💰 ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ (ଶୁକ୍ରବାର) 2026

ଆସନ୍ତା ଶୁକ୍ରବାର — 11 ବା 21 ଶୁକ୍ରବାରର ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ: ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର ଓ ସୁନା/ରୁପା ଜିନିଷର ପୂଜା, ଖିରି ଭୋଗ, 7 ଜଣ ସଧବାଙ୍କୁ କୁଙ୍କୁମ; ଧନ-ବୈଭବ, ଋଣ-ମୁକ୍ତି ଓ ଘରର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ; ସନ୍ଧ୍ୟାର ପୂଜା-ବିଧି ଓ କଥା ତଳେ।

**ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ** ଶୁକ୍ରବାରର ବ୍ରତ — ମାଆ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ «ବୈଭବ» (ଧନ-ଧାନ୍ୟ-ଯଶ) ରୂପର ପୂଜା, ଯାହା ଗୁଜରାଟ-ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଘରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏବେ ସାରା ଭାରତର ମହିଳା (ଓ ପୁରୁଷ)ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏଥିରେ ସଙ୍କଳ୍ପ 11 ବା 21 ଶୁକ୍ରବାରର ହୁଏ, ପୂଜା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ହୁଏ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଠ ରୂପ (ଅଷ୍ଟଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଓ ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୟାନ, ଘରର କୌଣସି ସୁନା/ରୁପା ଜିନିଷ (ମୁଦ୍ରା, ମୁଦି, ନଥ)କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ରୂପ ମାନି କ୍ଷୀର-ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ, ଆଉ ଖିରି ଭୋଗ।

ବ୍ରତର ପୁସ୍ତିକା («ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ-କଥା») ଗୁଜରାଟୀରୁ ହିନ୍ଦୀରେ ଘରେ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା — ତାହାରି ବିଧି ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି। ଉପରେ ଆସନ୍ତା ଶୁକ୍ରବାରଗୁଡ଼ିକ (ମାସ-ପକ୍ଷ ସହିତ); ତଳେ ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ଭୋଗ, ଅଞ୍ଚଳ-ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି, ଉଦ୍ୟାପନ ଓ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର। ସନ୍ତୋଷୀ ମାଆଙ୍କ ଶୁକ୍ରବାର-ବ୍ରତ ଅଲଗା ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଛି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଠ ରୂପ — ଆଦିଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧନଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧାନ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସନ୍ତାନଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବୀରଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଦ୍ୟାଲକ୍ଷ୍ମୀ — ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତରେ ଏହି ଆଠ ଜଣଙ୍କ ସ୍ମରଣ ହୁଏ; ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ 11/21 ଶୁକ୍ରବାର କଲେ ଘରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର ହୁଏ, ଅଟକି ରହିଥିବା ଧନ ମିଳେ, ଋଣ ସୁଝେ ଓ କୁଳରେ ସୁଖ-ବୈଭବ ଆସେ।

ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର: ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ର-ରୂପ — ବ୍ରତରେ ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର (ଛବି/ତମ୍ବା/ରୁପା)ର ପୂଜା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ମାନାଯାଏ; «ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କମଲେ କମଲାଲୟେ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରସୀଦ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ»ର ଜପ। ସୁନା-ରୁପା ଜିନିଷକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ରୂପ ମାନି ସ୍ନାନ କରାଇବା ଏହି ବ୍ରତର ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ।

ଶୁକ୍ରବାର-ଶୁକ୍ର: ବୈଭବ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଯାନବାହନ, ଦାମ୍ପତ୍ୟର ଗ୍ରହ — ଏହି ବାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ପୂଜାରୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ କୃପା ମଧ୍ୟ; କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଶୁକ୍ର ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ଏହି ବ୍ରତ, ଧଳା ଜିନିଷ ଦାନ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଉପାୟ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତର ବିଧି (ବ୍ରତ-ପୁସ୍ତିକା ଅନୁସାରେ) — ସଙ୍କଳ୍ପ 11 ବା 21 ଶୁକ୍ରବାର; ପୂଜା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ପୂର୍ବ ମୁହାଁ।

1. ସଙ୍କଳ୍ପ (ପ୍ରଥମ ଶୁକ୍ରବାର): ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ମାଆ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ — «ମୁଁ (ନାମ) (କାମନା) ପାଇଁ 11/21 ଶୁକ୍ରବାର ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ କରିବି; ପୂରା ହେଲେ ଉଦ୍ୟାପନ କରିବି»; ବ୍ରତ ଘରେ ହିଁ ହେଉ — ଯାତ୍ରାରେ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେହି ଶୁକ୍ରବାର ପରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ।
2. ଦିନସାରା: ଫଳାହାର ବା ଥରେ ଭୋଜନ (ଲୁଣ ଚଳେ); ମନ-ବଚନରେ ଶୁଦ୍ଧ, କାହାର ନିନ୍ଦା ନୁହେଁ, «ଜୟ ମାଆ ଲକ୍ଷ୍ମୀ»ର ସ୍ମରଣ।
3. ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା: ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଆସନରେ ବସନ୍ତୁ; ସାମ୍ନାରେ ପୀଢ଼ା ଉପରେ ଲାଲ/ହଳଦିଆ କପଡ଼ା, ତା ଉପରେ ମୁଠାଏ ଚାଉଳର ଗଦା, ଗଦା ଉପରେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ତମ୍ବା-କଳସ, କଳସ ଉପରେ ବାଟି; ବାଟିରେ ସୁନା/ରୁପା ଜିନିଷ (ମୁଦ୍ରା, ମୁଦି, ନଥ — ଯାହା ଥାଏ; ନ ଥିଲେ ଟଙ୍କାର ମୁଦ୍ରା)।
4. ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଛବି (ଧନଲକ୍ଷ୍ମୀ — ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସି, ସୁନା ବର୍ଷା କରୁଥିବା) ଓ ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର ସାମ୍ନାରେ ରଖନ୍ତୁ; ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ; ସୁନା-ରୁପା ଜିନିଷକୁ କ୍ଷୀର-ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ସଫା ପାଣିରେ ଧୋଇ ପୋଛି ବାଟିରେ ରଖନ୍ତୁ।
5. ପୂଜନ: ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁମ-ଅକ୍ଷତ, ଲାଲ/ଗୋଲାପି ଫୁଲ (ପଦ୍ମ ଥିଲେ ସର୍ବୋତ୍ତମ), ଅତର; ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଛବିକୁ ପ୍ରଣାମ କରି «ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କମଲେ କମଲାଲୟେ ପ୍ରସୀଦ ପ୍ରସୀଦ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ» 11/21/108 ଥର; ଅଷ୍ଟଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଠ ନାମର ସ୍ମରଣ; ଶ୍ରୀ-ସୂକ୍ତ/ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସ୍ତୋତ୍ର (ସମ୍ଭବ ହେଲେ)।
6. କଥା ଓ ଆରତି: ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ-କଥା (ତଳେ — ଶୀଳାଙ୍କ କଥା) ପଢ଼ନ୍ତୁ/ଶୁଣନ୍ତୁ; «ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମାତା» ଆରତି; ଭୋଗ — ଖିରି (ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର-ଚିନି-କେଶର) ବା କ୍ଷୀରର ମିଠା/ପେଡ଼ା; ବ୍ରତ-ପୁସ୍ତିକା ଅନୁସାରେ ଶେଷରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସ୍ତବନ।
7. ପ୍ରସାଦ: ଘରର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖିରି; କଳସର ଜଳ ତୁଳସୀ/ଗଛମୂଳେ; ଚାଉଳ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ; ସୁନା-ରୁପା ଜିନିଷ ସାଇତି ରଖନ୍ତୁ (ବ୍ରତ ସାରା ଏହି ଜିନିଷ)।
8. ଉଦ୍ୟାପନ (11ତମ/21ତମ ଶୁକ୍ରବାର): ସେଇ ପୂଜା + 7 (ବା 11, 21) ଜଣ ସଧବା/କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଡାକି କୁଙ୍କୁମ-ତିଳକ, ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତର ପୁସ୍ତିକା ଓ ଖିରି-ପ୍ରସାଦ ଭେଟି (ବ୍ରତର ପ୍ରଚାର — ଏହା ହିଁ ଉଦ୍ୟାପନର ସାର); ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁସାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଛବି/ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର/ବସ୍ତ୍ର ଦାନ; ନଡ଼ିଆ-ଚୁନରୀ ମାଆଙ୍କୁ।

📿 ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ (ଶୁକ୍ରବାର) କିପରି କରିବେ — ବିସ୍ତୃତ ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ checklist ଓ ନିୟମ →

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର, ସୁନା/ରୁପା ଜିନିଷ, ତମ୍ବା-କଳସ ଓ ଖିରି — ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବିଶେଷ ତାଲିକା।

• ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ (ଧନଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଛବି/ମୂର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର (ଛବି/ତମ୍ବା/ରୁପା), ପୀଢ଼ା, ଲାଲ-ହଳଦିଆ କପଡ଼ା, ଆସନ
• ଚାଉଳ (ମୁଠାଏ ଗଦା ପାଇଁ), ତମ୍ବା/ଷ୍ଟିଲ କଳସ (ଜଳ), ବାଟି; ସୁନା/ରୁପା ଜିନିଷ — ମୁଦ୍ରା, ମୁଦି, ନଥ, ଚେନ୍ (ନ ଥିଲେ ରୁପା/ଟଙ୍କାର ମୁଦ୍ରା)
• ପଞ୍ଚାମୃତ (କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ-ମହୁ-ଚିନି) ଓ କ୍ଷୀର — ଜିନିଷର ସ୍ନାନ ପାଇଁ; ସଫା ପାଣି, କପଡ଼ା
• ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ, ଅକ୍ଷତ, ମୌଳି ସୂତା, ଅତର, ଗୋଲାପ-ଜଳ; ଲାଲ/ଗୋଲାପି/ପଦ୍ମ ଫୁଲ, ମାଳ
• ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ-ଅଗରବତୀ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି, ଘଣ୍ଟି, ଶଙ୍ଖ
• ଭୋଗ: ଖିରି (ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର-ଚିନି-କେଶର-ଅଳେଇଚ) ବା କ୍ଷୀରର ମିଠା/ପେଡ଼ା/ବରଫି; ଫଳ, ପାନ-ଗୁଆ, ନଡ଼ିଆ
• କଥା-ପୁସ୍ତିକା «ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ-କଥା» (ଗୁଜରାଟୀ/ହିନ୍ଦୀ), ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଆରତି, ଶ୍ରୀ-ସୂକ୍ତ
• ଉଦ୍ୟାପନ: 7/11/21 ଜଣ ସଧବାଙ୍କ ପାଇଁ କୁଙ୍କୁମ, ବ୍ରତ-ପୁସ୍ତିକା, ଖିରି, ନଡ଼ିଆ-ଚୁନରୀ, ଦକ୍ଷିଣା; ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଛବି/ଶ୍ରୀଯନ୍ତ୍ର ଦାନ (ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁସାରେ)

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥା (ଶୀଳାଙ୍କ କାହାଣୀ): ଗୋଟିଏ ନଗରରେ ଶୀଳା ନାମରେ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା ନାରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସୁଖରେ ରହୁଥିଲେ — ଦୁହେଁ ଭଗବଦ୍‌ଭକ୍ତ, ଦାନ-ଧର୍ମରେ ରୁଚି। ସମୟ ବଦଳିଲା — ସ୍ୱାମୀ ଖରାପ ସଙ୍ଗରେ ପଡ଼ି ଜୁଆ-ମଦ-ସଟ୍ଟାରେ ଘରର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ହରାଇଲେ; ଘରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, କଳହ, ଦୁଇ ଓଳି ଭାତର ସଙ୍କଟ। ଶୀଳା ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖିଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଭଜନ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।

📖 ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରତ (ଶୁକ୍ରବାର) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରତ-କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ →

ଖିରି ଭୋଗ, କ୍ଷୀରର ମିଠା; ଫଳାହାର/ଥରେ ଭୋଜନ

ବୈଭବ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଖିରି (ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର-ଚିନି-କେଶର) ବା କ୍ଷୀରରୁ ତିଆରି ମିଠା ପ୍ରିୟ — ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜାରେ ଭୋଗ ଲଗାଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ। ବ୍ରତ ଦିନ ଫଳାହାର ବା ଥରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ (ଲୁଣ ମନା ନୁହେଁ — ସନ୍ତୋଷୀ-ବ୍ରତ ପରି ଖଟାର ବାରଣ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ); ପିଆଜ-ରସୁଣ-ମାଂସ-ମଦ ନୁହେଁ।

• ଭୋଗ: କେଶର-ଖିରି (ବାସମତୀ ଚାଉଳ, ସରଭରା କ୍ଷୀର, ଚିନି/ମିଶ୍ରି, କେଶର, ଅଳେଇଚ, ବାଦାମ-କିସମିସ), କ୍ଷୀର-ପେଡ଼ା, ବରଫି, ରବଡ଼ି, ନଡ଼ିଆ-ଲଡୁ; ପଦ୍ମମଞ୍ଜି (କେତେକ ଘରେ)
• ବ୍ରତ-ଭୋଜନ: ଫଳ-କ୍ଷୀର, ସାଗୁ-ଖେଚୁଡ଼ି/ଖିରି, ପାଣିଫଳ ଅଟାର ପୁରି, ଆଳୁ ତରକାରି; ବା ଥରେ ସାଦା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ (ଡାଲି-ଭାତ-ରୁଟି-ତରକାରି) — ଘରର ରୀତି ଅନୁସାରେ
• ଉଦ୍ୟାପନ-ପ୍ରସାଦ: ଖିରି ଓ ପୁସ୍ତିକା ସଧବାମାନଙ୍କୁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ/କନ୍ୟା-ଭୋଜନ (ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁସାରେ) — ଖିରି-ପୁରି-ତରକାରି
• ବାରଣ: ମାଂସ-ମଦ-ପିଆଜ-ରସୁଣ; ବ୍ରତ-ଦିନ କାହାର ନିନ୍ଦା-ଚୁଗୁଲି (ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ବାରର ନିୟମ)

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଗୁଜରାଟ-ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବ୍ରତ — ରୀତି ପ୍ରାୟ ଏକାପରି; ଫରକ କଥା-ପୁସ୍ତିକାର ଭାଷା, ସଧବାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଭୋଗରେ।

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ🖼 ତିଥି-card ସେୟାର କରନ୍ତୁ🎉 ଶୁଭକାମନା-card

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସନ୍ତୋଷ ମାତା ଶୁକ୍ରବାର ବ୍ରତ · ଦୀପାବଳି-ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା · 'ଧନନ୍ତରା' · ଶରଦ ପୂର୍ଣିମା (କୋଜାଗରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ) · ସୋମବାର ବ୍ରତ

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପ୍ରଚଳିତ ବ୍ରତ-ପୁସ୍ତିକା ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ଧନ-ପ୍ରାପ୍ତିର ବିଶ୍ୱାସ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ବିଷୟ — ବ୍ରତ ସହିତ ଉଦ୍ୟମ-ସଞ୍ଚୟ ଆବଶ୍ୟକ; ଅସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ, କେବଳ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର