🌾 ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ (ଲାଲ ଛଠି/ହାଲଚାଟ୍) 2027
ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ଷଷ୍ଠୀ-ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ବଳରାମ-ଜଯ଼ନ୍ତୀଃ ପୁତ୍ରାବତୀ ମାତାଙ୍କ ଉପବାସ-ହଲ୍ ରୁ ଜୋତା ଅନା ନିଷିଦ୍ଧ, ପାସହି (ଟିନ୍ନି) ର ଚାଉଳ, ମହୁଆ, ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି; ଜାରବେରି-ପଲାଶ-କୁଶଙ୍କ "ଛଟ ମାତା"; ସନ୍ତାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ଏବଂ ସୁଖ ପାଇଁ; ତାରିଖ, ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ ଏବଂ ରୀତିନୀତି |
**ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ * * (ଲାଲହି ଛଟ୍, ହାଲଚାଟ୍, ହରଚାଟ୍, ବଲଦେବ ଛଟ୍) ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ର ଷଷ୍ଠୀ କୁ ପାଳନ କରାଯାଏ-କୃଷ୍ଣ-ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପୂର୍ବରୁ ଠିକ୍ ଦୁଇ ଦିନ | ଏହା ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ * * ବଲରାମ * * ଙ୍କ ଜଯ଼ନ୍ତୀ, ଯାହାର ଅସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ହଲ୍; ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦିନ ହଲ୍ ସହିତ ଜୋତା ହୋଇଥିବା କୌଣସି ଖାଦ୍ଯ଼-ଫଳ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ-କେବଳ "ପସାହି/ତିନ୍ନି" ର ଚାଉଳ, ମହୁଆ, ଏବଂ ଗାଈ ବଦଳରେ ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ ବିନା ନିଜେ ବଢ଼ାଯାଏ | ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ (ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ-ଅବଧ-ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ), ବିହାର, ମଧ୍ଯ଼ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ର ପୁତୁରାୱତୀ ମାଆମାନେ ପୁଅର ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ, ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼, ମହୁଆ, କୁଶ, ପସହି ଚାଉଳ-ଦହି, ଏବଂ ସାତଟି କାହାଣୀ ଶୁଣାଯାଏ, ଏହି ଉପବାସରେ, ଜର୍ବେରୀ (ବେର), ପଲାଶ ଏବଂ କୁଶର କାଣ୍ଡ ସହିତ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ "ଛଟ ମାତା"/ହରଚାଥ ତିଆରି କରି (କିମ୍ବା ପୋଖରୀକୁ ପ୍ରତୀକ କରି), ଏବଂ ସାତଟି କାହାଣୀ ଶୁଣାଯାଏ | ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ତାରିଖ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ; ତଳେ ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ, କାହାଣୀ (ଗାଈ କ୍ଷୀର ଭୁଲିଯିବା), ଉପଭୋଗ, ସ୍ଥାନର ରୀତିନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି |
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ବଳରାମ-ଜଯ଼ନ୍ତୀଃ ଶେଷାୱତର ବଳରାମ (ହାଲଧାର, ସଙ୍କୋଚନ) ଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ଷଷ୍ଠୀ-ହାଲ ଏବଂ ମୂଷଳ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର, କୃଷିର ଦେବତା; ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ହାଲରୁ ଜଳିଥିବା ଜମି ଉତ୍ପାଦନ (ଗହମ-ଚାଉଳ-ଡାଲି-ପନିପରିବା) ନିଷିଦ୍ଧ ଏବଂ ଭୂମିରେ ହାଲ ନ ଚଳାଇବା ପ୍ରଥା |
ସନ୍ତାନ-ରକ୍ଷାର ସ୍ତ୍ରୀ-ବ୍ରତ-ପୁତ୍ରବତୀ ମାତା (ଅନେକ ଘର ପୁଅ-ଝିଅ ଉଭଯ଼ଙ୍କ ପାଇଁ) ଦିନସାରା ଉପବାସ/ଫଳ-କେବଳ ଭାତ ଏବଂ ମଇଁଷି-କ୍ଷୀର; ମାନ୍ଯତା-ଛଟ ମାତା (ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀ, ପିଲାମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ) ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ, ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସୁଖୀ ରଖନ୍ତି; ଜିଉଟିଆ (ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ) ର ଏକ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ-ବ୍ରତ |
ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଃ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦେବସେନା, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ରକ୍ଷିକା-ଷଷ୍ଠ (ଜନ୍ମର ଷଷ୍ଠ ଦିନ), ଛଟ (କାର୍ତିକ), ଲାଲହି ଛଟ-ସବ୍ର ପ୍ରଧାନ; ବେର-ପଲାଶ-କୁଶଙ୍କ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ।
କାହିଁକି ମଇଁଷିର କ୍ଷୀରଃ ଗୋ କ୍ଷୀର ଭୁଲିଯିବା ଦ୍ୱାରା ବିଲେଇର ଦୁଃଖ-ତେଣୁ ଗାଈର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ ପରିବର୍ତ୍ତେ ମଇଁଷିର; ଏବଂ ହଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ କୁହାଡ଼ି/ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପାଦ-ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପଶୁ-ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଲୋକ ବାର୍ତ୍ତା |
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ର ଘରୋଇ ରେସିପି-ସକାଳେ ମହୁଆର ଦାତୁନ୍, ପୂଜା ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନ/ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନରେ (ଛଟ୍ ମାତା), ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ କଥା ଏବଂ ଖାଦ୍ଯ଼; ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ (ଜୋତା ଖାଦ୍ଯ଼ ବିନା)।
- ସକାଳଃ ଗାଧୋଇବା, ମହୁଆର କାଣ୍ଡରୁ ଦାତୁନ୍ (ଲୋକ-ରୀତିନୀତି), ନୂତନ/ସ୍ୱଚ୍ଛ ପୋଷାକ; ଦିନସାରା ହଲ୍-ଜୋତା ଖାଦ୍ଯ଼-ଫଳ ନୁହେଁ-କିଛି ମାଆ ନିର୍ଜଳା/ନିରାହାର, ପ୍ରାଯ଼ତଃ ପଚିଥିବା ଚାଉଳ-ମଇଁଷି-ଦହି ଏକକାଳୀନ ଖାଦ୍ଯ଼ |
- ଛଥ ମାତାର ପ୍ରତୀକଃ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ/ପୂଜା-ସ୍ଥାନର ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କରି ଏକ ଛୋଟ ଗର୍ତ୍ତ/ପୋଖରୀ-ଚିତ୍ର (କିଛି ଘର) ତିଆରି କରନ୍ତୁ; ସେଥିରେ ଜାରବେରୀ, ପଲାଶ ଏବଂ କୁଶ (ତିନିଟିର ଏକ ବୁଶ୍ ବାନ୍ଧି) ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ-ତାହା ହେଉଛି "ହରଚାଥ"; କିମ୍ବା କାନ୍ଥରେ ଛଥ ମାତାର ଚିତ୍ର-ଚିତ୍ର |
- ସଂକଳ୍ପଃ "ମୁଁ (ନାମ) ମୋର ପୁଅ/ସନ୍ତାନ (ନାମ) ଙ୍କ ଦୀର୍ଘାଯ଼ୁ ପାଇଁ'ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ'ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ"-ପାଣି ଛାଡ଼ନ୍ତୁ।
- ପୂଜାଃ ହଳଦୀ-ରୋଲି-ଅକ୍ଷତ, କଞ୍ଚା ସୂତା (ଟଣିରେ ଆବୃତ), ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼ (ବାଉଁଶ-ଚଣା-ଗହମ-ଧାନ-ମକା-ମକା-ଉଡ଼ଦ-କିଛି ଘର 7 ପ୍ରକାରର ଭୁନା ଖାଦ୍ଯ଼ "ସତନାଜା"), ମହୁଆ ଫୁଲ-ଫଳ, ପସି (ଟିନି) ଚାଉଳ, ମଇଁଷିର ଦହି-ଘିଅ, ଲାଇ (ଧାନର ଖୋସା), ବେର, ହଲ୍ ଚିତ୍ର/ବଳରାମ-ମୂର୍ତ୍ତି; ସୁଗନ୍ଧି-ସାମଗ୍ରୀ (ଚୁଡ଼ି-ସିନ୍ଦୁର) ଛଟ୍ ମାତା; ଘିଅ-ଦୀପ, ଧୂପ।
- ବଳରାମ-ପୂଜା: ହଳଦିଆ-ଚପଲ, ନୀଳ ପୋଷାକ (ବଳରାମ ନୀଲମ୍ବର), ମହୁଆ-ପାଶାହୀ ଚାଉଳ-କଦଳୀ ହଳ-ପେଷ୍ଟର ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ବଳରାମଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା / ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅର୍ପଣ; «ଓମ୍ ବାଲାଭଦ୍ରାୟା ନାମା» / «ଓମ୍ ସଙ୍କର୍ଷନାୟା ନାମା» |
- କାହାଣୀଃ ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ର ସାତଟି କାହାଣୀ (କିମ୍ବା ମୁଖ୍ଯ଼ କାହାଣୀ-ଗ୍ୱାଲିନ୍/ଗାଈ କ୍ଷୀରର) ଶୁଣିବା; କାହାଣୀରେ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଥର "ହର୍ ଛଟ୍ ମାତା" କୁ ମନେ ପକାଇବା; କାହାଣୀ ପରେ ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼-ମହୁଆ-ଲାଇ ପ୍ରସାଦ-ରୂପରେ ବାଣ୍ଟିବା |
- ମାତୃ-ରୀତିନୀତିଃ ମାଆମାନେ ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କ କାଣ୍ଡରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସୂତା/ଶିଶୁର ନାମ ଗଣ୍ଠି, ପୂଜା ପରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପିଠିରେ ହଳଦୀ-ଦହି ସହିତ ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କ ହାତ (ଆଶୀର୍ବାଦ) ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତି, ପାସି-ଦହି ଟିକା; ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ପୋଷାକ/ମିଠା |
- ଖାଦ୍ଯ଼/ଖାଦ୍ଯ଼ଃ ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ (କିମ୍ବା ପୂଜା ପରେ) ରନ୍ଧା ଚାଉଳ, ମଇଁଷିର ଦହି-କ୍ଷୀର-ଘିଅ, ମହୁଆ, କଦଳୀ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ପନିପରିବା (କନ୍ଦ), ଫଳ; ପରଦିନ ରନ୍ଧା ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ଯ଼; ପାଣି/ପିପଲ୍ ତଳେ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ |
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ପଚି ଚାଉଳ, ମହୁଆ, ମଇଁଷିର ଦହି, ଜରବେରି-ପଲାଶ-କୁଶ, ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼-ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ର ଅନନ୍ଯ଼ ତାଲିକା (ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ)।
- ଜର୍ବେରୀ (ଜଙ୍ଗଲୀ ବୁଦା), ପଲାଶ (ଢାକ) ଏବଂ କୁଶର କାଣ୍ଡ-ଏକ ବୁଦ ବୁଦିରେ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଏକ କଞ୍ଚା ସୂତା; ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କ ଚିତ୍ର (ହୋ ତା'ପରେ)
- ପାସି/ତିନ୍ନି (ଜଙ୍ଗଲୀ, ଜୋତା ବିନା) ଚାଉଳ-କିରାନା/ମଣ୍ଡିରେ "ପାସି ଚାଉଳ" ନାମରେ; ମହୁଆର ଶୁଖିଲା ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ
- ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର, ଦହି, ଘିଅ (ଗାଈର ନୁହେଁ-ଉପବାସ-ନିଯ଼ମ); ଲାଇ (ଧାନର ଖପୁରୀ), ବେର, ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼ (ବାଉଁଶ-ଚଣା-ଗହମ-ଧାନ-ମକା-ଚିନାବାଦାମ-ଉଡ଼ଦ)
- ହଳଦୀ, ରୋଲି, ଅକ୍ଷତ, ଚନ୍ଦନ, ମୋଲି, ପାନ-ସୁପାରୀ, ସୁହାଗ-ସାମଗ୍ରୀ (ଚୁଡ଼ି-ସିନ୍ଦୁର-ବିଣ୍ଡି-ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କୁ), ଘିଅ-ଦୀପ, ଧୂପ, କପୁର।
- ହଲ୍-ମୂସଲଙ୍କ ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ବଳରାମଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ର, ନୀଳ ପୋଷାକ; କଳଶ (ଜଳ)
- କାହାଣୀ-ପୁସ୍ତିକା (ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ/ହରଚାଟର ସାତଟି କାହାଣୀ); ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ପୋଷାକ/ମିଠା
- ଖାଦ୍ଯ଼ଃ ପଚି ଚାଉଳ, ମଇଁଷି-ଦହି, କନ୍ଦ-ମୂଲ (କୁଦାଲରୁ ଖୋଳାଯାଏ), ଫଳ, ମହୁଆ-ଲାଡୁ; ଦାନ୍ତ ଲୁଣ
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ର ମୁଖ୍ଯ଼ କାହାଣୀଃ ଜଣେ ଗ୍ୱାଲିନ୍ ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ; ପ୍ରସବ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ କ୍ଷୀର-ଦହି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାହାରିଥିଲେ-ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଜରବେରୀ ବୁଦା ତଳେ ସେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଛାଡି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ | ସେହି ଦିନ ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ଥିଲା-ଗାଁର ମହିଳାମାନେ ଉପବାସରେ ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି ଚାହୁଁଥିଲେ; ଗ୍ୱାଲିନ୍ ଲୋଭରେ ଗାଈର କ୍ଷୀର-ଦହି ବିକ୍ରି କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ମଇଁଷିର ବୋଲି କହିଥିଲେ ଏବଂ ଉପବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପବାସକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମଯ଼ରେ, କ୍ଷେତରେ ଥିବା କୃଷକ ଏକ ହଲ୍ ଚଳାଉଥିଲେ-ତା'ର ଷାଁଡ଼, ଏକ ହଲ୍ ଫଲ୍, ଏକ ବୁଦା ତଳେ ପଡ଼ିଥିବା ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ଯ଼ୁବରଣ କରିଥିଲା |
ଫେରିବା ପରେ, ଗ୍ୱାଲିନ୍ ମୃତ ପୁଅକୁ ଦେଖି ବୁଝିଲେ ଯେ ଏହା ତାଙ୍କ ପ୍ରତାରଣାର ଫଳ-ସେ ଗାଁ ଗାଁ ଯାଇ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାପ ବିଷଯ଼ରେ କହିଥିଲେ, କ୍ଷମା ମାଗିଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ସରଳ ଷଷ୍ଠୀ ର ପ୍ରକୃତ ନିଯ଼ମ କହିଥିଲେ; ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ-ଛଟ୍ ମାତାଙ୍କ କୃପା ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା | ସେବେଠାରୁ-ନିଜେ ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି, ଜରବେରୀ-ପଲାଶ୍ର ପୂଜା, ହଲ୍-ଜୋତା ଖାଦ୍ଯ଼ ନିଷିଦ୍ଧ, ଏବଂ ସତ୍ଯ଼-ଭାବନା ସହିତ ଉପବାସ।
ବଳରାମ-କାହାଣୀଃ ଦେବକୀର ସପ୍ତମ ଗର୍ଭକୁ ଯୋଗମାଯ଼ା ରୋହିଣୀ ଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ-ତେଣୁ "ସଙ୍କୋଚନ"; ରୋହିଣୀ-ପୁତ୍ର ବଳରାମ ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ଷଷ୍ଠୀ ଗୋକୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ; ହଲ୍-ମୁସଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ବିନାଶ, ଯମୁନାକୁ ଟାଣିବା, ଦ୍ୱାରକର ରକ୍ଷକ-କୃଷି ଏବଂ ଶକ୍ତିର ଦେବତା; ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ହଲ୍ ନ ଚଳାଇବା ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ |
ପଚି ଚାଉଳ, ମଇଁଷିର ଦହି-ଘିଅ, ମହୁଆ, ଲାଇ-ବେର; ହଲ୍-ଜୋତା ଖାଦ୍ଯ଼ ନିଷିଦ୍ଧ
ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ର ଖାଦ୍ଯ଼ ହେଉଛି ଏହାର ପରିଚଯ଼-ଜୋତା ବିନା ଉଗାଉଥିବା ପଶି (ଟିନ୍ନି) ଚାଉଳ, ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ, ମହୁଆ, କୁଦାଲରୁ ଖୋଳାଯାଇଥିବା କନ୍ଦ-ମୂଲ, ଫଳ; ଗହମ-ଚାଉଳ-ଡାଲି-ପନିପରିବା (ହଲ୍-ଜୋଟି) ଏବଂ ଗାଈର କ୍ଷୀର ସାମଗ୍ରୀ ନିଷିଦ୍ଧ; ଭୋଗରେ ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼, ଲାଇ, ବେର, ମହୁଆ ଛଟ୍ ମାତା ଏବଂ ବଲରାମ୍ଜୀ |
- ଭୋଗଃ ପାସି ଚାଉଳ (ମଇଁଷି-ଦହି କିମ୍ବା ମଇଁଷି-ଘିଅ ସହିତ), ମହୁଆ ଫୁଲ/ଲାଡୁ, ଲାଇ (ଖିଲ୍), ବେର, ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼ (ଭୁସି), ମଇଁଷି-କ୍ଷୀର ଖଟ୍ (କିଛି ଘର), ଫଳ
- ଵ୍ରତିର ଖାଦ୍ଯ଼ଃ ପାସି ଚାଉଳ-ମଇଁଷି ଦହି, ମହୁଆ, କନ୍ଦ (ରତାଲୁ-ଚିନି-କୁଦଳରୁ), କଦଳୀ-ସେଓ-ନାଶପାତି, ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର; କାଁଚା ଲୁଣ
- ପାରିବାରିକ ଖାଦ୍ଯ଼ଃ ସାଧାରଣ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଘର ସେହି ଦିନ ଗାଈ କ୍ଷୀର ଏବଂ ହଲ୍-ଜୋତା ଖାଦ୍ଯ଼କୁ ସାରା ଘରେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥାନ୍ତି (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୀତିନୀତି)।
- ପିଲାମାନଙ୍କୁଃ ପାସି-ଦହି ଟିକା, ମହୁଆ-ଲାଡୁ, ନୂଆ ପୋଷାକ, ମିଠା; ଘରେ ଘରେ ପ୍ରସାଦ ଶସ୍ଯ଼
- ନିଷିଦ୍ଧଃ ଗହମ-ଚାଉଳ (ଜୋତା)-ଡାଲି-ପନିପରିବା, ଗାଈର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ, ହଲ୍ ଚଳାଇବା/କ୍ଷେତରେ କାମ କରିବା (ଲୋକ ନିଯ଼ମ), କଦଳୀକୁ ପାଦ ଦେବା
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ-ଅବଧର "ଲାଲହି ଛଟ୍", ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ-ମଧ୍ଯ଼ପ୍ରଦେଶର "ହାଲଚାଟ୍/ହରଚାଟ୍", ବିହାରର "ଲାଲହି/ଲାଲହା ଛଟ୍", ଛତିଶଗଡ଼ର "କମରଚାଟ୍", ଗୁଜରାଟ-ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର "ରାନ୍ଧାନ ଛଟ୍/ବଲରାମ ଜଯ଼ନ୍ତୀ"-ଗୋଟିଏ ତାରିଖ, ଅନେକ ପ୍ରକାର।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ପଚି ଚାଉଳ, ମହୁଆ, ମଇଁଷି-ଦହି, ଜରବେରୀ-ପଲାଶ-କୁଶ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ; ସକାଳେ ମହୁଆ-ଦାତୁନ
- ଛଟ ମାତା (କାଣ୍ଡ) ଏବଂ ବଳରାମ (ହଲ୍) ଙ୍କ ପୂଜା, ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼-ଲାଇ-ବେର୍-ମହୁଆର ଭୋଗ, ସାତଟି କାହାଣୀ, ପିଲାମାନଙ୍କୁ ହଳଦୀ-ଦହି ଆଶୀର୍ବାଦ
- ଦିନସାରା ହାଲୁକା ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ଗାଈ କ୍ଷୀରର ସାମଗ୍ରୀ ନୁହେଁ-କେବଳ ପଚି-ମଇଁଷି ଦହି-ମହୁଆ-କନ୍ଦ-ଫଳ।
- ସେହି ଦିନ କ୍ଷେତରେ ହାଲ/ଖନନ ନାହିଁ (କୃଷକ-ପରିବାର); ଗାଈ-ଗୋରୁଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଏବଂ ଚାରା
- ଅସୁସ୍ଥ/ଗର୍ଭବତୀ ମାଆମାନେଃ ପୂଜା-ଉପବାସ ପରିବର୍ତ୍ତେ-କାହାଣୀ, ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଟିକା; ଏକକାଳୀନ ଫଳ ଯଥେଷ୍ଟ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଗାଈର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ (କାହାଣୀ-ନିଯ଼ମ), ହଲ୍ ରୁ ଜୋତା କୌଣସି ଖାଦ୍ଯ଼-ଫଳ-ପନିପରିବା; କ୍ଷେତର ଉତ୍ପାଦ ଉପଭୋଗ
- ଗାଈର କ୍ଷୀରକୁ ମଇଁଷିର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା/ସମ୍ପର୍କର ପାପ; ମିଛ-ପ୍ରତାରଣା (ଉପବାସର ଆତ୍ମା ସତ୍ଯ଼)
- ବେର୍-ପଲାଶ-କୁଶଙ୍କ କାଣ୍ଡକୁ ପାଦରେ ଫିଙ୍ଗି, ପୂଜା ପରେ ଆବର୍ଜନାରେ ଫିଙ୍ଗି-ପାଣି/ପିପଲ୍ ତଳେ
- ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଉପବାସର ଚାପ; ଉପବାସ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନେ ପାଶା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ-ଫଳ-କ୍ଷୀର (ମଇଁଷି) ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ଯ଼ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ |
- ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ କୁ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରନ୍ତୁ-ଏହା ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ବଳରାମଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ-ଦିନ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଷଷ୍ଠୀ ରେ ସମାଧାନ 2027 କେବେ ଅଛି?
ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ଷଷ୍ଠୀ-ଉପରେ ତାରିଖ ଏବଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଦିଲ୍ଲୀ); ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇ ଦିନ; ତାରିଖ-ୱିଣ୍ଡୋ ଉପରେ, ପୂଜା ମଧ୍ଯ଼ାହ୍ନ-ଅପରାହ୍ନ, କାହାଣୀ ସନ୍ଧ୍ଯ଼ା।
ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ରେ କ'ଣ ଖାଆନ୍ତି ଏବଂ କ'ଣ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ?
ସେମାନେ ପାଶି/ଟିନି ଚାଉଳ (ଜୋତା ବିନା), ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ, ମହୁଆ, କୁଦାଲରୁ ଖୋଳାଯାଇଥିବା କନ୍ଦ, ଫଳ, ଲାଇ-ବେର; ନ-ହଲ୍-ଜୋତା ଗହମ-ଚାଉଳ-ଡାଲି-ପନିପରିବା ଏବଂ ଗାଈର କ୍ଷୀର-ଦହି-ଘିଅ ଖାଆନ୍ତି |
ପଚି ଚାଉଳ କ "ଣ, କେଉଁଠି ମିଳିବ?
ଜଙ୍ଗଲୀ/ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ଭାବେ ଉତ୍ପାଦିତ ଧାନ (ଟିନ୍ନି, ପସହର, ଦେବଧନ)-ବିନା ହାଲରେ ପୋଖରୀ-କୂଳରେ ବଢିଥାଏ; "ପସହି ଚାଉଳ" ନାମକ ହାଲ ଷଷ୍ଠୀ ପୂର୍ବରୁ ମଣ୍ଡି/ଗ୍ରୋସରୀରେ ମିଳିଥାଏ; ଯଦି ନଥାଏ, ଫଳ-ମଇଁଷି କ୍ଷୀରରୁ ଉପବାସ।
କାହିଁକି ନିଜେ ମଇଁଷିର କ୍ଷୀର?
କାହାଣୀରେ, ଗ୍ୱାଲିନ୍ ଗାଈର କ୍ଷୀରକୁ ମଇଁଷି ବୋଲି କହି ବିକ୍ରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ପୁଅ ହରାଇଥିଲେ-ତେଣୁ ଗାଈର କ୍ଷୀର ନିଷିଦ୍ଧ, ମଇଁଷିର ବୈଧ; କେତେକ ଲୋକ ମତରେ ଗାଈ ବଳରାମ-କୃଷ୍ଣ ର ପ୍ରିଯ଼, ତାଙ୍କ କ୍ଷୀର ସେହି ଦିନ ବାଛୁରୀ ପାଇଁ ଛାଡି ଦିଆଯାଏ |
କିଏ ପାଇଁ ବ୍ରତ-ପୁଅ କିମ୍ବା ଝିଅ?
ପରମ୍ପରାରେ, ପୁତୁରାୱତୀ ମାଆମାନେ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ; ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧିକାଂଶ ଘର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ (ପୁଅ-ଝିଅ) ଙ୍କ ପାଇଁ-କାହାଣୀ-ନିଯ଼ମ ସମାନ।
ଛଟ୍ ମାତା ବୁଶ୍ କିପରି ତିଆରି କରିବେ, ପରେ କ'ଣ କରିବେ?
ଜରବେରି-ପଲାଶ-କୁଶ୍ର କାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ସୂତା ସହିତ ବାନ୍ଧି ଲିପିତ ଜମି/ଗର୍ତ୍ତରେ ରଖନ୍ତୁ, ସୂତା ଢାଙ୍କି ଦିଅନ୍ତୁ, ସାତଟି ଶସ୍ଯ଼-ମହୁଆ-ଲାଇ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ; ପରଦିନ ପାଣିରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ପିପଲ/ତୁଳସୀ ନିକଟରେ ରଖନ୍ତୁ-ପାଦ ନ ଲାଗନ୍ତୁ।
ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଜିଉଟିଆ/ଛଥ୍ ପୂଜା ମଧ୍ଯ଼ରେ ପାର୍ଥକ୍ଯ଼ କ "ଣ?
ତିନୋଟି ସନ୍ତାନ/ଷଷ୍ଠୀ-ଦେବୀ-ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ 6 (ବଳରାମ, ପାସିହି-ମଇଁଷି ଦହି), ଜିଉଟିଆ ଆଶ୍ବିନ କୃଷ୍ଣ 8 (ନିର୍ଜଲା, ଜିମୁତବାହନ-କଥା), ଛଟ ପୂଜା କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ 6 (ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଆରଘ୍ଯ଼) ସହିତ ଜଡିତ; ପୃଥକ ପୃଷ୍ଠା |
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ (ଦୁଇ ଦିନ ପରେ) · ଜୀବନ୍ତ କନ୍ଯ଼ା (ଜିଉଟିଆ) · ଛଟ୍ ପୂଜା · କାଜ୍ରି ତେଜ୍ · ଶୀତଲା ସପ୍ତମ/ରୋଷେଇ ଛଟ
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ଲୋକକଥା (ହଲ୍ ଷଷ୍ଠୀ-କାହାଣୀ) ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାର ପରିବାର ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳ ରୀତିନୀତି ସର୍ବାଗ୍ରେ | ଦିଲ୍ଲୀ (ଆଇ. ଏସ୍. ଟି.) ର ଉଦୀଯ଼ମାନ ତାରିଖ ଠାରୁ; ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ସ୍ଥିତିରେ ନିରାହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର