🌳 କର୍ମ/କରମ ପର୍ବ (କର୍ମ ଏକାଦଶୀ) 2026

ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଏକାଦଶୀ-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଛତିଶଗଡ଼-ଓଡ଼ିଶା-ବିହାର-ବଙ୍ଗଳାର ଆଦିବାସୀ-ଗ୍ରାମୀଣ ସମାଜର ଭାଇଭଉଣୀ ଏବଂ ଫସଲ ପର୍ବ; ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପବାସ, ଜାଭା (ଜାୱାରେ) ଚାଷ, କରମ-ଡାଲିର ପୂଜା, ରାତାରାତି କର୍ମ-ନୃତ୍ଯ଼-ଗୀତ; ଧର୍ମ-କର୍ମ ଭାଇମାନଙ୍କ କାହାଣୀ।

କର୍ମା (କରମ୍) ପର୍ବ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଲ ପକ୍ଷ ର ଏକାଦଶୀ ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ-ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ର ଏକ ସପ୍ତାହ ପରେ, ଜିଉଟିଆ ପୂର୍ବରୁ | ଏହା ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ (ସରକାରୀ ପର୍ବ), ଛତିଶଗଡ଼ (ସରଗୁଜା-ଜଶପୁର), ଓଡ଼ିଶା (ମଯ଼ୂରଭଞ୍ଜ-ସୁନ୍ଦରଗଡ଼), ବିହାର (ସିଂହଭୂମ-ସନ୍ଥାଲ ପରଗନା ସୀମା), ବଙ୍ଗଳା (ପୁରୁଲିଆ-ବାଙ୍କୁଡ଼ା) ଏବଂ ଆସାମର ଚା'ବଗିଚାର ମୁଣ୍ଡା, ଉରାଓଁ, ସନ୍ଥାଲ, ହୋ, ଖଡ଼ିଆ, କୁଦ୍ମୀ (ମହତୋ), ଭୂମିଜ, ବୈଗା ଏବଂ ଗାଁର ସମସ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାଯ଼ର ପର୍ବ; କରମ୍-ଦେବତା (କରମ୍ ଗଛ-* ଆଦିନ କର୍ଡିଫୋଲିଆ *, ହଲ୍ଦୁ) ର ଡାଲି ଆଖଡ଼ା (ପ୍ରାଙ୍ଗଣ) ରେ ରୋପଣ କରି ପୂଜା ଏବଂ ରାତାରାତି ମନ୍ଦାର-ନାଗାରେ କରମା-ନୃତ୍ଯ଼ |

ଏହା ମୂଳତଃ ଭଉଣୀ-ଭାଇ ପର୍ବ-କୁମାରୀ କନ୍ଯ଼ା ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଭାଇଙ୍କ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ପାଇଁ ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସାତ-ନଅ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଜାଭା (ବାଉଁଶ ବାସ୍କେଟରେ ବାଉଁଶ-ଗହମ-ମକା-ଉଡ଼ଦ ଅଙ୍କୁର), କରମା ରାତିରେ କରମ୍-ଡାଲି ଏବଂ ଜାଭାର ପୂଜା, ପାହନ୍ (ପୁରୋହିତ) ଙ୍କ ଧର୍ମ-କର୍ମା କାହାଣୀ, ପରଦିନ ସକାଳେ ଜାଭା-ଡାଲି ବିସର୍ଜନ ଏବଂ ଭାଇକୁ ଜାଭା ଅଙ୍କୁର କାନରେ ଚୁଷିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି | ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ତାରିଖ ଏବଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯ଼-ରାତି ଜାଗରଣ); ତଳେ ପଦ୍ଧତି, ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁ, କାହାଣୀ, ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ସ୍ଥାନର ରୀତିନୀତି ଅଛି |

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

କର୍ମ = କର୍ମ (ଭାଗ୍ଯ଼/ପରିଶ୍ରମ) ଏବଂ କର୍ମ-ବୃକ୍ଷ-କର୍ମ-ରାଜା (କର୍ମ-ଦେବତା) ଫସଲ, ସନ୍ତାନ, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଭାଗ୍ଯ଼ର ଦେବତା; ଧର୍ମ-କର୍ମ କଥା (ତଳେ) କର୍ମ-ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଶିକ୍ଷା-କର୍ମ-ଡାଲି/କର୍ମକୁ ଅସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ; ଭାଦ୍ରପଦ ରେ କ୍ଷେତରେ ଧାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି-ଭଲ ଫସଲ ପାଇଁ ଶୁଭେଚ୍ଛା, "ଜାଭା" (ନୂତନ ଅଙ୍କୁର) = ଉର୍ବରତାର ପ୍ରତୀକ |

ସ୍ତ୍ରୀ-ପର୍ବଃ ଭାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନସାରା ଉପବାସ (ଅନେକ ନିର୍ଜଲା), ଜାଭା-ବାସ୍କେଟ୍ର ନଅ ଦିନ ସେବା (ଜଳ-ଦୀପ-ଗୀତ), କରମ୍-ଡାଲି ଚାରିପାଖରେ ରାତାରାତି ନୃତ୍ଯ଼; ପରଦିନ ସକାଳେ ଜାଭାର ଅଙ୍କୁର ଭାଇଙ୍କ କାନ/ମୁଣ୍ଡକୁ ଚୁଷିବା = ରକ୍ଷା-ଆଶୀର୍ବାଦ-ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ ସହିତ ଆଦିବାସୀ ସମକକ୍ଷ; ବିବାହିତ ଭଉଣୀମାନେ ମାଯ଼କେ ଆସିଥିଲେ।

କରମା ଫର୍ମଃ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ଏକାଦଶୀ କୁ "ଭାଦୋ କରମ୍/ଇନ୍ଦ୍ର-କରମ୍" (ମୁଖ୍ଯ଼), କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ "ଜିତିଆ କରମ୍" (ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ-ଜିଉଟିଆ ସହିତ), "ଦଶହରା କରମ୍", "ରାଜି କରମ୍" (ଆଦିବାସୀ ରାଜାମାନଙ୍କର)-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ସରକାରୀ ଛୁଟିଦିନ ଭାଦୋ କରମ୍ ଉପରେ; ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଛତିଶଗଡ଼ରେ କରମା-ନୃତ୍ଯ଼ ଲୋକ ଐତିହ୍ଯ଼ (ମାଣ୍ଡର, ନଗଡା, ଝୁମ୍ମର-ଗୀତ)।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ହେଉଛି କର୍ମାର ଗ୍ରାମ-ଘର ପଦ୍ଧତି-ଜାଭା ଚାଷ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କରମ୍-ଡାଲିର ପୂଜା ଏବଂ ବିସର୍ଜନ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ; ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଗାଁର ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ରହିଛି, ଯାହା ପାହାନ୍/ବଯ଼ସ୍କମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ |

1. ଜାଭା ଚାଷ (7-9 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ-ପ୍ରାଯ଼ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଲ ତୃତୀଯା/ପଂଚମୀ): କୁମାରୀ ଝିଅ/ମହିଳାମାନେ ନଦୀ-ପୋଖରୀରୁ ବାଲି-ମାଟି ଆଣି ବାଉଁଶ (ଡାଲିଆ) ର ଏକ ନୂତନ ବାସ୍କେଟରେ ବାଉଁଶ-ଗହମ-ମକା-ଉଡ଼ଦ-ଚଣା-ସାରସ ମଞ୍ଜି ବୁଣନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ପାଣି-ହଳଦୀ-ଦୀପ, ଜାଭା-ଗୀତ ("ଜାଭା ଉଠାନ୍ତୁ"), ବାସ୍କେଟ ଉଚ୍ଚ-ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ; ଅଙ୍କୁର ହଳଦିଆ-ସବୁଜ ବାହାରିଥାଏ |
2. କର୍ମାର ସକାଳ (ଏକାଦଶୀ): ଭଉଣୀମାନେ ଉପବାସ (ନିର୍ଜଳା/ଫଳାହାର), ସ୍ନାନ, ନୂତନ/ସଫା ପୋଷାକ, ଘର-ପ୍ରାଙ୍ଗଣ (ଆଖାଡ଼ା) ର ଲିପ୍ଯନ୍ତରଣ-ସଜାଇବା; ଭାଇ/ଯୁବକମାନେ ଜଙ୍ଗଲରୁ କରମ୍-ଗଛର କାଣ୍ଡ କାଟି (ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁବା ବିନା, ଗୀତ-ନଖ ସହିତ) ଆଣିଥାନ୍ତି-ଡାଲି ପଛକୁ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ।
3. ଶାମ (ପ୍ରଦୋଷ-ଉପର ସମଯ଼): ଆଖଡ଼ା ମଧ୍ଯ଼ରେ କରମ୍-ଡାଲି ରୋପଣ (ତିନୋଟି କାଣ୍ଡ ମଧ୍ଯ଼), ଚାରିପାଖରେ ଜାୱା-ବକ୍ର ପାତ୍ର, ଦୀପ, ଫୁଲ-ଅକ୍ଷତ-ହଳଦୀ-ସିନ୍ଦୁର-ଡୁବ୍, କାକୁଡ଼ି-କଦଳୀ-ଫଳ-ମୁରହି (ଲାଇ)-ଗୁଡ଼, ନଡ଼ିଆ; ଝିଅମାନେ କରମ୍-ଡାଲି ସିନ୍ଦୁର-ଫୁଲରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜାୱା ଡାଲି ଉପରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; ଉପବାସ କରୁଥିବା ଭଉଣୀମାନେ ହାତରେ ଜାୱା ଧରି ବସିଥାନ୍ତି।
4. କରମ-କଥାଃ ପାହନ/ବୃଦ୍ଧମାନେ ଧର୍ମ-କର୍ମର କାହାଣୀ (ନିମ୍ନରେ) କୁହନ୍ତି, ଝିଅମାନେ ହଙ୍କାରୀ କରନ୍ତି; କାହାଣୀ ପରେ ଉପବାସ ଖୋଲନ୍ତି-କାକୁଡ଼ି, ଫଳ, ଲାଇ-ଗୁଡ଼, ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର (ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ରାତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ପରେ) |
5. ରାତି ସାରାଃ କରମ୍-ଡାଲି ଚାରିପାଖରେ ମନ୍ଦର୍-ନଗେଡ୍-ଝଞ୍ଜ୍ ଉପରେ କରମ୍-ନୃତ୍ଯ଼ (ଗୋଲ-ଘେରା-ମହିଳା-ପୁରୁଷ ହାତ ଯୋଡ଼ି), କରମ୍-ଗୀତ (ଝୁମ୍ମର୍, ଡମ୍କାଚ୍, "କରମ୍ ରାଜା..."), ହାଣ୍ଡିଆ (କିଛି ସମାଜ); ସମଗ୍ର ଗ୍ରାମ, ଭଉଣୀ-ଭାଇ-ଭଉଣୀ; ନୂତନ ପୋଷାକ-ଅଳଙ୍କାର |
6. ପରଦିନ ସକାଳେ (ଦ୍ବାଦଶୀ-ବିସର୍ଜନ): କରମ୍-ଡାଲି ଅପସାରଣ ଏବଂ ଗୀତ-ନୃତ୍ଯ଼ ସହିତ ନଦୀ-ପୋଖରୀରେ ବିସର୍ଜନ; ଜାଭା ଅଙ୍କୁରଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବା; ଭାଇମାନଙ୍କ କାନ/ପଗଡ଼ି (ରକ୍ଷା-ଆଶୀର୍ବାଦ), ଭାଇ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ଉପହାର-ଉପହାର; ଜାଭା ଅଂଶ କୃଷି-ଶସ୍ଯ଼ ଏବଂ ଘରର ମନ୍ଦିରରେ-ଫସଲ-ସମୃଦ୍ଧି; ବଞ୍ଚିଥିବା ଅଙ୍କୁର ଗାଈକୁ |
7. ଘର-ରୀତ (ଅଣ-ଆଦିବାସୀ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର): ଯଦି କରମ୍-ଡାଲି ନ ମିଳେ ତେବେ ଶାମି/ପିପୁଲ୍-ଡାଲି କିମ୍ବା କରମ୍-ଚିତ୍ର; ତୁଳସୀ-ଚୌରା ଉପରେ ଜାଭା; କାହାଣୀ-ଗୀତ; ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ ଆରତୀ-ତିଲକ; ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ସମାଜ ଏହି ଦିନ ନୃତ୍ଯ଼ କରନ୍ତି-"କରମ୍-ଆଖଡ଼ା" କୁ ଯିବା |
8. ଜିଟିଆ-କରମ୍ (ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ-କିଛି ଅଞ୍ଚଳ): ଜିଉଟିଆ ସହିତ କରମ୍-ଡାଲି; ଉପବାସ ସମାନ; ଦଶହରା-କରମ୍ ଆଶ୍ବିନ ଶୁକ୍ଲ ଦଶମୀ; ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ/ଗାଁ-ପାହାନ୍ ସହିତ ତାରିଖ ମିଶ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ଜାଭା ବାସ୍କେଟ-ବିଡ୍, କରମ୍-ଡାଲି, ସିନ୍ଦୁର-ହାଲଦୁ-ଡୁବ୍, ଖୀର୍-ଲାଇ-ଗୁଡ଼, ମାଣ୍ଡର-ନାଗାଡା-କର୍ମା ତାଲିକା।

• ଜାଭାଃ ନୂତନ ବାଉଁଶ ବାସ୍କେଟ (ଡାଲିଆ) 1-3, ନଦୀ ବାଲି-ମାଟି, ବୀଜ-ବାର୍ଲି, ଗହମ, ମକା, ଉଡ଼ଦ, ଚଣା, ସୋରିଷ, ଧାନ; ହଳଦୀ-ପାଣି, ଦୀପ
• କରମ୍-ଡାଲି (କରମ୍/ହଳଦୀ ଗଛ-* ଏଡିନା କର୍ଡିଫୋଲିଆ *; ଯଦି ନାହିଁ ତେବେ ଶାମି/ପିପଲର), ଆଖଡ଼ା, ଗୋବର-ଲିପିତ ଗର୍ତ୍ତ |
• ପୂଜା: ସିନ୍ଦୁର, କଦଳୀ, ଅକ୍ଷତ (ଅରୱା ଚାଉଳ), ଡବ, ଫୁଲ (ମାରିଗୋଲ୍ଡ-କମଲ), ଧୂପ-ପ୍ରଦୀପ (ସୋରିଷ-ତେଲ), ନଡିଆ, ବିଟ-ବାଦାମ, ମଲ୍ଲିକ |
• ନୈବେଦ୍ଯ଼/ଉପବାସ-ଖାଦ୍ଯ଼ଃ ଖୀର୍-କଦଳୀ (ମୁଖ୍ଯ଼), ଫଳ (କଦଳୀ-ଅମରୁଦ), ମୁରହି/ଲାଇ (ଖିଲ୍), ଗୁଡ଼, ଚୁଡ଼ା-ଦହି, ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର, ତିଲ; ରାତ୍ରିଭୋଜନ-ଚାଉଳ-ଡାଲି-ପନିପରିବା, ପିଚ୍
• କରମା-ନୃତ୍ଯ଼ଃ ମନ୍ଦାର, ନାଗାଡା, ଢୋଲ, ଝଞ୍ଜ, ବାଉଁଶ; ନୂଆ ପୋଷାକ (ଶାଢ଼ୀ-ଲାଲ-ହଳଦିଆ ଫିତା), ଅଳଙ୍କାର, ଫୁଲ-ମୁକୁଟ (କନ୍ଯ଼ା)
• ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁଃ ଜାଭା ଅଙ୍କୁର (କାନରେ ଚୁଷିବାକୁ), ତିଲକ-ଆରତିର ଥାଳି; ଭାଇରୁ ଭଉଣୀକୁ ଉପହାର
• କାହାଣୀ-ଗୀତଃ ଧର୍ମ-କର୍ମ କଥା (ପାହନ/ପୁସ୍ତକ), କର୍ମ-ଝୁମ୍ମର ଗୀତ; ହଙ୍କାରୀ
• ନିମଜ୍ଜନଃ ନଦୀ-ପୋଖରୀ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଗୀତ-ନୃତ୍ଯ଼, ଚାଷ ପାଇଁ ଜାଭା ଅଂଶ

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ଧର୍ମ ଏବଂ କରିସ୍ମା ଦୁଇ ଭାଇ ଥିଲେ - କର୍ମ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ବିଦେଶ ଯାଇଥିଲେ, ଧର୍ମ ଘରେ ଚାଷ କରୁଥିଲେ ଏବଂ କରିସ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରୁଥିଲେ। ପୂଜା କରେ | ଯେତେବେଳେ ସେ କର୍ମ ରୋଜଗାର କରିବା ପରେ ଫେରି ଆସିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଘରେ କର୍ମ ପର୍ବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖିଲେ - ସମସ୍ତେ କର୍ମ ଶାଖାରେ ନାଚୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ କେହି ଆସି ନଥିଲେ; କ୍ରୋଧରେ କରିସ୍ମା କର ଶାଖାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ, ଜାଭା ଏହାକୁ ପଦଦଳିତ କଲା | ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗ glory ରବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା - ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ଘର ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା,ରୋଗ- ଦାରିଦ୍ର୍ୟ; ପତ୍ନୀ କହିଥିଲେ “ତୁମେ କର୍ମ-ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କର” |

କର୍ମା ଅନୁତାପ କଲେ ଏବଂ କର୍ମା-ଦେବତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ-ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଶୁଖିଲା କୂଅ, ଫଳହୀନ ଗଛ, କୁଷ୍ଠରୋଗ, ଏକାକୀ ମହିଳା-ସମସ୍ତେ "କର୍ମା-ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମର ଦୁଃଖ ମଧ୍ଯ଼ ପଚାରିବାକୁ" ପଚାରିଲେ; ଶେଷରେ କର୍ମା ତାଙ୍କୁ ନଦୀ ଭିତରକୁ ନେଇ କ୍ଷମା ମାଗିଥିଲେ, ପୂଜା-ର କର୍ମା-ଦେବତା ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ, ରୀତିନୀତି ଦ୍ୱାରା ଗୌରବ ଫେରିଥିଲେ; ପଥରେ ଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମଧ୍ଯ଼-ଯିଏ ଦାନ କରିନଥିଲେ ତାଙ୍କର କୂଅ ଶୁଖିଲା ଥିଲା, ଯିଏ ଫଳ ବଣ୍ଟନ କରିନଥିଲେ ଗଛ... ଶିଖ୍-କର୍ମା (କର୍ମା) ଏବଂ କର୍ମା-ଦେବତାଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରୁନଥିଲେ, ଶ୍ରମ-ଦାନରୁ ସମୃଦ୍ଧି; ତେଣୁ କର୍ମା ଉପରେ କର୍ମା-ଡାଲି ପୂଜା ଏବଂ ଭଉଣୀମାନେ ଭାଇଙ୍କ ଭାଗ୍ଯ଼ ପାଇଁ ଉପବାସ କରିଥିଲେ।

ଲୋକ ରୂପଃ ସାତ ଭାଇ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ କାହାଣୀ (ଭଉଣୀ ଭାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ-ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିଲେ, ଭାବୀ ଜାଭା ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ → ବିପତ୍ତି → ଭଉଣୀର ବିଶ୍ରାମରୁ ଫେରିଥିଲେ); ଉରୌଁ-ମୁଣ୍ଡାରେ "କରମ୍-ରାଜା" ଫସଲ-ଦେବତା, ସନ୍ଥାଲରେ "କରମ୍-ଗୋସାଇନ୍"; କରମ୍-ଗୀତ ("କରମ୍ ରାଜା ଆଯ଼ୋ ରେ"...) ସମାନ କାହାଣୀର ଧୁନ; ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଭାଦୋ କରମ୍ ଉପରେ ମୁଖ୍ଯ଼ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ତରୀଯ଼ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ଯ଼କ୍ରମ |

ଖମୀର, ଲାଇ-ଗୁଡ଼, ଚୁଡ଼ା-ଦହି, ପିଠା-କର୍ମର ଉପବାସ-ଥାଳି ଏବଂ ରାତ୍ରିଭୋଜନ

କର୍ମାକୁ ଭଉଣୀମାନେ ଦିନସାରା ଉପବାସ (ନିର୍ଜଲା/ଫଳାାହାର) କରନ୍ତି, କଥା ପରେ ଖୀର୍-ଫଳ-ଲାଇ-ଗୁଡ଼ ସହିତ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି; କରମ୍-ଡାଲି କୁ ଖୀର୍-କାକରି-ଲାଇ-ଗୁଡ଼-ନଡ଼ିଆ-ଫଳ; ରାତ୍ରିଭୋଜନରେ ଚାଉଳ-ଡାଲି-ପନିପରିବା, ପିଠା (ଚାଉଳ-ଅଟା), ଖୀର; ଗ୍ରାମୀଣ-ଆଦିବାସୀ ଘରେ ହାଣ୍ଡି (ଚାଉଳ-ମଦ) ପରମ୍ପରାରେ, କିନ୍ତୁ ଉପବାସ-ପୂଜା ରେ ନୁହେଁ |

• ଉପବାସଃ ଖମୀର (ମୁଖ୍ଯ଼ତଃ କରମ-ପ୍ରସାଦ), କଦଳୀ, କଦଳୀ-ଅମରୁଦ-ସେଓ, ମୁରହି/ଲାଇ-ଗୁଡ଼, ଚୁଡ଼ା-ଦହି, ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର (କିଛି ଅଞ୍ଚଳ), ତିଲ-ଗୁଡ଼।
• କରମ୍-ଡାଲି ଅର୍ପଣଃ କାକୁଡ଼ି, ଲାଇ, ଗୁଡ଼, ନଡ଼ିଆ, ଫଳ, ଆରାୱା ଚାଉଳ; ଜାଭା ଅଙ୍କୁର
• ରାତ୍ରିଭୋଜନଃ ଆରୱା ଚାଉଳ-ଚାଉଳ, ଡାଲି (ଆରା/ଚିନାବାଦାମ), ପନିପରିବା (କଦଳୀ-ଭିଣ୍ଡି-ବାରବାଟି), ଶାଗୁଆନ, ପିଚା (ଚାଉଳ-ଅଟା, ନଡ଼ିଆ-ଗୁଡ଼/ଉଡ଼ଦ ଭରାୱାନ-ବାଷ୍ପ/ତାୱା), ଖୀର, ଦହି।
• ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଛତିଶଗଡ଼ଃ ଧୁସ୍କା (ଚାଉଳ-ଡାଲି ତଳ), ଆରସା (ଚାଉଳ-ଗୁଡ଼), ତେକୁଆ, ମାଡୁଆ-ରୁଟି, ଚିଲା; ଓଡ଼ିଶା (ସୁନ୍ଦରଗଡ଼-ମଯ଼ୂରଭଞ୍ଜ): ପିଟା-ଆରିସା-ମାଣ୍ଡା, ଚକୁଲି; ବଙ୍ଗଳା (ପୁରୁଲିଆ): ପିଟା, ମୁରୀ-ଗୁଡ଼; ଆସାମ (ଚା-ବଗିଚା): ପିଟା, ଚାଉଳ-ମାଂସ (ଉତ୍ସବ-ଭୋଜି)
• ଭାଇଙ୍କୁଃ ଭଉଣୀର ହାତର ଆଟା-ଖୀର, ଜାଭା-ଅଙ୍କୁର; ଭାଇରୁ ଭଉଣୀକୁ ଉପହାର

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ରାଜ୍ଯ଼ କରମ୍, ଛତିଶଗଡ଼ର ସରଗୁଜିଆ କରମ୍-ନୃତ୍ଯ଼, ଓଡ଼ିଶାର କରମ୍-ପୂଜା, ଆସାମର ଉଦ୍ଯ଼ାନର ଝୁମୁର, ବଙ୍ଗଳା-ବିହାରର ସୀମା-ମାଣ୍ଡରର ଏକ ଥପ୍।

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଜିଉଟିଆ (ଜିଟିଆ-କରମ୍) · ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ (ଭାଇଭଉଣୀ) · ହରତାଲିକା ତେଜ୍ (ଭାଦ୍ରପଦ) · ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଏକାଦଶୀ (ଏକାଦଶୀ ଶପଥ)

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଛତିଶଗଡ଼-ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଗ୍ରାମ-ସମାଜ (ମୁଣ୍ଡା/ଉରାଓଁ/ସନ୍ଥାଲ/କୁଦ୍ମି...) ର ନିଜସ୍ୱ ରୀତିନୀତି ହେଉଛି ସର୍ବାଗ୍ରେ-ନିଜସ୍ୱ ପାହାନ୍/ବଡ଼-ବୃଦ୍ଧ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ। ତାରିଖ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ସହିତ ମେଳ ଖାଆନ୍ତୁ; ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ସ୍ଥିତିରେ ନିର୍ଜୀବ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର