💰 વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત (શુક્રવાર) 2026

આવતો શુક્રવાર — 11 કે 21 શુક્રવારનું વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત: શ્રીયંત્ર અને સોના/ચાંદીની વસ્તુની પૂજા, ખીરનો ભોગ, 7 સૌભાગ્યવતીઓને કંકુ; ધન-વૈભવ, દેવામાંથી મુક્તિ અને ઘરની સમૃદ્ધિ માટે; સાંજની પૂજા-વિધિ અને કથા નીચે.

**વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત** શુક્રવારનું વ્રત છે — મા લક્ષ્મીના «વૈભવ» (ધન-ધાન્ય-યશ) સ્વરૂપની પૂજા, જે ગુજરાત-મહારાષ્ટ્રનાં ઘરોમાંથી શરૂ થઈને હવે આખા ભારતની સ્ત્રીઓ (અને પુરુષો)માં લોકપ્રિય છે. તેમાં સંકલ્પ 11 કે 21 શુક્રવારનો હોય છે, પૂજા સાંજે થાય છે, લક્ષ્મીજીનાં આઠ સ્વરૂપો (અષ્ટલક્ષ્મી) અને શ્રીયંત્રનું ધ્યાન, ઘરની સોના/ચાંદીની કોઈ વસ્તુ (સિક્કો, વીંટી, નથ)ને લક્ષ્મી-સ્વરૂપ માનીને દૂધ-પંચામૃતથી સ્નાન, અને ખીરનો ભોગ.

વ્રતની ચોપડી («વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત-કથા») ગુજરાતીમાંથી હિન્દીમાં ઘરે-ઘરે પહોંચી — તેની જ વિધિ અહીં છે. ઉપર આવનારા શુક્રવાર (માસ-પક્ષ સાથે); નીચે વિધિ, સામગ્રી, કથા, ભોગ, પ્રદેશોની રીત, ઉદ્યાપન અને સવાલ-જવાબ. સંતોષી માતાનું શુક્રવારનું વ્રત અલગ પાના પર છે.

મહત્વ — આ વ્રત કેમ

લક્ષ્મીનાં આઠ સ્વરૂપ — આદિલક્ષ્મી, ધનલક્ષ્મી, ધાન્યલક્ષ્મી, ગજલક્ષ્મી, સંતાનલક્ષ્મી, વીરલક્ષ્મી, વિજયલક્ષ્મી, વિદ્યાલક્ષ્મી — વૈભવ લક્ષ્મી વ્રતમાં આ આઠેયનું સ્મરણ થાય છે; માન્યતા છે કે શ્રદ્ધાથી 11/21 શુક્રવાર કરવાથી ઘરમાંથી દરિદ્રતા જાય છે, અટકેલું ધન મળે છે, દેવું ઊતરે છે અને કુળમાં સુખ-વૈભવ આવે છે.

શ્રીયંત્ર: લક્ષ્મીનું યંત્ર-સ્વરૂપ — વ્રતમાં શ્રીયંત્ર (ચિત્ર/તાંબાનું/ચાંદીનું)ની પૂજા અનિવાર્ય મનાઈ છે; «ૐ શ્રીં હ્રીં શ્રીં કમલે કમલાલયે પ્રસીદ પ્રસીદ શ્રીં હ્રીં શ્રીં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ»નો જાપ. સોના-ચાંદીની વસ્તુને લક્ષ્મી-સ્વરૂપ માનીને સ્નાન કરાવવું એ આ વ્રતની આગવી ઓળખ છે.

શુક્રવાર-શુક્ર: વૈભવ, સૌંદર્ય, વાહન, દાંપત્યનો ગ્રહ — આ જ વારે લક્ષ્મી-પૂજાથી શુક્રની કૃપા પણ; કુંડળીમાં શુક્ર નિર્બળ હોય તો આ વ્રત, સફેદ વસ્તુનું દાન અને લક્ષ્મી-સ્તોત્ર ઉપાય મનાય છે.

પૂજા-વિધિ (ચરણ-દર-ચરણ)

વૈભવ લક્ષ્મી વ્રતની વિધિ (વ્રતની ચોપડી મુજબ) — સંકલ્પ 11 કે 21 શુક્રવારનો; પૂજા સાંજે, પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખીને.

1. સંકલ્પ (પહેલા શુક્રવારે): સવારે સ્નાન કરીને મા લક્ષ્મી સામે — «હું (નામ) 11/21 શુક્રવાર વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત (મનોકામના) માટે કરીશ; પૂર્ણ થયે ઉદ્યાપન કરીશ»; વ્રત ઘેર જ કરવું — મુસાફરીમાં ન કરવું, તે શુક્રવાર પછીથી ઉમેરવો.
2. આખો દિવસ: ફરાળ કે એક ટાણું ભોજન (મીઠું ચાલે); મન-વચનથી શુદ્ધ, કોઈની નિંદા નહીં, «જય મા લક્ષ્મી»નું સ્મરણ.
3. સાંજની પૂજા: પૂર્વ તરફ મુખ કરીને આસન પર બેસો; સામે બાજઠ પર લાલ/પીળું કપડું, તેના પર મુઠ્ઠીભર ચોખાની ઢગલી, ઢગલી પર જળ ભરેલો તાંબાનો કળશ, કળશ પર વાટકી; વાટકીમાં સોના/ચાંદીની વસ્તુ (સિક્કો, વીંટી, નથ — જે હોય; ન હોય તો રૂપિયાનો સિક્કો).
4. લક્ષ્મીજીનું ચિત્ર (ધનલક્ષ્મી — કમળ પર બિરાજમાન, સોનાનો વરસાદ) અને શ્રીયંત્ર સામે રાખો; ઘીનો દીવો, ધૂપ; સોના-ચાંદીની વસ્તુને દૂધ-પંચામૃતથી સ્નાન કરાવી ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈ, લૂછીને વાટકીમાં મૂકો.
5. પૂજન: હળદર-કંકુ-અક્ષત, લાલ/ગુલાબી ફૂલ (કમળ હોય તો સર્વોત્તમ), અત્તર; શ્રીયંત્ર અને લક્ષ્મી-ચિત્રને પ્રણામ કરીને «ૐ શ્રીં હ્રીં શ્રીં કમલે કમલાલયે પ્રસીદ પ્રસીદ શ્રીં હ્રીં શ્રીં મહાલક્ષ્મ્યૈ નમઃ» 11/21/108 વાર; અષ્ટલક્ષ્મીનાં આઠ નામોનું સ્મરણ; શ્રીસૂક્ત/લક્ષ્મી-સ્તોત્ર (શક્ય હોય તો).
6. કથા અને આરતી: વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત-કથા (નીચે — શીલાની કથા) વાંચો/સાંભળો; «ૐ જય લક્ષ્મી માતા» આરતી; ભોગ — ખીર (ચોખા-દૂધ-ખાંડ-કેસર) કે દૂધની મીઠાઈ/પેંડા; વ્રતની ચોપડી મુજબ અંતે લક્ષ્મી-સ્તવન.
7. પ્રસાદ: ઘરનાં સૌને ખીર; કળશનું જળ તુલસી/છોડમાં; ચોખા પક્ષીઓને; સોના-ચાંદીની વસ્તુ સાચવીને મૂકી દો (આખા વ્રત દરમિયાન આ જ વસ્તુ).
8. ઉદ્યાપન (11મો/21મો શુક્રવાર): એ જ પૂજા + 7 (કે 11, 21) સૌભાગ્યવતીઓ/કન્યાઓને બોલાવીને કંકુ-તિલક, વૈભવ લક્ષ્મી વ્રતની ચોપડી અને ખીર-પ્રસાદની ભેટ (વ્રતનો પ્રચાર — આ જ ઉદ્યાપનનો સાર); શ્રદ્ધા મુજબ લક્ષ્મી-ચિત્ર/શ્રીયંત્ર/વસ્ત્રનું દાન; શ્રીફળ-ચુંદડી માતાજીને.

📿 વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત (શુક્રવાર) કેવી રીતે કરવું — વિસ્તૃત વિધિ, સામગ્રી checklist અને નિયમો →

પૂજા-સામગ્રીની યાદી

શ્રીયંત્ર, સોના/ચાંદીની વસ્તુ, તાંબાનો કળશ અને ખીર — વૈભવ લક્ષ્મીની ખાસ યાદી.

• લક્ષ્મીજી (ધનલક્ષ્મી)નું ચિત્ર/મૂર્તિ, શ્રીયંત્ર (ચિત્ર/તાંબાનું/ચાંદીનું), બાજઠ, લાલ-પીળું કપડું, આસન
• ચોખા (મુઠ્ઠીભર ઢગલી માટે), તાંબાનો/સ્ટીલનો કળશ (જળ), વાટકી; સોના/ચાંદીની વસ્તુ — સિક્કો, વીંટી, નથ, ચેન (ન હોય તો ચાંદીનો/રૂપિયાનો સિક્કો)
• પંચામૃત (દૂધ-દહીં-ઘી-મધ-ખાંડ) અને દૂધ — વસ્તુના સ્નાન માટે; ચોખ્ખું પાણી, કપડું
• હળદર, કંકુ, અક્ષત, નાડાછડી, અત્તર, ગુલાબજળ; લાલ/ગુલાબી/કમળનાં ફૂલ, હાર
• ઘીનો દીવો, ધૂપ-અગરબત્તી, કપૂર, આરતીની થાળી, ઘંટડી, શંખ
• ભોગ: ખીર (ચોખા-દૂધ-ખાંડ-કેસર-એલચી) કે દૂધની મીઠાઈ/પેંડા/બરફી; ફળ, પાન-સોપારી, શ્રીફળ
• કથાની ચોપડી «વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત-કથા» (ગુજરાતી/હિન્દી), લક્ષ્મી-આરતી, શ્રીસૂક્ત
• ઉદ્યાપન: 7/11/21 સૌભાગ્યવતીઓ માટે કંકુ, વ્રતની ચોપડીઓ, ખીર, શ્રીફળ-ચુંદડી, દક્ષિણા; લક્ષ્મી-ચિત્ર/શ્રીયંત્રનું દાન (શ્રદ્ધા મુજબ)

🛍 પૂજા-સામગ્રી અને યંત્ર જુઓ 🙏 પૂજા બુક કરો

પ્રતિજ્ઞા-વાર્તા

વૈભવ લક્ષ્મીની કથા (શીલાની વાર્તા): એક નગરમાં શીલા નામની ધર્મપરાયણ સ્ત્રી પોતાના પતિ સાથે સુખેથી રહેતી હતી — બંને ભગવદ્ભક્ત, દાન-ધર્મમાં રુચિ. સમયે પડખું ફેરવ્યું — પતિ ખરાબ સંગતમાં પડ્યો, જુગાર-દારૂ-સટ્ટામાં ઘરની બધી સંપત્તિ ગુમાવી દીધી; ઘરમાં દરિદ્રતા, કંકાસ, બે ટંકના રોટલાનું સંકટ. શીલાએ ધીરજ રાખી, ભગવાનનું ભજન ન છોડ્યું.

📖 વૈભવ લક્ષ્મી વ્રત (શુક્રવાર) ની સંપૂર્ણ વ્રત-કથા વાંચો →

ખીરનો ભોગ, દૂધની મીઠાઈ; ફરાળ/એક ટાણું ભોજન

વૈભવ લક્ષ્મીને ખીર (ચોખા-દૂધ-ખાંડ-કેસર) કે દૂધમાંથી બનેલી મીઠાઈ પ્રિય — સાંજની પૂજામાં ભોગ ધરાવીને સૌને પ્રસાદ. વ્રતના દિવસે ફરાળ કે એક ટાણું સાત્ત્વિક ભોજન (મીઠાની મનાઈ નથી — સંતોષી-વ્રત જેવી ખટાશની મનાઈ પણ નહીં); ડુંગળી-લસણ-માંસ-મદ્ય નહીં.

• ભોગ: કેસરિયા ખીર (બાસમતી ચોખા, ફુલ-ક્રીમ દૂધ, ખાંડ/સાકર, કેસર, એલચી, બદામ-કિસમિસ), દૂધના પેંડા, બરફી, રબડી, કોપરાના લાડુ; કમળકાકડી (કેટલાંક ઘરોમાં)
• વ્રતનું ભોજન: ફળ-દૂધ, સાબુદાણાની ખીચડી/ખીર, શિંગોડાના લોટની પૂરી, બટાકાનું શાક; કે એક ટાણું સાદું સાત્ત્વિક ભોજન (દાળ-ભાત-રોટલી-શાક) — ઘરની રીત મુજબ
• ઉદ્યાપનનો પ્રસાદ: ખીર અને ચોપડી સૌભાગ્યવતીઓને; બ્રાહ્મણ/કન્યા-ભોજન (શ્રદ્ધા મુજબ) — ખીર-પૂરી-શાક
• વર્જિત: માંસ-મદ્ય-ડુંગળી-લસણ; વ્રતના દિવસે કોઈની નિંદા-ચુગલી (લક્ષ્મી-વારનો નિયમ)

અલગ-અલગ વિસ્તારોની રીત

ગુજરાત-મહારાષ્ટ્રથી શરૂ થયેલું વ્રત — રીત લગભગ એકસરખી; ફરક કથાની ચોપડીની ભાષા, સૌભાગ્યવતીઓની સંખ્યા અને ભોગમાં.

શું કરવું, શું ન કરવું

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

📲 સહેલીઓ-પરિવારને WhatsApp પર મોકલો🖼 તિથિ-card શેર કરો🎉 શુભેચ્છા-card

આ પણ વાંચો: સંતોષી માતા શુક્રવાર વ્રત · દિવાળી-લક્ષ્મી પૂજા · ધનત્રયોદશી · શરદ પૂર્ણિમા (કોજાગરી લક્ષ્મી) · સોમવાર વ્રત

⚠️ આ વિવરણ પ્રચલિત વ્રતની ચોપડી અને લોક-માન્યતા પર આધારિત છે; પોતાના કુળ-પરિવાર અને પ્રદેશની રીત સર્વોપરી છે. ધન-પ્રાપ્તિની માન્યતા શ્રદ્ધાનો વિષય છે — વ્રત સાથે ઉદ્યમ-બચત જરૂરી; તબિયત સારી ન હોય તો વ્રત ન રાખો, ફક્ત પૂજા કરો.

🌐 Read this page in English · ← બધા વ્રત-તહેવાર · આખું પર્વ-કેલેન્ડર