🧵 ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2027
ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ — ଅନନ୍ତ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ପୂଜା, 14 ଗଣ୍ଠିର ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର (ପୁରୁଷ ଡାହାଣ, ନାରୀ ବାମ ହାତରେ), 14 ବର୍ଷର ବ୍ରତ; ଗଣେଶ-ବିସର୍ଜନର ଦିନ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର-କୌଣ୍ଡିନ୍ୟଙ୍କ କଥା; ଜୈନ କ୍ଷମାବାଣୀ।
ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପଡ଼େ — ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଦଶ ଦିନ ପରେ, ପିତୃ-ପକ୍ଷର ଦିନେ ଆଗରୁ। ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ «ଅନନ୍ତ» (ଶେଷଶାୟୀ, ଅନନ୍ତ-ସ୍ୱରୂପ) ରୂପର ପୂଜା ହୁଏ ଓ ହଳଦୀରେ ରଙ୍ଗା 14 ଗଣ୍ଠିଥିବା ରେଶମୀ/ସୂତା ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର (ଡୋର) ହାତରେ ବନ୍ଧାଯାଏ — ପୁରୁଷ ଡାହାଣ, ନାରୀ ବାମ ହାତରେ; ଏହି ବ୍ରତ ଲଗାତାର 14 ବର୍ଷ ରଖିବାର ବିଧାନ (ତା’ପରେ ଉଦ୍ଯାପନ)।
ସେହି ଦିନ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟ-ଦକ୍ଷିଣରେ ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ (ଦଶ ଦିନିଆ ଗଣେଶୋତ୍ସବର ସମାପନ — «ଗଣପତି ବାପ୍ପା ମୋରୟା, ପୁଢଚ୍ୟା ବର୍ଷୀ ଲବକର ୟା»), ଜୈନ ସମାଜରେ ଦଶଲକ୍ଷଣ-ପର୍ବର ସମାପନ (ପରଦିନ କ୍ଷମାବାଣୀ — ମିଚ୍ଛାମି ଦୁକ୍କଡମ୍), ବିହାର-ନେପାଳରେ «ଅନନ୍ତ-ପୂଜା»ର କ୍ଷୀରି-ପୁରି। ମହିଳାମାନେ ପରିବାର ପାଇଁ ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧନ୍ତି, ପଞ୍ଚାମୃତ-କଥା, 14 ପ୍ରକାର ପକ୍ୱାନ୍ନ (ଅନେକ ଘରେ)। ତଳେ ଏ ବର୍ଷର ତିଥି, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ପ୍ରସାଦ ଓ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ରୀତି।
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ଅନନ୍ତ = ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେହି ରୂପ ଯାହାର ଆଦି-ଅନ୍ତ ନାହିଁ (ଶେଷନାଗ ମଧ୍ୟ «ଅନନ୍ତ»); 14 ଗଣ୍ଠି = 14 ଲୋକ (ସାତ ଉପରେ, ସାତ ତଳେ) — ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସବୁ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରକ୍ଷା; ଅଗ୍ନି-ପୁରାଣ/ଭବିଷ୍ୟ-ପୁରାଣରେ ହଜିଥିବା ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇବାକୁ କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ବ୍ରତ କହିଥିଲେ — ଅସୁବିଧା-ଋଣ-ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି, ହଜିଥିବା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଫେରିବା।
ବ୍ରତର ନିୟମ: 14 ବର୍ଷ ଲଗାତାର, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନୂଆ ସୂତ୍ର, ପୁରୁଣାଟି ଜଳରେ; ମଝିରେ ଛାଡ଼ିଗଲେ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ; 14ତମ ବର୍ଷରେ ଉଦ୍ଯାପନ — 14 ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନ, 14 ବସ୍ତୁର ଦାନ; ମହିଳାମାନେ ସ୍ୱାମୀ-ସନ୍ତାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, ପୁରୁଷମାନେ ହଜିଥିବା ଧନ-ପଦ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ; କଥାରେ କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ଋଷି ପତ୍ନୀ ଶୀଳାଙ୍କ ସୂତ୍ର ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ସବୁ ନଷ୍ଟ — ତା’ପରେ ଅନନ୍ତଙ୍କ ଖୋଜ (ତଳେ)।
ଗଣେଶ-ବିସର୍ଜନ: ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଆସିଥିବା ଗଣପତିଙ୍କ ଦଶମ ଦିନ (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ)ରେ ବିସର୍ଜନ — ମୁମ୍ବାଇ-ପୁଣେର ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା (ଲାଲବାଗଚା ରାଜା), ଢୋଲ-ତାସା-ଅବିର; ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ପୂଜା ସକାଳେ, ବିସର୍ଜନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ-ସନ୍ଧ୍ୟାରେ; ଦୁଇଟି ଏକାଠି ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତକୁ ଯୋଡ଼େ; ପରଦିନଠାରୁ ପିତୃ-ପକ୍ଷ — ସେଥିପାଇଁ ଆଜି ହିଁ ସବୁ ମାଙ୍ଗଳିକ ସମାପନ।
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ରର ପୂଜା ଓ ବନ୍ଧନ, କଥା, 14 ପକ୍ୱାନ୍ନ; ଯେଉଁଠି ରୀତି ଅଛି ସେଠି ସାଙ୍ଗରେ ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ।
- ସକାଳେ ସ୍ନାନ, ହଳଦିଆ/ଧଳା ବସ୍ତ୍ର; ସଙ୍କଳ୍ପ — «ଅନନ୍ତ-ବ୍ରତ (କେତେତମ ବର୍ଷ) ପରିବାର-ରକ୍ଷା/ହଜିଥିବା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ»; ପୂଜା-ସ୍ଥାନରେ କଳସ, ତା’ ଉପରେ କୁଶରେ ତିଆରି ଶେଷନାଗ (7 ଫଣା) ବା ବିଷ୍ଣୁ-ଚିତ୍ର, ସାମ୍ନାରେ ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର (14 ଗଣ୍ଠି, ହଳଦୀ-ରଙ୍ଗା)।
- ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର: କଞ୍ଚା ସୂତା/ରେଶମର 14 ତାର (ବା ମୌଳି), ହଳଦୀ-ପାଣିରେ ରଙ୍ଗାଇ 14 ଗଣ୍ଠି — ପ୍ରତି ଗଣ୍ଠିରେ «ଓଁ ଅନନ୍ତାୟ ନମଃ»; ପରିବାରର ପ୍ରତି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା; ପୂଜାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଗରେ ରଖନ୍ତୁ।
- ପୂଜା: କଳସ-ଶେଷନାଗ/ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତ, ଚନ୍ଦନ-ଅକ୍ଷତ, ତୁଳସୀ, ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଧୂପ-ଦୀପ; ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ରକୁ ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁମ-ଅକ୍ଷତ-ଫୁଲ; ନୈବେଦ୍ୟ — କ୍ଷୀରି-ପୁରି/14 ପ୍ରକାର ପକ୍ୱାନ୍ନ (ସମ୍ଭବ ହେଲେ), କଦଳୀ, ପାନ; ମନ୍ତ୍ର — «ଅନନ୍ତସଂସାରମହାସମୁଦ୍ରେ ମଗ୍ନଂ ସମଭ୍ୟୁଦ୍ଧର ବାସୁଦେବ, ଅନନ୍ତରୂପେ ବିନିୟୋଜୟସ୍ୱ ହ୍ୟନନ୍ତସୂତ୍ରାୟ ନମୋ ନମସ୍ତେ»; ବିଷ୍ଣୁ-ସହସ୍ରନାମ/ଅନନ୍ତ-କଥା (ତଳେ)।
- ସୂତ୍ର-ବନ୍ଧନ: କଥା ପରେ ପୁରୁଷ ଡାହାଣ, ନାରୀ ବାମ ହାତରେ — ସ୍ୱାମୀ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ, ମାଆ ପିଲାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ; ଗତ ବର୍ଷର ସୂତ୍ର ଖୋଲି ଜଳ/ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ମୂଳରେ; ସୂତ୍ର ବର୍ଷସାରା ବା ଅତି କମରେ 14 ଦିନ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ (ଘର-ରୀତି)।
- 14 ବସ୍ତୁ: ଅନେକ ଘରେ 14 ଫଳ, 14 ପୁରି-ପକ୍ୱାନ୍ନ, 14 ପାନ-ଗୁଆ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି — ତା’ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଭଉଣୀ-ପିଉସୀଙ୍କୁ; 14ତମ ବର୍ଷର ଉଦ୍ଯାପନରେ 14 ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନ।
- ବ୍ରତ-ଖାଦ୍ୟ: ଏକ ବେଳା, ଲୁଣ ବିନା (କଠୋର ରୂପ) ବା ଫଳାହାର; ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ପରେ କ୍ଷୀରି-ପୁରି; ରାତି ଜାଗରଣ (ସମ୍ଭବ ହେଲେ)।
- ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ (ଯେଉଁଠି ସ୍ଥାପନା ହୋଇଥିଲା): ସକାଳେ ଅନନ୍ତ-ପୂଜା, ତା’ପରେ ଗଣପତିଙ୍କ ଉତ୍ତର-ପୂଜା (ଆରତି, ମୋଦକ, ନଡ଼ିଆ, ଦକ୍ଷିଣା, «ପୁନରାଗମନାୟ ଚ»), ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଦହି-ଭାତର ପୁଟୁଳି, ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ଜଳ-ବିସର୍ଜନ (କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀ/ଘରର ବାଲ୍ଟି — ପରିବେଶ), ମାଟି ଗଛ ମୂଳରେ।
- ପରଦିନଠାରୁ ପିତୃ-ପକ୍ଷ: ଆଜି ସବୁ ମାଙ୍ଗଳିକ ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଡ଼ି ରଖନ୍ତୁ, କାଲିଠାରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ-ତର୍ପଣ; ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧି ରହିବା ଠିକ୍।
📿 ସ୍ଥାନୀଯ଼ ସ୍ତରରେ କିପରି ଯାଞ୍ଚ କରିବେ-ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏବଂ ନିଯ଼ମ
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର, କୁଶ-ଶେଷନାଗ, କଳସ, ପଞ୍ଚାମୃତ, 14 ପକ୍ୱାନ୍ନ — ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ତାଲିକା।
- ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର: କଞ୍ଚା ସୂତା/ରେଶମୀ ଡୋର (14 ତାର), ହଳଦୀ (ରଙ୍ଗାଇବାକୁ) — ବା ତିଆରି ଅନନ୍ତ-ଡୋର (ବଜାରରେ)
- କଳସ, କୁଶ (ଶେଷନାଗ ତିଆରି ପାଇଁ) ବା ବିଷ୍ଣୁ/ଅନନ୍ତ-ଶେଷଶାୟୀ ଚିତ୍ର, ଆମ୍ବପତ୍ର, ନଡ଼ିଆ, ହଳଦିଆ କପଡ଼ା
- ପଞ୍ଚାମୃତ (କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ-ମହୁ-ଚିନି), ଗଙ୍ଗାଜଳ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ଚନ୍ଦନ, ଅକ୍ଷତ, କୁଙ୍କୁମ, ହଳଦୀ, ମୌଳି
- ହଳଦିଆ ଫୁଲ (ଗେଣ୍ଡୁ-ପଦ୍ମ), ମାଳ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଘିଅ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି, ପାନ-ଗୁଆ 14
- ନୈବେଦ୍ୟ: କ୍ଷୀରି, ପୁରି, 14 ପ୍ରକାର ପକ୍ୱାନ୍ନ/ଫଳ (ସମ୍ଭବ ହେଲେ), କଦଳୀ, ମିଠା, ପଞ୍ଜିରୀ
- ଅନନ୍ତ-କଥା/ବିଷ୍ଣୁ-ସହସ୍ରନାମ ବହି, ଦକ୍ଷିଣା, ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଭଉଣୀ-ପିଉସୀଙ୍କୁ ବାୟନା (ଉପହାର-ଥାଳି)
- ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ (ଯେଉଁଠି ରୀତି): ମୋଦକ, ନଡ଼ିଆ, ଦହି-ଭାତ, ଅବିର, ଢୋଲ, କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀ/ବାଲ୍ଟି
- ଉଦ୍ଯାପନ (14ତମ ବର୍ଷ): 14 ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନର ସାମଗ୍ରୀ, 14 ବସ୍ତୁର ଦାନ (ବସ୍ତ୍ର-ଅନ୍ନ-ବାସନ)
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ସୁମନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କ କନ୍ୟା ଶୀଳାଙ୍କ ବିବାହ କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ସହ ହେଲା; ବିଦାୟ ବାଟରେ ନଦୀ କୂଳରେ ମହିଳାମାନେ ଅନନ୍ତ-ପୂଜା କରୁଥିଲେ — ଶୀଳା ମଧ୍ୟ 14 ଗଣ୍ଠିର ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିଲେ, ବ୍ରତ କଲେ, କୌଣ୍ଡିନ୍ୟଙ୍କ ଘର ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରିଗଲା। ଦିନେ କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ଶୀଳାଙ୍କ ହାତରେ ସୂତ୍ର ଦେଖିଲେ — «ଏ କ’ଣ ଯାଦୁ-ଟୋଣା?» — ରାଗରେ ସୂତ୍ର ଛିଣ୍ଡାଇ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; ତୁରନ୍ତ ସବୁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ।
📖 ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କାହାଣୀ ପଢ଼ନ୍ତୁଃ
କ୍ଷୀରି-ପୁରି, 14 ପକ୍ୱାନ୍ନ, ମୋଦକ — ଅନନ୍ତଙ୍କ ଥାଳି
ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ଭୋଗ କ୍ଷୀରି-ପୁରି (ଲୁଣ ବିନା ପୁରି — ଅନେକ ଘରେ), 14 ପ୍ରକାର ପକ୍ୱାନ୍ନ/ଫଳ (14 ଲୋକ ପାଇଁ); ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ ହେଉଥିବା ଘରେ ମୋଦକ-ଲଡୁ ଓ ଦହି-ଭାତ; ବିହାର-ନେପାଳରେ «ଅନନ୍ତ-ପୂଜା»ର ମିଠା ପୁରି-କ୍ଷୀରି; ବ୍ରତରେ ଏକ ବେଳା ଲୁଣ ବିନା (କଠୋର) ବା ଫଳାହାର।
- କ୍ଷୀରି (ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର-କେଶର) + ପୁରି (ଲୁଣ ବିନା — କେତେକ ଘରେ) — ଅନନ୍ତଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭୋଗ; ମାଲପୁଆ, ହାଲୁଆ
- 14 ପକ୍ୱାନ୍ନ/ଫଳ: କଦଳୀ-ସେଓ-ଡାଳିମ୍ବ-ନଡ଼ିଆ-କାକୁଡ଼ି-ପିଜୁଳି…, ଲଡୁ-ପେଡ଼ା-ବରଫି, ପଞ୍ଜିରୀ — ସମ୍ଭବ ହେଲେ 14 ଗଣି
- ବିହାର-ମିଥିଳା-ନେପାଳ: ଅନନ୍ତ-ପୂଜାର କ୍ଷୀରି, ପୁରି, ଠେକୁଆ (କେତେକ ଘରେ), ପାନ-ଗୁଆ 14
- ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟ (ବିସର୍ଜନ): ମୋଦକ-ଲଡୁ (ଉତ୍ତର-ପୂଜା), ଦହି-ଭାତ/ଦହି-ଚୁଡ଼ା (ବାପ୍ପାଙ୍କ ବାଟ ପାଇଁ ପୁଟୁଳି), ପୁରଣ-ପୋଳି, ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ
- ଜୈନ (କ୍ଷମାବାଣୀ): ସାଦା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ, ପର୍ଯ୍ୟୁଷଣ-ଉପବାସର ପାରଣ (ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ/ସମ୍ବତ୍ସରୀ ପରେ), ମିଠା ବାଣ୍ଟିବା
- ବ୍ରତ-ଖାଦ୍ୟ: ଏକ ବେଳା ଲୁଣ ବିନା (କଠୋର) ବା ଫଳାହାର; ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ ସାଧାରଣ ସାତ୍ତ୍ୱିକ
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ଉତ୍ତର-ବିହାରର ଅନନ୍ତ-ଡୋର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବାପ୍ପା-ବିସର୍ଜନ, ଜୈନଙ୍କ କ୍ଷମାବାଣୀ, ନେପାଳର ଅନନ୍ତ-ପୂଜା — ଗୋଟିଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅନେକ ରୂପ।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- 14 ଗଣ୍ଠିର ହଳଦୀ-ରଙ୍ଗା ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର — ପୂଜା-କଥା ପରେ ପୁରୁଷ ଡାହାଣ, ନାରୀ ବାମ ହାତରେ
- ବ୍ରତ 14 ବର୍ଷ ପାଳନ୍ତୁ; ପୁରୁଣା ସୂତ୍ର ଜଳ/ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ମୂଳରେ; 14ତମ ବର୍ଷରେ ଉଦ୍ଯାପନ
- କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ-ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ; 14 ଫଳ-ପକ୍ୱାନ୍ନ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ, ତା’ପରେ ଭଉଣୀ-ପିଉସୀ/ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ
- ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀ/ଘରେ — ମାଟିର ମୂର୍ତ୍ତି, ମାଟି ଗଛ ମୂଳରେ
- କାଲିଠାରୁ ପିତୃ-ପକ୍ଷ — ଆଜି ମାଙ୍ଗଳିକ କାମ ସାରିଦିଅନ୍ତୁ; ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧି ରହିବା ଠିକ୍
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର ଫିଙ୍ଗିବା, ଛିଣ୍ଡାଇବା, ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା — କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ-କଥାର ଶିକ୍ଷା; ଖୋଲିଲେ ଜଳରେ
- ବ୍ରତ ମଝିରେ ଛାଡ଼ିବା (ଛାଡ଼ିଗଲେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ପୁଣି ଆରମ୍ଭ); ଭୁଲ ହାତରେ ସୂତ୍ର
- ବିସର୍ଜନରେ POP-ମୂର୍ତ୍ତି, ନଦୀ-ହ୍ରଦ ପ୍ରଦୂଷଣ, ନିଶା-କୋଳାହଳ; ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଅସୁରକ୍ଷା
- ବ୍ରତ-ଦିନ ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ, ଲୁଣ (କଠୋର ରୂପ), ଦିନରେ ଶୋଇବା; କଳି
- ପରଦିନ (ପିତୃ-ପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ) ନୂଆ ମାଙ୍ଗଳିକ କାମ ରଖିବା
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2027ରେ କେବେ ଓ ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ?
ଉପରେ ଏ ବର୍ଷର ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ତିଥି ଓ ପୂଜା-ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ) — ଅନନ୍ତ-ପୂଜା ସକାଳେ/ଅଭିଜିତରେ, ଗଣପତି-ବିସର୍ଜନ ସେହି ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ-ସନ୍ଧ୍ୟାରେ (ମୁମ୍ବାଇରେ ରାତିସାରା); ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦୁଇ ଦିନରେ ବାଣ୍ଟି ହେଲେ ଯେଉଁ ଦିନ ସକାଳ/ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଥିବ, ସେହି ଦିନ ଅନନ୍ତ-ପୂଜା।
ଅନନ୍ତ-ସୂତ୍ର କେଉଁ ହାତରେ, କେତେ ଦିନ?
ପୁରୁଷ ଡାହାଣ ହାତରେ (ବାହୁ/ମଣିବନ୍ଧ), ନାରୀ ବାମ ହାତରେ; 14 ଗଣ୍ଠି; ଅତି କମରେ 14 ଦିନ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଯାଏଁ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଓ ନୂଆ ବାନ୍ଧିଲା ବେଳେ ପୁରୁଣାଟି ଜଳ/ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ମୂଳରେ; ଛିଣ୍ଡିଗଲେ ଜଳରେ ପକାଇ ନୂଆ (ପୂଜା କରାଯାଇଥିବା) ବାନ୍ଧନ୍ତୁ।
14 ବର୍ଷ ହିଁ କାହିଁକି? ମଝିରେ ଛାଡ଼ିଗଲେ?
14 ଲୋକ (ସେଥିପାଇଁ 14 ଗଣ୍ଠି) — କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ 14 ବର୍ଷର ବ୍ରତ କହିଥିଲେ; କୌଣ୍ଡିନ୍ୟ ମଧ୍ୟ 14 ବର୍ଷ; ଛାଡ଼ିଗଲେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ (ଦାନ/ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନ) କରି ପୁଣି ଗଣନା; ଉଦ୍ଯାପନ 14ତମ ବର୍ଷରେ — 14 ବ୍ରାହ୍ମଣ, 14 ବସ୍ତୁ-ଦାନ।
ମହିଳାମାନେ ଏହି ବ୍ରତ କାହିଁକି ରଖନ୍ତି?
କଥାରେ ଶୀଳା (କୌଣ୍ଡିନ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ) ରଖିଥିଲେ — ଘର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲା; ସ୍ୱାମୀ-ସନ୍ତାନଙ୍କ ରକ୍ଷା, ଋଣ-ରୋଗ-ଅସୁବିଧାରୁ ମୁକ୍ତି, ହଜିଥିବା ଧନ-ପଦ ଫେରିବା; ବିହାର-କର୍ଣ୍ଣାଟକ-ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନାରୀ-ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ; ନବବିବାହିତା ପ୍ରଥମ ଅନନ୍ତ ଶାଶୁଘରେ।
ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଗଣେଶ-ବିସର୍ଜନର କି ସମ୍ପର୍କ?
ଗଣେଶୋତ୍ସବ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀରୁ ଦଶ ଦିନ — ଦଶମ ଦିନ ଏହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ; ଲୋକମାନ୍ୟ ତିଲକ (1893) ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶୋତ୍ସବର ସମାପନ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ରଖିଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟ-ତେଲଙ୍ଗାନାରେ ଏହା ବିସର୍ଜନ-ଦିନ; ଅନନ୍ତ-ପୂଜା (ବିଷ୍ଣୁ) ଓ ବିସର୍ଜନ (ଗଣେଶ) ଅଲଗା ଅଲଗା ବିଧାନ, ଦିନ ଗୋଟିଏ।
ଜୈନ କ୍ଷମାବାଣୀ କ’ଣ?
ଦିଗମ୍ବର ଜୈନଙ୍କ ଦଶଲକ୍ଷଣ-ପର୍ବ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ (10 ଦିନ) — ଶେଷ ଦିନ «ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ»ରେ ଉପବାସ-ରଥଯାତ୍ରା, ପରଦିନ କ୍ଷମାବାଣୀ («ମିଚ୍ଛାମି ଦୁକ୍କଡମ୍» — ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷମା ମାଗିବା); ଶ୍ୱେତାମ୍ବରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟୁଷଣ-ସମ୍ବତ୍ସରୀ କିଛି ଦିନ ଆଗରୁ; ଭାବ — ବର୍ଷସାରାର ଅପରାଧ ପାଇଁ କ୍ଷମା-ଯାଚନା।
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
🌎 ବିଦେଶରେ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ 2027: ଆମେରିକା · କାନାଡା · ବ୍ରିଟେନ · ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ · ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ୍ · କତାର · ସାଉଦି ଆରବ · କୁଏତ · ଓମାନ · ବାହାରିନ · ସିଙ୍ଗାପୁର · ମାଲେସିଆ · ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ · ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା · ମରିସସ · ଫିଜି · ନେଦରଲାଣ୍ଡ · ଜର୍ମାନୀ · ଆୟରଲାଣ୍ଡ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ (10 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ପିତୃ-ପକ୍ଷ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଠାରୁ) · ହରତାଲିକା ତେଜ୍ · ଡିଉକ୍ସନ୍ ଏକାଦଶୀ
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ବିସର୍ଜନରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ପରିବେଶ-ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ମାନନ୍ତୁ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର