👩👧👦 ଜୀବନ୍ତ ପୁତ୍ରିକା ବ୍ରତ (ଜିଉଟିଆ/ଜିଟିଆ) 2026
ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ (ପିତୃ-ପକ୍ଷ ମଧ୍ଯ଼ରେ)-ସନ୍ତାନର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ପାଇଁ ମା'ମାନଙ୍କ 24 ଘଣ୍ଟାର ନିର୍ଜୀବ ଉପବାସ; ସପ୍ତମୀ କୁ ସ୍ନାନ-ଖଯ଼ି ଏବଂ ରାତି "ଉଥଗାନ", ଅଷ୍ଟମୀ କୁ ନିର୍ଜାଲା ଏବଂ ଜିମୁତବାହନ-ପୂଜା, ନବମୀ କୁ ପାରଣ; ବିହାର-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଯ଼ୁପି-ନେପାଳର ସବୁଠାରୁ କଠୋର ମାତୃ-ଉପବାସ।
ଆଶ୍ବିନ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ର ଅଷ୍ଟମୀ ରେ ଜୀବପୁତ୍ରିକା (ଜିଉଟିଆ/ଜିତିଆ) ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ-ପିତୃ-ପକ୍ଷର ଠିକ୍ ମଝିରେ, ଶାରଦୀଯ଼ ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରାଯ଼ ଏକ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ | ମାଆମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ଏବଂ ସଫଳତା (ଉଭଯ଼ ପୁଅ-ଝିଅ-"ଜୀବନ୍ତ ପୁତ୍ର" = ପୁଅ ବଞ୍ଚିବା) ପାଇଁ ଏହି ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି-କର୍ୱା ଚୌଥ ଅପେକ୍ଷା ମଧ୍ଯ଼ କଠୋରଃ ପ୍ରାଯ଼ 24 ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଜଳା (ନ ଅନ୍ନ, ନ ପାଣି), ସପ୍ତମୀ ର ମଧ୍ଯ଼ରାତ୍ରିରୁ ନବମୀ ର ସକାଳ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ |
ତିନି ଦିନିଆ ପର୍ବଃ ସପ୍ତମୀ କୁ "ନାହଯ଼-ଖାଯ" (ସ୍ନାନ, ସାତ୍ବିକ ଖାଦ୍ଯ଼-ମାଡୁଆ-ରୁଟି, ନୋନି-ସାଗ, ଝିଂନି, ଦହି-ଚୁଡ଼ା) ଏବଂ ରାତି/ସକାଳେ "ଉଥଗାନ/ସରଗହି" (ଉପବାସ ପୂର୍ବରୁ ଶେଷ ଖାଦ୍ଯ଼-ଜଳ), ଅଷ୍ଟମୀ କୁ ନିର୍ଜଲା ଉପବାସ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ ଜିମୁତବାହନ-ଇଗଲ-ସିଯ଼ାରିନଙ୍କ ପୂଜା (କୁଶଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, କଥା, ଜିଉଟିଆ-ସୂତା-ଗଳାରେ), ନବମୀ କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ପାରଣ (ଜୋର-ଭାତ/ମାଡୁଆ)। ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ପୂର୍ବ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ନେପାଳ (ମିଥିଲା-ତରାଇ) ର ମହିଳାମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ-ବ୍ରତ। ନିମ୍ନରେ ଏହି ବର୍ଷର ତାରିଖ, ସ୍ନାନ/ପାରନ୍, ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ, କାହାଣୀ, ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ସ୍ଥାନର ରୀତିନୀତି ଅଛି |
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ଉପବାସର ଆଧାର ହେଉଛି ଗନ୍ଧର୍ବ-ଯୁବରାଜ ଜିମୁତବାହନଙ୍କ କାହାଣୀ-ସେ ନିଜକୁ ନାଗ ବଂଶର ବାଳକ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ ଖୁସି ହୋଇ ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ଦାନ କରିଥିଲେ; ସେବେଠାରୁ ମାଆ ଜିମୁତବାହନଙ୍କ ପୂଜା-"ଯେପରି ଆପଣ ଅନ୍ଯ଼ ପିଲାକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ମୋ ସନ୍ତାନକୁ ମଧ୍ଯ଼ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ"; ଉପାଖ୍ଯ଼ାନ ଈଗଲ-ସିଯ଼ାରିନରୁ ଉପବାସର ବିଶ୍ୱସ୍ତତାର ଗୁରୁତ୍ୱ।
ଅଷ୍ଟମୀ ଉଦଯ଼-ତାରିଖ ଏବଂ ପ୍ରଦୋଷ-ବ୍ଯ଼ାପିନୀ-ଉଭଯ଼ ନିଯ଼ମ ପ୍ରଚଳିତ; ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ-ପାର୍ଥକ୍ଯ଼ ଦ୍ୱାରା ବେଳେବେଳେ ଦୁଇ ଦିନର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ; ବିହାରରେ ପରମ୍ପରା-"ଯେଉଁ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ର ସମଯ଼ ଅଷ୍ଟମୀ ହୋଇଥାଏ" (ଉଦଯ଼) ମୁଖ୍ଯ଼; 24 ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ବ୍ରତ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟମୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳିଯାଏ; ସପ୍ତମୀ ର ରାତି/ସକାଳେ (ଅଷ୍ଟମୀ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ); ପାରଣ ନବମୀ ରେ ଅଷ୍ଟମୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ (ଉପରେ ତାରିଖ-ୱିଣ୍ଡୋ)।
ପିତୃ ପକ୍ଷରେ ପଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ଯ଼ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ-ଉପବାସ ଦିନରେ ଜେଜେମା'ଙ୍କ ସ୍ମୃତି ମଧ୍ଯ଼; ମାଡୁଆ (ରାଗି), ନୋନି-ସାଗ, ଝିଂନି (ତୋରାଇ), କେରାବ (ମଟର)-ସ୍ନାନ-ଖଯ଼ି ଏବଂ ପାରାନର ପାରମ୍ପାରିକ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ଯ଼; ଜିଉତିଆଙ୍କ ଲାଲ-ହଳଦିଆ ସୂତା (ସୁନା-ରୂପା ଜିଉଟିଆ-ଲକେଟ୍) ଗଳାରେ-ବର୍ଷସାରା କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉପବାସ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ |
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଏକ ଘରୋଇ ପଦ୍ଧତି-ତିନି ଦିନଃ ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାନ ଏବଂ ଓଠ, ଅଷ୍ଟମୀ ନିର୍ଜଳା ଏବଂ ଜିମୁତବାହନ-ପୂଜା, ନବମୀ ପାରନ୍।
- ସପ୍ତମୀ-ଗାଧୋଇବା-ଖାଇବାଃ ସକାଳେ ନଦୀ/ଘରେ ଗାଧୋଇବା, ଘର ସଫା କରିବା, ସାତ୍ବିକ ଖାଦ୍ଯ଼ ଏକ ବାର (ମାଡୁଆ-ରୁଟି, ନୋନି-ସବୁଜ, ଚିଂଡ଼ି-ପନିପରିବା, ଆରୱା ଚାଉଳ, ଦହି-ଚୁଡା-ପିଆଜ-ରସୁଣ ନୁହେଁ); ପିତାମାତା-ଜେଜେମା'ଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ଯ଼ର ଅଂଶ (ପିତୃ ପକ୍ଷ)।
- ସପ୍ତମୀ ରାତି/ସକାଳ-ଓଠ (ସାର୍କି): ଅଷ୍ଟମୀ ଲଗାଇବା ପୂର୍ବରୁ (ଉପରେ ତାରିଖ-ଝରକା-ପ୍ରାଯ଼ତଃ ରାତିରେ 2-4 ରେ) ଶେଷ ଭୋଜନ-ପାଣି-ଦହି-ଚୁଡ଼ା, ଫଳ, ମିଠା, ପାଣି; ଅନେକ ଘର ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ; କିଛି ପରେ-ଏଠାରୁ 24 ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଜୀବ |
- ଅଷ୍ଟମୀ-ନିର୍ଜଲା ବ୍ରତ-ଦିନସାରା ନ ଭାତ, ନ ପାଣି; ଦିନରେ ନ ସୁନା (କଠିନ), କାହାଣୀ-ଭଜନ; ଶୋମ୍ (ପ୍ରଦୋଷ) କୁ ପୂଜା-କୁଶ/ମାଟିରୁ ଭୂମୁତବାହନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି (କିମ୍ବା ଚିତ୍ର), ମାଟି/ଗୋବରରୁ ଈଗଲ (ଚିଲହି) ଏବଂ ସିଯ଼ାରିନ (ଶୀତଳ), ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି କଳଶ/ମାଟି ପାତ୍ର, ଜିଉଟିଆ-ସୂତା (ଲାଲ-ହଳଦିଆ, ସୁନା-ରୂପା ଜିଉଟିଆ ପିରୋଇ)।
- ପୂଜା: ଜିମୁତ୍ବାହାନକୁ ଧୋପ୍-ଲ୍ୟାମ୍ପ-ଅକ୍ଷତ-ଫୁଲ, ଖେର-ପୁରୀ / ଧାନ-ଜାଗା (ଶୁଖିଲା) ରୁ ଚିଲ୍-ସିଆରିନ୍, କଇଁଚ-ଭର୍ମିଲିୟନ୍ ଜିଆଟିଆ-ଥ୍ରେଡ୍; କାହାଣୀ ଶୁଣିବା (ଜିମୁଟାଭାହାନା + ଚିଲ୍-ସିଆରିନ୍ - ନିମ୍ନରେ); «ସୂର୍ଯ୍ୟ"ଇଗଲ-ସାରିନ୍" ର ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା; ଶେଷରେ ବେକରେ ସୂତା (ମା, ଏବଂ ପିଲାମାନେ ମଧ୍ୟ - କିଛି ଘର) |
- ଉପବାସ-ରାତିଃ ଜାଗରଣ/ଭଜନ (ଯଦି ସମ୍ଭବ), ଜଳ ନୁହେଁ; ଚରମ ଦୁର୍ବଳତା/ଚକର୍ ହୋ ଟୋ ଘୁଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍ଣ୍
- ନବମୀ-ପାରନ୍ଃ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ, ଅଷ୍ଟମୀ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ (ଉପରେ)-ପ୍ରଥମେ ଜିଉଟିଆ-ପ୍ରସାଦ/ପାଣି, ତା'ପରେ ଖାଦ୍ଯ଼-ଜୋର-ଭାତ (ଚାଉଳ + ମଡୁଆ/ଝିଙ୍ଗନି/ନୋନି-ସାଗ୍ର ରସପୂର୍ଣ୍ଣ ପନିପରିବା), ଦହି-ଚୁଡ଼ା, କେରଭ, ଖୀର-ପୁଡ଼ି; ଅନେକ ଘରୋଇ ପାରନ୍ ରେ 5-7 ପ୍ରକାରର ପନିପରିବା; ପ୍ରଥମେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବା |
- ଜିଉଟିଆ-ସୂତାଃ ଅତି କମରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶପଥ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଗଳାରେ; ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ପାଣି; ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନୂତନ ସୂତା ପୂଜା ରେ; ଝିଅର ବିବାହ ପରେ ପ୍ରଥମ ଜିଉଟିଆ ମାଇକେ ସେ (ସୂତା-ଚୁଡ଼ି-ପୋଷାକ-"ଜିଉଟିଆ କା ସିଙ୍ଗର") |
- ଦାନଃ ନବମୀ କୁ ବ୍ରତ-ପ୍ରସାଦ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଗରିବ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ-ବସ୍ତ୍ର; ପିତୃ-ପକ୍ଷର ତାରପାନ ସାଥ (ଘରର ପୁରୁଷ)।
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ଜିଉଟିଆ-ଥ୍ରା, କୁଶଙ୍କ ଜିମୁତବାହନ-ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, ଈଗଲ-ସିଯ଼ାରିନ, ମାଡୁଆ-ନୋନି-ଜିଙ୍ଗନି-ଜିଉଟିଆଙ୍କ ତାଲିକା।
- ଜିଉଟିଆ-ସୂତା (ଲାଲ-ହଳଦିଆ ସୂତା), ସୁନା/ରୂପା ଜିଉଟିଆ (ଯଦି ସମ୍ଭବ), ପୁରୁଣା ସୂତା (ପାଣିରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା)।
- କୁଶ/ମାଟି (ଜିମୁତବାହନ-ମୂର୍ତ୍ତି), ମାଟି/ଗୋବର (ଈଗଲ-ସିଆରିନ), ମାଟି ପାତ୍ର/କଳସ, ପାଣି, ଆମ୍ବ ପତ୍ର।
- ସୂର୍ଯ୍ଯ଼କିରଣ, ଦୀପ, ଘିଅ, ଅକ୍ଷତ, ହଳଦୀ, ସିନ୍ଦୁର, ଫୁଲ, ଡୋବ୍, ପାନ-ସୁପାରୀ, ମୋଲିସ୍
- ନୈବେଦ୍ଯ଼ଃ ଖୀର-ପୁଡ଼ି, ଧାନ-ଗୁଡ଼/ଲାଭା (ଈଗଲ-ସିଏରିନକୁ ଶୁଖାଇବା), ଫଳ (କଦଳୀ-ସେଓ-ଅମରୁଦ), ମିଠା
- ନାହାଇ-ଖଯ଼ି/ପାରନ୍ଃ ମାଡୁଆ (ରାଗି) ଅଟା, ନୋନି-ଗ୍ରୀନ୍, ଝିଙ୍ଗାନି (ତୋରାଇ), କେରୱା (ଶୁଖିଲା ମଟର), ଆରୱା ଚାଉଳ, ଦହି-ଚୁଡ଼ା, ଗୁଡ଼, ସୋରିଷ-ତେଲ
- ଓଠ/ସାରଗିଃ ଦହି-ଚୁଡ଼ା, ଫଳ, ମିଠା, ପାଣି (ପର୍ଯ୍ଯ଼ାପ୍ତ), କ୍ଷୀର
- ଜିଉଟିଆ-କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପୁସ୍ତକ (ଜିମୁତବାହନ + ଚିଯ଼ାରିନ୍-ଚିଯ଼ାରିନ୍), ଭଜନ
- ଝିଅକୁ ସିଙ୍ଗରଃ ସୂତା, ଚୁଡ଼ି, ଶାଢ଼ୀ, ମିଠା, ଫଳ
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ଗନ୍ଧର୍ବ-ରାଜା ଶାଲିବାହନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଜୀମୁଥବାହନ ଧର୍ମାତ୍ମା ଥିଲେ; ସେ ରାଜ୍ଯ଼ ପରିତ୍ଯ଼ାଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସସୁରାଲ (ମାଲଯ଼ବନ) ରେ ରହୁଥିଲେ। ଦିନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ-"ନାଗବଂଶ ଗରୁଡ଼ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କୁ ଏକ ନାଗ ଖାଦ୍ଯ଼ ଦିଆଯିବ; ଆଜି ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଶଙ୍ଖଚୁଡ଼ଙ୍କ ପାଳି।" "ମୁଁ ତୁମର ପୁତ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଯିବି", ଜିମୁତବାହନ କହିଲେ-ଲାଲ କପଡ଼ାରେ ଝୁଲୁଥିବା ଏବଂ ଫାଶୀ ଉପରେ ଶୋଇଥିବା; ଗରୁଡ଼ମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଠେଇଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଳକଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ କେହି କାନ୍ଦୁ ନଥିଲେ-ଯେତେବେଳେ ସେ ପଚାରିଲେ, ଜିମୁତବାହନ ସତ କହିଲେ; ଗରୁଡ଼ମାନେ ଖୁସି ହେଲେ-"ଆଜିଠାରୁ ନଗଣ୍ଯ଼ମାନଙ୍କୁ ବଳିଦାନ ଦେବୁ ନାହିଁ", ମୃତ ନଗଣ୍ଯ଼ମାନଙ୍କୁ ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ କଲେ। ମାଆମାନେ କହିଲେ-"ଯିଏ ଜୀମୁଥବାହନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ, ତା'ର ସନ୍ତାନର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ହେବ"-ଜିଉତିଆ ବ୍ରତ।
ଈଗଲ-ସିଯ଼ାରିନ୍ଃ ଗୋଟିଏ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ପାକ୍କା ଗଛ ଉପରେ ଏକ ଈଗଲ ଏବଂ ତଳେ ଏକ ସିଯ଼ାରିନ୍ ରହୁଥିଲେ; ଦୁହେଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଉପବାସ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ। ଈଗଲ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ସହିତ ନିର୍ଜୀବ ରଖିଲା; ସିଆରିନ ଭୋକ ସହି ପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ରାତିରେ ମୃତ ମାଂସ ଖାଇଲା-ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗିଗଲା | ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ, ଦୁଇ ଭଉଣୀ-ଚିଲ୍ ଶୀଲାବତୀ (ରାଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସାତ ପୁଅ), ସିଯ଼ାରିନ୍ କପୁରାବତୀ (ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ-ଯାହାର ସମସ୍ତ ପିଲା ଜନ୍ମ ସମଯ଼ରେ ମୃତ୍ଯ଼ୁବରଣ କରିଥିଲେ) ହୋଇଥିଲେ। ଈର୍ଷାରେ କପୁରାବତୀ ଭଉଣୀର ସାତ ପୁଅଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲେ-କିନ୍ତୁ ଜୀମୁତ୍ୱାହନଙ୍କ କୃପା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବନ୍ତ, କଟା ମୁଣ୍ଡକୁ ଫଳରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ; କପୁରାବତୀ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଭୁଲ ମନେ ପକାଇଥିଲେ, ଅନୁତାପ କରିଥିଲେ, ଭଉଣୀ କ୍ଷମା କରିଥିଲେ। ଶିଖ୍-ବ୍ରତ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଦ୍ୱାରା, ମଝିରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ବ୍ରତ ଫଳପ୍ରଦ ନୁହେଁ |
ଅନ୍ଯ଼ ଏକ ଲୋକକଥା (ମିଥିଲା): ରାଜା ଶାଲିବାହନଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ ପୁତ୍ର-ଶୋକ, ଜିମୁତାବାହନ ପୂଜା ଠାରୁ ପୁତ୍ର-ରକ୍ଷା; ଏବଂ ସତଯୁଗ କାହାଣୀ ଯେଉଁଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଦେବତାଙ୍କ ପୁତ୍ର-ଦାନ-ତେଣୁ ଉପବାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅର୍ଘ୍ଯ଼ ମଧ୍ଯ଼ (କିଛି ଅଞ୍ଚଳ) | କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି, "ପାକଡ଼-ଈଗଲ-ସିଯ଼ାର" ର ପୂଜା, "ଜିଉତିଆଙ୍କ ଜିମୁତବାହନ" ସହିତ, ତିନୋଟି ପ୍ରତୀକ-ଗଛ, ଈଗଲ, ସିଯ଼ାରରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ମଡୁଆ-ରୁଟି, ନୋନି-ଗ୍ରୀନ୍, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି, ଦହି-ଚୁଡ଼ା, ଝୋର-ଭାତ-ସ୍ନାନ ଏବଂ ପାରନ୍ ରୋଷେଇ ଘର
ବିହାର-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ପାରମ୍ପାରିକ ପୁଷ୍ଟିକର ରୋଷେଇ-ନାହାଇ-ଖଯ଼ି ଏବଂ ପାରାନରେ ମଡୁଆ (ରାଗି-ଲୁହା-କ୍ଯ଼ାଲସିଯ଼ମ୍), ନୋନି-ସାଗ (ଗଯ଼ା-ସାଗ), ଝିଂନି (ତୋରାଇ), କେରା, ଆରୱା ଚାଉଳ, ଦହି-ଚୁଡ଼ା; ଓଠରେ ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ମିଠା-ଫଳ; ଉପବାସରେ କିଛି ନାହିଁ | ନିମ୍ନରେ ପଦ୍ଧତି ସହିତ।
- ମାଡୁଆ-ରୁଟି (ଗରମ ପାଣିରେ ଘିଅ, ଘିଅ ସହିତ ରାଗି-ଅଟା ଘିଅ), ନୋନି-ସାଗ କି ଭୁଜିଆ (ସୋରିଷ-ତେଲ-ରସୁଣ-ମୁକ୍ତ-ଉପବାସ-ଖାଦ୍ଯ଼ରେ ପିଆଜ-ରସୁଣ ନୁହେଁ)
- ଜିଙ୍ଗାନି (ତୋରାଇ) ର ପନିପରିବା/ଝୋର, କେରାବ (ଶୁଖିଲା ମଟର) ର ଘୁଘନି, ଆରୱା ଚାଉଳ ଚାଉଳ, ଆରହର ଡାଲି
- ଦହି-ଚୁଡ଼ା (ଓଠ ଏବଂ ପାରନ୍), ଗୁଡ଼, କଦଳୀ, ଖୀର-ପୁଡ଼ି (ପୂଜା-ନୈବେଦ୍ଯ଼), ଥେକୁଆ (କିଛି ଘର)
- ପାରନ୍ଙ୍କ ଝୋର-ଭାତଃ ଭାତ + ଝୋରାଇ/ନୋନି/କଦଳୀ ରସଯୁକ୍ତ ପନିପରିବା + ଦହି; 5-7 ପନିପରିବା ପରମ୍ପରା (କିଛି ଘର)
- ଯ଼ୁପି (ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ): ଜିଉଟିଆ ଉପରେ ପୁଡ଼ି-ଖୀର-ଖୀରା, ଉଟ୍ଗାନରେ ଦହି-ଲିଭାଇବା; ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡଃ ମାଡୁଆ-ମାର୍ଚେ, ନୋନି-ସାଗ; ନେପାଳ-ତରାଇଃ ମାଡୁଆ-ରୋଟି, ମାଛ-ନହି (ଉପବାସ)
- ଉପବାସ-ଦିନଃ କିଛି ନୁହେଁ (ନିର୍ଜଲୀକରଣ); ଅତ୍ଯ଼ଧିକ ଦୁର୍ବଳତା ମଧ୍ଯ଼ରେ ଘୁଣ୍ଠି; ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ ମାଆମାନେ ଫଳ-ରୂପ
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ବିହାରର ଈଗଲ-ସିଯ଼ାରିନ୍, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ମାଡୁଆ, ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳର ଜିଉଟିଆ-ଖୀରା, ନେପାଳ-ତରାଇର ଜିତିଆ-ମାତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ-ବ୍ରତ।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ସପ୍ତମୀ ଗାଧୋଇବା, ଅଷ୍ଟମୀ ଆଘାତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓଠ (ପର୍ଯ୍ଯ଼ାପ୍ତ ପାଣି-ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ଫଳ), ଅଷ୍ଟମୀ ନିର୍ଜଳୀକରଣ, ନବମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ-ପରେ ପାଦଚଲା (ଉପରେ ତାରିଖ-ୱିଣ୍ଡୋ)
- ଜିମୁତବାହନ (କୁଶ) + ଈଗଲ-ସିଆରିନଙ୍କ ପୂଜା, ଉଭଯ଼ କାହାଣୀ; ଜିଉଟିଆ-ସୂତା ଗଳାରେ
- ପାଳିରେ ପ୍ରଥମେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ; ଶସ୍ଯ଼/ମଇଦା-ପୁଷ୍ଟିକର; ପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ
- ପିତୃ-ପକ୍ଷର ଧ୍ଯ଼ାନ-ସ୍ନାନ ଅଂଶ ପିତାମାତା-ଜେଜେମାଙ୍କୁ; ଉପବାସ-ଦିନ ଦାନ
- ଝିଅର ପ୍ରଥମ ଜିଉଟିଆ-ସିଞ୍ଜାରା (ସୂତା-ଚୁଡ଼ି-ଶାଢ଼ୀ) ମାଇକେଙ୍କ ଠାରୁ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଅଷ୍ଟମୀ ପରେ ଓଠ/ଜଳ-ଉପବାସ ଖଣ୍ଡିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ (ସିଏରିନଙ୍କ କାହାଣୀ); କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ସଙ୍କଟରେ ପାଣି ନିଅନ୍ତୁ
- ଗର୍ଭବତୀ, ମଧୁମେହ ରୋଗୀ, ହୃଦରୋଗ ରୋଗୀ, ସ୍ତନ୍ଯ଼ପାନ କରାଉଥିବା ମାଆମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଜୀବ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ-ଫଳ-ରୂପ, ସଂକଳ୍ପ ସମାନ
- ଉପବାସ-ଖାଦ୍ଯ଼ (ସ୍ନାନ-ଖଯ଼/ପାରଣ) ରେ ପିଆଜ-ରସୁଣ-ମାଂସ-ମାଛ; ତାମସିକ
- ଜିଉଟିଆ-ସୂତା ଭାଙ୍ଗିବା ସମଯ଼ରେ ଫିଙ୍ଗିବା-ପାଣିରେ ପକାନ୍ତୁ, ନୂତନ ପୂଜା ପିନ୍ଧିବା
- ଉପବାସ-ଦିନରେ ଶୋଇବା (କଠୋର ରୂପ), ବିବାଦ, ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେବା-ଯାହା ପାଇଁ ଉପବାସ, ତା'ପାଇଁ ପ୍ରେମ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଜିଉଟିଆ 2026 ରେ କେତେବେଳେ ଅଛି-ଗାଧୋଇବା, ନିର୍ଜଳା, ପାରନ୍?
ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ (ନିର୍ଜଲୀକରଣ-ଦିନ) ର ତାରିଖ ଏବଂ ତାରିଖ-ୱିଣ୍ଡୋ (ଦିଲ୍ଲୀ) ଅଛି-ନାହଯ଼-ଖାଇ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ (ସପ୍ତମୀ), ଓଠ ଅଷ୍ଟମୀ ପୂର୍ବରୁ (ତାରିଖ-ଆରମ୍ଭ ଉପରେ), ପାରାନ୍ ପରଦିନ (ନବମୀ) ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ଅଷ୍ଟମୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ; ବିହାରରେ ଉଦଯ଼-ତାରିଖ ନିଯ଼ମ-ଦୁଇ ଦିନର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ/ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ମିଶାନ୍ତୁ।
କାହିଁକି ଉପବାସ ନିର୍ଜୀବ 24 ଘଣ୍ଟା? ଆପଣ ପାଣି ପିଇପାରିବେ କି?
ପରମ୍ପରାରେ ଅଷ୍ଟମୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଜଳା (ଓଠରୁ ପାରନ୍ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ); ଇଗଲ୍-ସିଆରିନ କାହାଣୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ-ଗର୍ଭବତୀ, ରୋଗୀ, ସ୍ତନ୍ଯ଼ପାନ କରାଉଥିବା, ବଯ଼ସ୍କ ମାଆ ପାଣି/ଫଳ ନିଅନ୍ତୁ, ସଂକଳ୍ପ ଏବଂ ପୂଜା ୱାହି-ଶାସ୍ତ୍ରରେ "ଯଥାସମ୍ଭବ" ବ୍ରତ; ଘୂରି ବୁଲୁଥିବା/ବାନ୍ତି ସମଯ଼ରେ ତୁରନ୍ତ ପାଣି |
ଓଠ (ସାରଗି) କେବେ କରିବେ?
ଅଷ୍ଟମୀ-ତାରିଖ ପୂର୍ବରୁ-ସପ୍ତମୀ ରାତିରେ ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ସକାଳେ (ପ୍ରାଯ଼ 2-4 ରେ) ଉଠିବା; ଦହି-ଚୁଡା-ଫଳ-ମିଠା-ସମୃଦ୍ଧ ପାଣି; ଉପରେ ତାରିଖ-ଆରମ୍ଭ ଦେଖନ୍ତୁ-ତା'ପରେ କିଛି ନାହିଁ; ଅନେକ ଘର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ (ଘର-ରୀତିନୀତି) ପାଳନ କରନ୍ତି |
ଜିଉଟିଆ-ସୂତା କ "ଣ, କେତେ ଦିନ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ?
ଏକ ଲାଲ-ହଳଦିଆ ସୂତା ସୂତା ଯେଉଁଥିରେ ସୁନା/ରୂପା ଛୋଟ "ଜିଉଟିଆ" (ଜିମୁତବାହନ-ପ୍ରତୀକ ଲକେଟ୍) ପିରୋଇ ଥାଏ-ପୂଜା ରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ମାଆ ବେକରେ ପିନ୍ଧନ୍ତି (ଏପରିକି ପିଲାମାନେ-କିଛି ଘର); ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷର ଉପବାସ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କିମ୍ବା ଅତି କମରେ କିଛି ଦିନ; ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂତନ, ପୁରୁଣା ପାଣିରେ; ଝିଅ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ସୂତା ମାଇକେରୁ |
ଝିଅ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ଼ ଏହା ଏକ ବ୍ରତ?
ହଁ-ନାମ "ପୁତ୍ରିକା" ଉପରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ (ପୁଅ-ଝିଅ) ଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ; ଆଧୁନିକ ଘରେ ଉଭଯ଼ ମାଆ-ଝିଅ-ପୁଅ, ଏପରିକି ପୋଷ୍ଯ଼ ସନ୍ତାନ/ଭତିଜା/ଭତିଜାଙ୍କ ପାଇଁ; ଇଗଲ୍-ସିଆରିନ୍ଙ୍କ କାହାଣୀରେ "ସାତ ପୁଅ" ହେଉଛି ଲୋକ ରୂପ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ।
ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ଜିଉଟିଆ ମଧ୍ଯ଼ରେ ପାର୍ଥକ୍ଯ଼ କ "ଣ?
ଉଭଯ଼ ମା'ଙ୍କ ସନ୍ତାନ-ବ୍ରତ, ଉଭଯ଼ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ-ଜିଉଟିଆ ଆଶ୍ବିନ (ପିତୃ-ପକ୍ଷରେ, ବିହାର-ଯ଼ୁପି-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ନେପାଳ, 24 ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଜଲା, ଜିମୁତବାହନ-ପୂଜା), ଅହୋଇ କାର୍ତିକ (କର୍ୱା ଚୌଥର 4 ଦିନ ପରେ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ, ତାରା-ଦର୍ଶନ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ନିର୍ଜଲା, ଅହୋଇ-ମାତା-ସଯ଼ାହୁଙ୍କ ପୂଜା); ଅନେକ ପୂର୍ବାଂଚଳି-ଦିଲ୍ଲୀ ପରିବାର ଉଭଯ଼ଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି |
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପିତୃ-ପକ୍ଷ (ଏହା ରେ) · ଅହୋଇ ଅଷ୍ଟମୀ (କାର୍ତିକ) · ଶାରଦୀଯ଼ ନବରାତ୍ରୀ (ଏକ ସପ୍ତାହ ପରେ) · ଛଟ୍ ପୂଜା
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାର ପରିବାର ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତିନୀତି ସର୍ବାଗ୍ରେ | ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼-ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ମଧୁମେହ, ହୃଦଯ଼-ରୋଗ, ସ୍ତନ୍ଯ଼ପାନରେ ଜଳ ଏବଂ ଫଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର