମରତି; ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି ରେ ଲାଲ ମସୁର-ଗୁଡ଼ ଦାନ; ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ ବ୍ରତରେ ସୋହଳ କରଞ୍ଜି (ନଡ଼ିଆ-ଗୁଡ଼ ଭରା ଗୁଝିଆ), ପୁରଣ-ପୋଳି, ମୋଦକ, ବରଣ-ଭାତ; ଉତ୍ତରର ମଙ୍ଗଳା ଗୌରୀ ରେ 16 ଲଡୁ।

• ହନୁମାନ-ଭୋଗ: ବୁନ୍ଦି ଲଡୁ (ବେସନ-ବୁନ୍ଦି-ଘିଅ-ଚିନି — କେଶରୀ), ବେସନ-ଲଡୁ, ଗୁଡ଼-ଭଜା ଚଣା, କଦଳୀ, ଇମରତି-ଜିଲାପି (ମଂଗଲବାର-ଶନିବାର ର ରୀତି), ପାନ-ବିଡ଼ା, ପଞ୍ଚମେବା; ଚମେଲି-ତେଲ-ସିନ୍ଦୂର (ଚୋଳା — ଖାଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ)।
• ଉପବାସ-ଖାଦ୍ଯ଼ (ଏକ ସମଯ଼ରେ, ପ୍ରାଯ଼ତଃ ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ): ମିଠା ରୁଟି/ଗୁଡ଼ ରୁଟି, ହାଲୱା (ସୁଜି/ଅଟା ରୁଟି), ଗୁଡ଼-ଚାଉଳ/ମିଠା ଚାଉଳ, ଖୀର, ଫଳ-କ୍ଷୀର; ଲୁଣ-ମୁକ୍ତ (କଠିନ) କିମ୍ବା କାନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଲୁଣ; ଲାଲ ଜିନିଷ-ଅଦା-ସେଓ
• ମଙ୍ଗଳ-ଶାନ୍ତି: ଲାଲ ମସୁର ଡାଲି, ଗୁଡ଼, ବତାସା — ଦାନ ଓ ଗାଈକୁ ଭାତ-ଗୁଡ଼; ଲାଲ ଫଳ
• ମଙ୍ଗଳାଗୌରୀ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର): ସୋହଳ କରଞ୍ଜିଆ (ନଡ଼ିଆ-ଗୁଡ଼/ଖୁଆର ଗୁଝିଆ), ପୁରଣ-ପୋଳି, ଉକଡ଼ିଚେ ମୋଦକ, କୋଶିମ୍ବିର, ବରଣ-ଭାତ, ଆଳୁ-ବଡ଼ି, ପଞ୍ଚାମୃତ; ରାତିସାରା ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ଚିଉଡ଼ା-ଲାଡୁ-ଚା (ଜାଗରଣ), ସୁହାଗିନୀମାନଙ୍କୁ ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁମ ସହିତ ଫଳ-ବାଣ।
• ମାଙ୍ଗଲା ଗୌରୀ (ଉତ୍ତର): 16 ଲଡ୍ଡୁ (ବେସନ/ବୁନ୍ଦା), 16 ଫଳ, ମିଠା ଚାଉଳ, ପୁଡ଼ି-ହାଲୱା; ପାରନ୍ ଗୌରୀ-ପ୍ରସାଦରୁ
• ଦକ୍ଷିଣ (ମଂଗଲବାର/ଚେୱାଇ): ମୁରୁଗନ/ମାରିଯ଼ାମ୍ମାନ-ପୋଙ୍ଗଲ-ୱାଡା ମନ୍ଦିରରେ, ଅଞ୍ଜନେଯ଼ କୋ ୱାଦମାଲା (ଉଡ଼ଦ-ୱାଡର ମାଲା-ହନୁମାନ-ଜଯ଼ନ୍ତୀ/ମଂଗଲବାର)

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଉତ୍ତରର ହନୁମାନ-ମଂଗଲବାର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମାଙ୍ଗାଲୋର, ଉଜ୍ଜଯ଼ନୀର ମଙ୍ଗଳନାଥ-ଭାତ-ପୂଜା, ଦକ୍ଷିଣର ବଡ଼ମାଲା-ମଙ୍ଗଳ ର ଯୁଦ୍ଧ ରୀତିନୀତି।

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ · ଅଙ୍ଗାରକୀ ସଙ୍କଷ୍ଟୀ (ମଂଗଲବାର ର ଚତୁର୍ଥୀ) · ଭୌମ ପ୍ରଦୋଷ (ମଂଗଲବାର ର ପ୍ରଦୋଷ) · ସୋମବାର ବ୍ରତ

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ଓ ଲୋକ-ମାନ୍ୟତା ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତିନୀତି ସର୍ବୋପରି। ମଙ୍ଗଳ-ଦୋଷ/ମାଙ୍ଗଳିକ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ-ମାନ୍ୟତା ଅଛି — କୁଣ୍ଡଳୀ-ଯାଞ୍ଚ ଓ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଉପାୟ/ରତ୍ନ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଲୁଣ-ବିହୀନ/ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର