Nakshtra Takକୁଣ୍ଡଳୀରାଶିଫଳପଞ୍ଚାଙ୍ଗଯୋଟକଜ୍ଞାନଗ୍ରହ-ଫଳଜ୍ୟୋତିଷୀStore
🪔 ବ୍ରତ-ପର୍ବ

🤝 ଭାଇ ଦୁଜ୍ (ଯ଼ମ୍ ଦ୍ବିତୀଯା) 2026

✍️ ଜ୍ୟୋତିଷାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ଧର ଦ୍ୱିବେଦୀ · 🔎 ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା: · 🧮 ଗଣନା-ପଦ୍ଧତି

କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବିତୀଯା-ଭଗିନୀ ଭାଇଙ୍କୁ ତିଲକ ଲଗାଇ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ଦାବି କରନ୍ତି; ଯମୁନା-ଯ଼ମର କାହାଣୀ, ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନର ତିଲକ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ଦୀପୋତ୍ସବର ସମାପ୍ତି।

ଭାଇ ଦୁଜ୍ (ଯମ ଦ୍ବିତୀଯା) 2026 ତାରିଖ
ବୁଧବାର, 11 ନଭେମ୍ବର 2026
କାର୍ତିକ · ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ · ଦ୍ବିତୀଯା (ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ 2083)
⭐ ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
📿 ତିଥି-କାଳଦ୍ବିତୀଯା 10 ନଭେମ୍ବର, 2:00 PM → 11 ନଭେମ୍ବର, 3:53 PM
🌅 ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ6:40 AM
🌇 ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ5:30 PM
🐄 ଗୋଧୂଲି ବେଳା5:08 PM – 5:51 PM
⛔ ରାହୁକାଳ (ଏଡ଼ାଇ ଚଳନ୍ତୁ)12:05 PM – 01:26 PM
ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ — 2027: ରବିବାର, 31 ଅକ୍ଟୋବର 2027
ସମୟ ଦିଲ୍ଲୀ (ଆଇ. ଏସ୍. ଟି.), ସ୍ୱିସ୍ ଏପିହେମେରିସ୍-ଗଣନା, ଉଦୀଯ଼ମାନ-ତାରିଖ ନିଯ଼ମ। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯ଼/ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସହରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ -

ଭାଇ ଦୁଜ୍ ମାସ କାର୍ତିକ ର ଶୁକ୍ଲ ପକ୍ଷ ର ଦ୍ବିତୀଯା କୁ ପାଳନ କରାଯାଏ-ଦୀପାବଳିର ଦୁଇ ଦିନ ପରେ | ଏହା ପାଞ୍ଚ ଦିନିଆ ଦୀପୋତ୍ସବର ଶେଷ ଦିନ। ଏହି ଦିନ, ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତିଲକ ଲଗାଇଥାଏ, ଆରତୀ ପକାଇଥାଏ, ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ କାମନା କରେ ଏବଂ ଭାଇ ଉପହାର ଦେଇ ଭଉଣୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶୃତି ଦୋହରାନ୍ତି |

ଏହାକୁ ଯମ ଦ୍ବିତୀଯା ମଧ୍ଯ଼ କୁହାଯାଏ-କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ହେଉଛି ଯେ ଏହି ଦିନ, ଯମରାଜ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଯମୁନାଙ୍କ ଘରକୁ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦିନ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ତିଲକ ଲଗାଇ ଖାଇବା ପାଇଁ ଏକ ବର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଭାଇ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଏବଂ ମୃତ୍ଯ଼ୁର ଭଯ଼ରୁ ରକ୍ଷା ପାଉଥିଲେ। ଏହି ବର୍ଷର ତାରିଖ, ତିଲକର ଶୁଭ ସମଯ଼, ପଦ୍ଧତି, ଥାଳୀର ସାମଗ୍ରୀ, କାହାଣୀ, ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତିନୀତି ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ରକ୍ଷାବନ୍ଧନରେ ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ମାଗିଥାଏ; ଭାଇ ଦୁଜରେ ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା (ବଯ଼ସ) ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ-ଏହା ଭଉଣୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦର ପର୍ବ | ସେଥିପାଇଁ ତିଲକ ଭଉଣୀର ହାତରୁ ଏବଂ ଖାଦ୍ଯ଼ ଭଉଣୀର ଘର କିମ୍ବା ହାତରୁ।

ତିଲକଙ୍କ ଶୁଭ ସମଯ଼ ଅପରାହ୍ନ (ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନ ପରେ)-ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଦି ଦ୍ବିତୀଯା ତାରିଖ ଅପରାହ୍ନରେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ଯ଼ ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଉପର) | ଯଦି ଦ୍ବିତୀଯା ଦୁଇ ଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ ଛୁଇଁଥାଏ, ତେବେ ଦ୍ୱିତୀଯ଼ ଦିନ ନିଆଯାଏ।

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଭାଇ ନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର (କିମ୍ବା ମାମୁଁ/ସମ୍ପର୍କୀଯ଼ ଭାଇ) ଙ୍କୁ ତିଲକ ଲଗାଇଥାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଭଉଣୀ ନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଣେ ବୁଆ/ଭଉଣୀ-ସମାନ ମହିଳାଙ୍କୁ ତିଲକ ଲଗାଇଥାନ୍ତି-ସମ୍ପର୍କ ହେଉଛି ଭାବର, ରକ୍ତର ନୁହେଁ।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ହେଉଛି ଘରୋଇ ରେସିପି-ସକାଳେ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଅପରାହ୍ନରେ ତିଲକ-ଆରତୀ, ତା'ପରେ ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ଉପହାର।

  1. ସକାଳେ ଭଉଣୀ ସ୍ନାନ କରି ପୂଜା ଥାଳି ସଜାନ୍ତୁ-ରୋଲି, ଅକ୍ଷତ, କୁମକୁମ, ଦୀପ, ଫୁଲ, ମିଠା, ନଡ଼ିଆ/ସୁପାରୀ, ମୋଲି, ପାନ, କଲୱା; ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଥାଳିରେ ସିନ୍ଦୁର, ଦୋ-ଘାସ ଏବଂ ଶୁଖିଲା ନଡ଼ିଆ ମଧ୍ଯ଼ ଅଛି |
  2. ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଭାଇ ବସିବେ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଚୌକି/ପାତ୍ର, ସେଥିରେ ଥିବା ଅଟା/ଚାଉଳ ଅଟା ସହିତ ଚୌକ୍ (ଅଷ୍ଟଦଲ) ତିଆରି କରନ୍ତୁ; ଭାଇମାନେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସିବେ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରୁମାଲ/ଟୋପି।
  3. ଅପରାହ୍ନ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରେ (ଉପର ସମଯ଼) ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ କପାଳରେ ରୋଲି-ଅକ୍ଷତଙ୍କ ତିଲକ କର, କଲୱା ବାନ୍ଧି, ଆରତୀ ବାହାର କର, ହାତରେ ନଡ଼ିଆ/ସୁପାରୀ ଦିଅ ଏବଂ ମିଠା ଖାଅ; ମନରେ ପ୍ରାର୍ଥନା-"ଯ଼ମରାଜ! ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଏହାର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ହେଉ "।
  4. ଭାଇ ଭଉଣୀ କେ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ (ଛୋଟ ହୋ ତୋ ଭଉଣୀ ଭାଇ କେ), ଉପହାର/ଶଗୁନ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ବାକ୍ଯ଼କୁ ଦୋହରାନ୍ତୁ-"ତୁମାରି ରକ୍ଷା ମୋର ଧର୍ମ।" ଭାଇ ଏବଂ ଭଉଣୀ ପରସ୍ପରକୁ ମିଠା ଖାଆନ୍ତୁ।
  5. ଭଗିନୀ ଭାଇଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହାତର ଖାଦ୍ଯ଼ ଦିଅନ୍ତୁ-କାହାଣୀର କଥା ହେଉଛି ଯେ ଯମୁନା ଯମଙ୍କୁ ଖାଦ୍ଯ଼ ଦେଇଥିଲେ; ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ ଆହୁରି ଶୁଭ। ଭାଇଙ୍କ ପସନ୍ଦର ଖାଦ୍ଯ଼, ବିଶେଷ କରି ଚାଉଳ-କଢ଼ୀ/ଖୀର।
  6. ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ-ବିହାରର ଭଉଣୀମାନେ ସକାଳେ "ଗୋଧନ କୁତ୍ନା" କରନ୍ତି-ଗୋବରରୁ ଯ଼ାମ୍/ରେଙ୍ଗନିଙ୍କ କଣ୍ଟା ଆକୃତି ତିଆରି କରି ମୁସ୍ଳରୁ ମୁସ୍କ୍ କରନ୍ତି, ଭାଇଙ୍କ ବଯ଼ସ ପାଇଁ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦିଅନ୍ତି-ତା'ପରେ ଜିଭକୁ କଣ୍ଟା ଚୁଚିକି ଅନୁତାପ କରନ୍ତି; ଏହା ଏକ ଲୋକ-ରୀତିନୀତି |
  7. ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ, ଯମରାଜ ଏବଂ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ (ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ, ଘର ବାହାରେ); ଯମୁନା-କୂଳରେ ଲୋକମାନେ ଯମୁନା ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି |
  8. ଦୀପୋତ୍ସବର ସମାପ୍ତି-ଦୀପାବଳିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ, ଭଉଣୀ ବିଦାହ ହୋ ତୋ ଶଗୁନ ସହିତ।

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ତିଲକଙ୍କ ଥାଳିରେ ଏ ସବୁ ହେଉ-ଭାଇ ଅନେକ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକଙ୍କ ପାଇଁ ନଡ଼ିଆ/ସୁପାରୀ ଅଲଗା।

  • ପୂଜା-ଥାଲୀ, ରୋଲି, କୁମକୁମ, ଅକ୍ଷତ (ଚାଉଳ), ହଳଦୀ, ଚନ୍ଦନ
  • କାଲୱା/ମୌଲି, ଦୀପକ (ଘିଅ), କପୁର, ଧୂପ
  • ନଡ଼ିଆ (ଶୁଖିଲା ଗୋଲା) କିମ୍ବା ସୁପାରୀ-ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ
  • ମିଠା (ଲାଡୁ/ବରଫି/ପେଡା), ମିଶ୍ରୀ, ପାନ, ଏଲାଚ।
  • ଫୁଲ, ଫୁଲ, ଘାସ
  • ଅଟା/ଚାଉଳ ଅଟା ବର୍ଗ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ, ଚୌକି/ପାତ୍ର, ଆସନ
  • ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ରୁମାଲ/ଟୋପି (ମୁଣ୍ଡ ଢାଙ୍କିବା ପାଇଁ)
  • ଉପହାର/ଶଗୁନ୍ଙ୍କ ଲିଫାଫା (ଭାଇଙ୍କ ତରଫରୁ), ଭଉଣୀଙ୍କ ତରଫରୁ ମିଠା-ରୁମାଲ
  • ଗୋଧନ-କୁଟ (ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ): ଗୋବର, ମୁସ୍ଳ, ରେଙ୍ଗନୀ ଖଣ୍ଡ, ଚଣା
  • ଯ଼ାମ୍-ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଦୀପଃ ମାଟି ଦୀପ, ସୋରିଷ ତେଲ

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

📅 ଆପଣଙ୍କ ସହରର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।

ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପୁଅ ଯ଼ମରାଜ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଯମୁନା ଯମଜ ଥିଲେ। ଯମୁନା ବାରମ୍ବାର ଭାଇଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଖାଦ୍ଯ଼ ପାଇଁ ଡାକନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ଯ଼ୁ ଦେବତା ଯ଼ାମ୍ ସମଯ଼ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ | ଗୋଟିଏ ଦିନ କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବିତୀଯା ରେ, ଯମରାଜ ହଠାତ୍ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ। ଯମୁନା ଆନଂଦ ରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ-ଭାଇଙ୍କୁ ଗାଧୋଇବା ପାଇଁ, ତିଲକ-ଆରତୀ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଖାଦ୍ଯ଼ ପାଇଁ।

ପ୍ରସନ୍ନ ଯ଼ମରାଜ ବରକୁ ପଚାରିବାକୁ କହିଲେ। ଯମୁନା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ-"ଆପଣ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିନ ମୋ ଘରକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଭାଇ ଏହି ଦିନ ଭଉଣୀର ଘରକୁ ଯାଇ ତା'ହାତରୁ ତିଲକ ଖାଆନ୍ତୁ, ସେ ଆପଣଙ୍କ (ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ-ମୃତ୍ଯ଼ୁ) କୁ ଭଯ଼ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଭଉଣୀ ଏହି ଦିନ ଭାଇକୁ ତିଲକ କର, ତା'ର ସୁହାଗ-ସୌଭାଗ୍ଯ ବଢ଼ନ୍ତୁ।" ଯମରାଜ କହିଲେ-"ତଥାସ୍ତୁ"-ସେବେଠାରୁ ଏହା ହେଉଛି ଯମ ଦ୍ବିତୀଯା/ଭାଇ ଦ୍ୱିତୀଯ଼।

ଦ୍ୱିତୀଯ଼ କାହାଣୀଟି ହେଉଛି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷଯ଼ରେ -'କୃଷ୍ଣ'ସେହି ଦ୍ବିତୀଯା କୁ ନରକାଚୁର-ହତ୍ଯ଼ା ପରେ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ସୁଭଦ୍ରା ଦୀପ-ତିଲକ-ଭୋଜନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟରେ ଏହାକୁ ଭାଉବିଜ/ଭାଇ-ବିଜ କୁହାଯାଏ।

ଭାଇ ଦୁଜର ଖାଦ୍ଯ଼-ଭଉଣୀର ହାତ

ଏହି ଦିନର ଖାଦ୍ଯ଼ ଭଉଣୀର ହାତ ହେଉ-ଏହା ହେଉଛି କାହାଣୀର ସାର। ଭାଇଙ୍କ ପସନ୍ଦର ଖାଦ୍ଯ଼ ତିଆରି କରନ୍ତୁ; ପରମ୍ପରାରେ ଚାଉଳ ଜିନିଷ (ଖୀର/କଢ଼ୀ-ଚାଉଳ) ଏବଂ ମିଠା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ |

  • ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ବିହାରଃ କଢ଼ୀ-ଚାଉଳ, ପୁଡ଼ି-ପନିପରିବା, ଖୀର, ଦହି-ବଡ଼; ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ "ଭାଇ-ଟିକା" ଉପରେ ବଜରା/ମଖାନା-ମିଠା
  • ପଞ୍ଜାବ-ହରିଯ଼ାଣାଃ ମିଠା-ମାଥ୍ରି, ହାଲୱା, ଫଳ; ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର "ଟିକ୍କା" ଥାଳି ଏବଂ ଶୁଖିଲା ନଡ଼ିଆ
  • ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (ଭାଉବିଜ): ବସୁନ୍ଦୀ-ପୁଡ଼ି, ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ, କରଞ୍ଜି; ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କୁ "ପରୀକ୍ଷା" ପରେ ଖାଇବାକୁ ଦିଏ
  • ବଙ୍ଗଳା (ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା): ମିଠା-ଲୁଚି-ପାଯ଼େଶ ଏବଂ ଭାଇଙ୍କ ପସନ୍ଦର ମାଛ-ମାଂସ ମଧ୍ଯ଼ (ପାରିବାରିକ ରୀତିନୀତି ଦ୍ୱାରା)
  • ଗୁଜରାଟ-ରାଜସ୍ଥାନଃ ଲାପସି, ଖୀର, ମୋହନଥାଲ, ଫରସାନ; ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କୁ ଶାଢ଼ୀ/ଚୁଡ଼ି ଉପହାର

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଭାଇ ଦୁଜ୍, ଭାଉବିଜ୍, ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା, ଯ଼ାମ୍ ଦ୍ବିତୀଯା, ଭାଇ-ଟିକା-ନାମ ଅଲଗା, ଭାଓ ଏକ।

ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ବିହାର (ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ-ଅବଧ-ମିଥିଲା): ସକାଳେ "ଗୋଧନ କୁଟନା"-ଭଉଣୀମାନେ ମୁସ୍ଳରୁ ଗୋବରର ଯ଼ାମ୍/କଣ୍ଟା ଛେପିଦିଅନ୍ତି, ଚଣା ଏବଂ ବଜରା (ଛୋଟ ଚାଉଳ-ଲାଡୁ) ଭାଇଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି; ଅପରାହ୍ନରେ ତିଲକ-ଆରତୀ, ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଖାଦ୍ଯ଼; ମିଥିଲା ରେ "ଭରଦୁଟିଆ"-ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ ହାତରେ ଚନ୍ଦନ-ସିନ୍ଦୁର-ପାନ ରଖି ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି |
ପଞ୍ଜାବ-ହରିୟାଣା-ଦିଲ୍ଲୀ: «ଟିକ୍କା "-ଭଉଣୀ ରୋଲି-ଚାଉଳ ଟିଲା ତିଆରି କରି ଶୁଖିଲା ନଡ଼ିଆ ଦିଅନ୍ତି, ଭାଇ ଶଗୁନ୍; ବିବାହିତ ଭଉଣୀମାନେ ଭାଇଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଶାଶୁ; ଦୀପାବଳି ମିଠା-ଫଳ କାରବାର |
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୋଆ (ଭାଉବିଜ): ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କ "ଆଉକ୍ଷ୍ନ" (ଆରତୀ-ତିଲକ) କରେ, ଭାଇ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି; ଯାହାର ଭାଇ ନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି; ବସୁନ୍ଦୀ-ପୁରୀ ଖାଦ୍ଯ଼; ଦୀପାବଳିର ଶେଷ ଦିନ |
ବଙ୍ଗଳା-ଆସାମ-ଓଡ଼ିଶା (ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା): ଭଉଣୀ ଡାହାଣ ହାତ ଜୁନିର୍କାରୁ ଚନ୍ଦନ-କାଜଲ-ଦହି କା ଫୋଣ୍ଟା (ତିଲକ) ଭାଇଙ୍କ କପାଳରେ ଲଗାନ୍ତି, ତିନିଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି-"ଭାଇଯ଼େର କପାଲେ ଦିଲ ଫୋଣ୍ଟା, ଜମେର୍ ଦୁଆରେ ପଡଲୋ କାଣ୍ଟା" (ଭାଇଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ତିଲକ ଦିଆଯାଏ, ଯ଼ମର ଦ୍ୱାରରେ କଣ୍ଟା ପଡ଼ିଥାଏ); ଶଙ୍ଖ-ଉଲୁଦ୍ୱାନୀ, ଧାନ-ଦୋରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ, ବଡ଼ ଭୋଜି।
ଗୁଜରାଟ-ରାଜସ୍ଥାନ (ଭାଇ ବୀଜ): ନୂତନ ବର୍ଷ (ବେସ୍ତୁ ବର୍ଷ) ର ପରଦିନ; ଭଉଣୀ ଭାଇଙ୍କୁ ତିଲକ କରି ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥାଏ, ଭାଇ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି; ରାଜସ୍ଥାନରେ "ଭାଇ ଦୁଜ୍" ରେ ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଶାଶୁ ଘରକୁ ଯାଇ ତିଲକ ଲଗାଇଥାଏ।
ନେପାଳ (ଭାଇ ଟିକା): ତିହାରର ଶେଷ ଦିନ-ଭଉଣୀମାନେ ଭାଇଙ୍କ କପାଳରେ ସାତ ରଙ୍ଗର ଟିକା ଲଗାନ୍ତି, ତେଲରେ ଘେରା ବାନ୍ଧି, ଆଖରୋଟ ଫିଙ୍ଗନ୍ତି; ଭାଇଭଉଣୀ ଦୁହେଁ ଉପବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ତିଲକ ପରେ ଖାଆନ୍ତି |
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ: କର୍ଣ୍ଣାଟକ-ଆନ୍ଧ୍ରରେ ଯମ ଦ୍ବିତୀଯା/ଭାଇ ବିଦିଗେ-ବହନ ଭାଇଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତି, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ସହ ଯମୁନା/ନଦୀ-ସ୍ନାନ ପରମ୍ପରା (କମ୍ ପ୍ରଚଳିତ) |
🙏 ଆପଣଙ୍କ ଘରର ରୀତିନୀତି ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ କି? ଏଠାରେ ଲେଖନ୍ତୁ

ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।

ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ପଠାଯାଇଥିବା ରୀତିନୀତି ପ୍ରଥମେ ପଢ଼ାଯାଏ-ଅଶ୍ଳୀଳ/ବିଜ୍ଞାପନ/ଭୁଲ ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରେ ନାହିଁ |

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

✅ କଣ କରିବେ

  • ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନରେ (କିମ୍ବା ଅଭିଜିତ ରେ)-ଉପର ସମଯ଼; ଦ୍ବିତୀଯା ଦୁଇ ଦିନ ହେଲେ ଦ୍ୱିତୀଯ଼ ଦିନ
  • ଭାଇମାନେ ପୂର୍ବ/ଉତ୍ତର ମୁହଁ ବସିଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡକୁ ଢାଙ୍କିଛନ୍ତି; ଭଉଣୀ ତିଲକ ପରେ ଆରତୀ ଏବଂ ମିଠା
  • ଭଉଣୀର ହାତର ଖାଦ୍ଯ଼-ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ
  • ଭାଇ ନାହାଁନ୍ତି ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ର/ମାମା/ସମ୍ପର୍କୀଯ଼ ଭାଇଙ୍କୁ ତିଲକ; ଭଉଣୀ ନାହାଁନ୍ତି ତେବେ ବୁଆ/ଭଉଣୀ-ଜିନିଷ
  • ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ ଯମ-ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଦୀପ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ

❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ

  • ରାହୁକାଳ ରେ ଟିଲକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ (ଉପରେ ସମଯ଼ ଦେଖନ୍ତୁ)
  • ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ଯ଼ରେ ଏହି ଦିନ ବିବାଦ/ତିକ୍ତ କଥୋପକଥନର ମୂଲ ହେଉଛି ପ୍ରେମ।
  • ଭାଇଙ୍କ ଖାଲି ହାତରେ ଫେରିବା-ଶଗୁନ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ହୁଅନ୍ତୁ, ବଡ଼ ନୁହଁନ୍ତି; ଭଉଣୀକୁ ଋଣରେ ଉପହାର ନୁହେଁ
  • ବିନା ଖାଦ୍ଯ଼ରେ ଭାଇଙ୍କୁ ବିଦାଯ଼ ଦେବା ପାଇଁ ତିଲକ
  • ଦୀପ ଉତ୍ସବର ଶେଷ ଦିନରେ ଘରେ ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଭାଇ ଡୁଜ୍ 2026 ରେ କେତେବେଳେ ଅଛି?

ଉପରୋକ୍ତ ତାରିଖ ହେଉଛି ଚଳିତ ବର୍ଷର କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବିତୀଯା-ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ-ଗଣନାରୁ; ତିଲକର ଅପରାହ୍ନ/ଅଭିଜିତ ସମଯ଼ (ଦିଲ୍ଲୀ) ମଧ୍ଯ଼ ସେଠାରେ | ଦ୍ବିତୀଯା ଦୁଇ ଦିନ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲା, ତା'ପରେ ଦ୍ୱିତୀଯ଼ ଦିନ ଭାଇ ଦୁଜ୍ ଥିଲା।

ଭାଇ ଦୁଜ୍ ରେ ତିଲକଙ୍କ ଶୁଭ ସମଯ଼ କ'ଣ?

ଅପରାହ୍ନ କାଲ (ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନ ପରେ, ପ୍ରାଯ଼ 1:30-3:30) ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ଏହା ମଧ୍ଯ଼ରେ ଯମୁନା ଯ଼ାମ୍ଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥିଲେ; ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଉପର) ମଧ୍ଯ଼ ଉତ୍ତମ | ରାହୁକାଳ କୁ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ।

ଭାଇ ଦୁଜ୍ ଏବଂ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ମଧ୍ଯ଼ରେ କ "ଣ ପାର୍ଥକ୍ଯ଼ ରହିଛି?

ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ (ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣିମା) ରେ, ଭଉଣୀ ରାଖୀ ବାନ୍ଧି ଭାଇଙ୍କ ଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରେ; ଭାଇ ଦୁଜରେ, ଭଉଣୀ ତିଲକ କର ଭାଇଙ୍କ ବଯ଼ସ ପାଇଁ ଯ଼ମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ-ଏଠାରେ ଭଉଣୀ ଆଶୀର୍ବାଦ କରେ |

ଯାହାର କୌଣସି ଭାଇ ନାହିଁ, ସେ କ "ଣ କରିବ?

ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତିଲକ/ଅର୍ଗ୍ଯ଼ ଦିଅନ୍ତୁ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସମାନ ରୀତିନୀତି), କିମ୍ବା ମାମା/ସମ୍ପର୍କୀଯ଼ ଭାଇ କିମ୍ବା ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କୁ ତିଲକ ଦିଅନ୍ତୁ। ଭଉଣୀ ନଥିବା ଜଣେ ବ୍ଯ଼କ୍ତି, ତାଙ୍କ ମାଉସୀଙ୍କ ଝିଅ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ ଭଳି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ତିଲକ ପିନ୍ଧାନ୍ତୁ।

ବଙ୍ଗଳାରେ "ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା" ର ମନ୍ତ୍ର କ "ଣ?

«ଭାଇଯ଼ର୍ କପାଲେ ଡିଲ୍ ଫୋଣ୍ଟା, ଜମେର୍ ଡୁଯ଼ାରେ ପଡ୍ଲୋ ଫୋଣ୍ଟା "-ଭାଇଙ୍କ କପାଳରେ ତିଲକ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯ଼େମ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ କଣ୍ଟା ପଡ଼ିଥିଲା; ତିନିଥର କହି ଭଉଣୀ ଧାନ-ଡୋବ୍ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି |

🔔 ମନେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ

ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।

ସନ୍ଦେଶ Nakshtra Tak ତରଫରୁ ଆସିବ; ନମ୍ବର ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା (ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ଦୀପାବଳି · ଷଷ୍ଠ ପୂଜା (4 ଦିନ ପରେ) · ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାର ପରିବାର ରୀତିନୀତି ସର୍ବାଗ୍ରେ। ଅପରାହ୍ନ-କାଲ ସମଯ଼ ସହରର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ-ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର