🌾 କଜରୀ ତୀଜ (ବଡ଼ୀ ତୀଜ / ସାତୁଡ଼ୀ ତୀଜ) 2027
ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତୃତୀୟା (ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର 3 ଦିନ ପରେ) — ସଧବାମାନଙ୍କ ବ୍ରତ, ନୀମଡ଼ୀ ମାତା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା, ଛତୁଆ (ସାତୁ)ର ପିଣ୍ଡ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାରଣ; କଜରୀ-ଗୀତ, ଦୋଳି; ରାଜସ୍ଥାନ-ବୁନ୍ଦିର ମେଳା।
କଜରୀ ତୀଜ ଭାଦ୍ରବ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟାରେ ପଡ଼େ — ରକ୍ଷାବନ୍ଧନର ତିନି ଦିନ ପରେ, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ; ତିନି ତୀଜ ମଧ୍ୟରେ ଏହା «ବଡ଼ୀ ତୀଜ» (ହରିୟାଲୀ ତୀଜ «ଛୋଟି ତୀଜ», ତା’ପରେ ହରତାଳିକା)। ରାଜସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସାତୁଡ଼ୀ ତୀଜ କୁହାଯାଏ — ଛତୁଆ (ସାତୁ)ର ପିଣ୍ଡ ତିଆରି କରି ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି; ଉତ୍ତର-ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ କଜରୀ (କଜଲୀ) — ମେଘର କଜଳ ପରି କଳା ରଙ୍ଗ ଓ କଜରୀ-ଗୀତ (ମିର୍ଜାପୁର-ବନାରସର କଜରୀ)ର ପର୍ବ।
ସଧବାମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, କୁମାରୀ କନ୍ୟାମାନେ ମନପସନ୍ଦ ବର ପାଇଁ ନିର୍ଜଳା/ଫଳାହାର ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି; ପୋଖରୀ କୂଳରେ ନୀମଡ଼ୀ ମାତା (ନିମ୍ବ ଡାଳ)ଙ୍କ ପୂଜା, ଦୀପ ଶିଖାରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ନିମ୍ବ-ଛତୁଆର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବା, ରାତିରେ ଜହ୍ନକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ — ତା’ପରେ ଛତୁଆରେ ପାରଣ। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ତିଥି-ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ ତିଆରିର ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି।
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ଶିବ-ପାର୍ବତୀ-ବ୍ରତ: ତିନି ତୀଜ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଶିବ-ପ୍ରାପ୍ତିର — ହରିୟାଲୀ ତୀଜ ମିଳନର, କଜରୀ ତୀଜ (ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ)ରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ 108 ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ପୂରା ହେବାରୁ ଶିବ ବରଦାନ ଦେଲେ (ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ); ସେଥିପାଇଁ ସୌଭାଗ୍ୟ-ରକ୍ଷା ଓ ମନପସନ୍ଦ ବରର ବ୍ରତ; ବ୍ରତ ଚନ୍ଦ୍ର-ଦର୍ଶନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗେ — କରୱା ଚୌଥ ପରି, ସେଥିପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଛି।
ଛତୁଆ (ଯଅ-ବୁଟ-ଗହମର)ର ପିଣ୍ଡ — ଘିଅ-ଚିନିରେ ତିଆରି କରି ପୂଜାରେ ଅର୍ପଣ, ତା’ପରେ ସ୍ୱାମୀ/ବଡ଼ମାନଙ୍କ ହାତରୁ ପାରଣ; ରାଜସ୍ଥାନରେ «ସାତୁଡ଼ୀ»; କୃଷି-ଚକ୍ର ସହ ଯୋଡ଼ା — ନୂଆ ଫସଲର ଯଅ-ବୁଟର ସ୍ମୃତି, ମେଘ (କଜରା)ର କାମନା — ଶ୍ରାବଣ-ଭାଦ୍ରବର ଚାଷ ପାଇଁ ବର୍ଷା-ଗୀତ।
ପୁରୁଣା କାଳରେ ତୀଜରେ ବାପଘରୁ ଶାଶୁଘରକୁ «ସିଞ୍ଜାରା» (କଜରୀ-ସିଞ୍ଜାରା) — ମେହେନ୍ଦୀ, ଲହରିୟା, ଘେୱର, ଚୁଡ଼ି; ବୁନ୍ଦି (ରାଜସ୍ଥାନ)ର କଜଲୀ ତୀଜ ମେଳା (ତୀଜ ମାତାଙ୍କ ଶୋଭାଯାତ୍ରା) ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ବିହାରରେ କଜରୀ-ମେଳା, ଦୋଳି, କଜରୀ-ଗାୟନର ପ୍ରତିଯୋଗିତା; ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ-ଛତିଶଗଡ଼ରେ «କଜଲିୟାଁ/ଭୁଜରିୟା» — ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ-କଜରୀରେ ଯଅର ଗଜା (ଜୱାରେ)ର ଦିଆନିଆ।
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ସକାଳେ ସଂକଳ୍ପ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ନୀମଡ଼ୀ ମାତା ଓ ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡର ପୂଜା, ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାରଣ।
- ସକାଳେ ସ୍ନାନ, ଲହରିୟା/ସବୁଜ-ଲାଲ ଶାଢ଼ୀ, ଷୋଳ ଶୃଙ୍ଗାର, ମେହେନ୍ଦୀ (ଦିନେ ପୂର୍ବରୁ ସିଞ୍ଜାରା); ସଂକଳ୍ପ — «ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ/ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ କଜରୀ ତୀଜର ନିର୍ଜଳା (ବା ଫଳାହାର) ବ୍ରତ, ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ ପରେ ପାରଣ»।
- ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ: ଯଅ/ବୁଟ/ଗହମର ଛତୁଆରେ ଘିଅ ଓ ଗୁଣ୍ଡ ଚିନି (ବା ଗୁଡ଼) ମିଶାଇ ଗୋଲ ପିଣ୍ଡ (ଲଡୁ) — ପୂଜା ପାଇଁ 1ଟି ବଡ଼ + ଘର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ; କେତେକ ଘରେ ଛତୁଆର «କଚୁରି/ପରଟା» ମଧ୍ୟ।
- ସନ୍ଧ୍ୟା (ପ୍ରଦୋଷ): ପୋଖରୀ ପାଖରେ ବା ଘର ଅଗଣାରେ ମାଟିର ଛୋଟ ବାଉଡ଼ି/ପୋଖରୀ ତିଆରି କରି ତା’ କୂଳରେ ନିମ୍ବ ଡାଳ (ନୀମଡ଼ୀ ମାତା) ପୋତିବା, କଞ୍ଚା କ୍ଷୀର-ଜଳ, ଚୁନରୀ; ନୀମଡ଼ୀ ମାତାଙ୍କୁ ରୋଳି-ମେହେନ୍ଦୀ-କଜଳ-ମୌଳୀ-ଚୁଡ଼ି, ମାଲପୁଆ/ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ, କୁଙ୍କୁମ; ଦୀପ ଜାଳି ତା’ ଶିଖାରେ (ବା କ୍ଷୀର-ଜଳର ପୋଖରୀରେ) ନୀମଡ଼ୀ ମାତା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଛତୁଆର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବା — ଏହା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ରୀତି।
- କଥା (ତଳେ — ସାହୁକାରଙ୍କ ବୋହୂ/ବ୍ରାହ୍ମଣୀ) ଶୁଣିବା, କଜରୀ-ଗୀତ ଗାଇବା, ଦୋଳି; ଶାଶୁ/ବଡ଼ ଯାଆଙ୍କୁ ବାୟନା (ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ, ଫଳ, ଟଙ୍କା, ସୌଭାଗ୍ୟ-ସାମଗ୍ରୀ) ଦେଇ ପାଦ ଛୁଇଁବା।
- ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ (ଉପରେ ସମୟ) ବେଳେ ଅର୍ଘ୍ୟ: ଜହ୍ନକୁ ଜଳ-କ୍ଷୀର, ରୋଳି-ଅକ୍ଷତ, ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡର ଭୋଗ; ଛାଣୁଣୀ ଦେଇ ଜହ୍ନ ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା (କେତେକ ଘରେ); ଅର୍ଘ୍ୟ ପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରୁ ଜଳ-ଛତୁଆ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରଣ — ପ୍ରଥମେ ଛତୁଆ, ତା’ପରେ ଭୋଜନ (ପୁରି-ହାଲୁଆ-ତରକାରୀ)।
- କୁମାରୀ କନ୍ୟା: ନୀମଡ଼ୀ-ଚନ୍ଦ୍ର-ପୂଜା ସେହିପରି, ମନପସନ୍ଦ ବରର କାମନା; ବ୍ରତ ଫଳାହାର।
- ପରଦିନ: ନିମ୍ବ ଡାଳ ଓ ଚୁନରୀ ସମ୍ମାନର ସହ ଜଳରେ ବା ଗଛ ମୂଳରେ; ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟିବା; ବୋହୂର ବାପଘରୁ ଆସିଥିବା ସିଞ୍ଜାରାର ଦିଆନିଆ।
- ମେଘ ଯୋଗୁଁ ଜହ୍ନ ଦେଖା ନ ଗଲେ: ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ (ଉପରେ) ପରେ ଜହ୍ନର ଦିଗକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ/ପୂଜା-ଥାଳିରେ ଦର୍ପଣ/ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ — ପାରଣ।
📿 ଏକ ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏବଂ ନିଯ଼ମ କିପରି କରିବେ
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ଛତୁଆ, ଘିଅ-ଚିନି, ନିମ୍ବ ଡାଳ, ଚୁନରୀ, ଦୀପ, ଅର୍ଘ୍ୟ-ଲୋଟା — କଜରୀ ତୀଜର ତାଲିକା।
- ଛତୁଆ (ଯଅ/ବୁଟ/ଗହମ — 250-500 ଗ୍ରାମ), ଘିଅ, ଗୁଣ୍ଡ ଚିନି/ବୁରା/ଗୁଡ଼, ଅଳେଇଚ — ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ
- ନିମ୍ବର ସବୁଜ ଡାଳ (ନୀମଡ଼ୀ ମାତା), ମାଟି/ଥାଳିର ବାଉଡ଼ି-ପୋଖରୀ, କଞ୍ଚା କ୍ଷୀର, ଜଳ, କଞ୍ଚା ଚାଉଳ
- ଚୁନରୀ (ଲାଲ/ସବୁଜ), ରୋଳି, ମେହେନ୍ଦୀ, କଜଳ, ମୌଳୀ, ଚୁଡ଼ି, ବିନ୍ଦି, ସିନ୍ଦୂର, ସୌଭାଗ୍ୟ-ସାମଗ୍ରୀ (ବାୟନା ପାଇଁ)
- ଦୀପ (ଘିଅର), ଘିଅ, ଅଗରବତୀ, କର୍ପୂର, ଫୁଲ, କୁଙ୍କୁମ, ହଳଦୀ, ଅକ୍ଷତ
- ମାଲପୁଆ/କ୍ଷୀରି, କଦଳୀ-ସେଓ-ପିଜୁଳି, ମିଠା (ଘେୱର — ରାଜସ୍ଥାନ), ଗୁଡ଼-ବୁଟ
- ଅର୍ଘ୍ୟ-ଲୋଟା (ତମ୍ବା), ଛାଣୁଣୀ, ତୀଜ-କଥା ବହି, କଜରୀ-ଗୀତ
- ଲହରିୟା/ସବୁଜ ଶାଢ଼ୀ, ଷୋଳ ଶୃଙ୍ଗାର; ଶାଶୁ/ବଡ଼ ଯାଆଙ୍କ ପାଇଁ ବାୟନା (ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ, ଟଙ୍କା, ଫଳ)
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ଜଣେ ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ କଜରୀ ତୀଜର ବ୍ରତ ନେଲେ ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ଛତୁଆ ମାଗିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ନଥିଲା, ସେ ରାତିରେ ସାହୁକାରଙ୍କ ଦୋକାନରୁ ଛତୁଆ ପାଇଁ ବୁଟ-ଯଅ-ଘିଅ-ଚିନି ନେଇ ଛତୁଆ ପେଷିବାକୁ ଲାଗିଲେ — ଶବ୍ଦରେ ସାହୁକାରଙ୍କ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଲା, ଚୋର ଭାବି ଧରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ «ମୁଁ ଚୋର ନୁହେଁ, ପତ୍ନୀଙ୍କ ବ୍ରତ ପାଇଁ କେବଳ ସୱା ସେର ଛତୁଆ ନେଇଛି, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ»; ଖାନତଲାସରେ ସତ ବାହାରିଲା; ସେହି ସମୟରେ ଜହ୍ନ ଉଇଁଲା — ସାହୁକାର କହିଲେ «ଆଜିଠାରୁ ତୁମ ପତ୍ନୀ ମୋର ଧର୍ମ-ଭଉଣୀ», ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଛତୁଆ, ଗହଣା, ଟଙ୍କା, ଲହରିୟା ଦେଇ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗିଲେ — ଘର ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରିଗଲା।
ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ, ମାଲପୁଆ, ଘେୱର, କଜରୀ-ଭୋଜନ
ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ କଜରୀ ତୀଜର ପରିଚୟ — ପୂଜା ଓ ପାରଣ ଦୁଇଥିରେ; ସାଙ୍ଗରେ ମାଲପୁଆ (ନୀମଡ଼ୀ ମାତାଙ୍କୁ), ଘେୱର-ଫେଣୀ (ରାଜସ୍ଥାନର ସିଞ୍ଜାରା), ପାରଣରେ ପୁରି-ହାଲୁଆ-କ୍ଷୀରି।
- ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ: 2 କପ୍ ଯଅ/ବୁଟ-ଛତୁଆ + ½ କପ୍ ତରଳା ଘିଅ + ¾ କପ୍ ଗୁଣ୍ଡ ଚିନି/ଗୁଡ଼ + ଅଳେଇଚ — ଚକଟି ଗୋଲ ପିଣ୍ଡ; ପୂଜାର ବଡ଼ ପିଣ୍ଡ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରୁ ଖାଇ ପାରଣ
- ମାଲପୁଆ (ନୀମଡ଼ୀ ମାତାଙ୍କ ଭୋଗ), କ୍ଷୀରି, ଗୁଡ଼-ବୁଟ, ଫଳ (କଦଳୀ-ପିଜୁଳି-ସେଓ)
- ରାଜସ୍ଥାନ: ଘେୱର-ଫେଣୀ (ସିଞ୍ଜାରାରେ), ସାତୁଡ଼ୀର ଲଡୁ, ମାୱା-କଚୁରି (ବୁନ୍ଦି); ପାରଣରେ ଡାଲି-ବାଟି-ଚୁରମା
- ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ବିହାର: ଛତୁଆ-ପରଟା/କଚୁରି (ପରଦିନ), କ୍ଷୀରି-ପୁରି, ଗୁଝିଆ (କଜରୀ ଗୀତ ସହିତ)
- ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ-ଛତିଶଗଡ଼ (କଜଲିୟାଁ/ଭୁଜରିୟା): ଯଅର ଗଜା (ଜୱାରେ)ର ଦିଆନିଆ, ଗୁଡ଼-ବୁଟ, କ୍ଷୀରି
- ବ୍ରତ-ଦିନ ନିର୍ଜଳା (ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ) ବା ଫଳାହାର — କ୍ଷୀର-ଫଳ-ମଖାନା; ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ ଫଳାହାର
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ରାଜସ୍ଥାନର ସାତୁଡ଼ୀ ଓ ବୁନ୍ଦିର ତୀଜ ମାତା, ୟୁପି-ବିହାରର କଜରୀ-ଗୀତ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର କଜଲିୟାଁ — ବଡ଼ୀ ତୀଜର ରୀତି।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ (ଉପରେ ସମୟ) ପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ହିଁ ପାରଣ; ପ୍ରଥମେ ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ ସ୍ୱାମୀ/ବଡ଼ମାନଙ୍କ ହାତରୁ
- ନୀମଡ଼ୀ ମାତାଙ୍କ ପୂଜା — ଦୀପ ଶିଖାରେ/କ୍ଷୀର-ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖନ୍ତୁ; କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ
- ଶାଶୁ/ବଡ଼ ଯାଆଙ୍କୁ ବାୟନା ଓ ପାଦ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ; ବାପଘରର ସିଞ୍ଜାରା (ମେହେନ୍ଦୀ-ଲହରିୟା) ସମ୍ମାନର ସହ ଗ୍ରହଣ
- ଛତୁଆ ଖାଣ୍ଟି ଘିଅ-ଚିନିରେ ଘରେ ତିଆରି; ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ ଫଳାହାର ବ୍ରତ
- କଜରୀ-ଗୀତ, ଦୋଳି, ପରିବାର-ମିଳନ — ପର୍ବର ଆନନ୍ଦ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଜହ୍ନ ନ ଦେଖି ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ ନାହିଁ (ମେଘ ଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ ପରେ ସେହି ଦିଗକୁ ଅର୍ଘ୍ୟ)
- ଜୋର କରି ନିର୍ଜଳା ନୁହେଁ — ଦୁର୍ବଳତା/ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଜଳ-ଫଳ ନିଅନ୍ତୁ, ବ୍ରତର ଫଳ କମେ ନାହିଁ
- ନିମ୍ବ ଡାଳ କାଟି ଗଛର କ୍ଷତି ନୁହେଁ — ଛୋଟ ଡାଳ, ପୂଜା ପରେ ଜଳରେ/ମୂଳରେ
- ବ୍ରତ-ଦିନ କଳହ, କଳା ବସ୍ତ୍ର, ଦିନରେ ଶୋଇବା; ସିଞ୍ଜାରାରେ ଦେଖାଣିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତା
- ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଘିଅ-ଚିନି — ମଧୁମେହ ଥିବା ସ୍ୱାମୀ/ବଡ଼ମାନେ ଥିଲେ ଗୁଡ଼/କମ ଚିନି
🌿 ତୀଜ ପର୍ବ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
କଜରୀ ତୀଜ 2027ରେ କେବେ ଅଛି ଏବଂ ଜହ୍ନ କେତେବେଳେ ଉଇଁବ?
ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତୃତୀୟାର ତିଥି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ (ଦିଲ୍ଲୀ) ଦିଆଯାଇଛି — କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟାର ଜହ୍ନ ରାତି ପ୍ରାୟ 8-9ଟାରେ ଉଇଁଥାଏ; ନିଜ ସହରରେ ±15-20 ମିନିଟ୍ ଏପଟସେପଟ, ପଞ୍ଜିକାରେ ମିଳାଇ ନିଅନ୍ତୁ।
କଜରୀ ତୀଜ ଓ ହରିୟାଲୀ ତୀଜରେ ପ୍ରଭେଦ କ’ଣ?
ହରିୟାଲୀ ତୀଜ ଶ୍ରାବଣ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା (ଛୋଟି ତୀଜ — ଦୋଳି, ସବୁଜ ବସ୍ତ୍ର, ପାର୍ବତୀ-ଶିବ ମିଳନ); କଜରୀ/ବଡ଼ୀ ତୀଜ ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତୃତୀୟା (15 ଦିନ ପରେ — ଛତୁଆ, ନୀମଡ଼ୀ ମାତା, ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ); ହରତାଳିକା ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା (ନିର୍ଜଳା, ରାତି-ଜାଗରଣ, ସବୁଠାରୁ କଠୋର)। ତିନିଟିଯାକ ସୌଭାଗ୍ୟ-ବ୍ରତ।
ଛତୁଆ-ପିଣ୍ଡ ହିଁ କାହିଁକି?
କଥାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବ୍ରତ ପାଇଁ ସୱା ସେର ଛତୁଆ ନେଇଥିଲେ — ସେବେଠାରୁ ଛତୁଆ (ଯଅ-ବୁଟ) କଜରୀ ତୀଜର ପ୍ରସାଦ; ନୂଆ ଫସଲର ଯଅ-ବୁଟର ସ୍ମୃତି; ଘିଅ-ଚିନିର ପିଣ୍ଡ ପୂଜାରେ ଅର୍ପଣ କରି ଚନ୍ଦ୍ର-ଅର୍ଘ୍ୟ ପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରୁ ଖାଇ ପାରଣ — «ସାତୁଡ଼ୀ ତୀଜ»।
ନୀମଡ଼ୀ ମାତା କିଏ?
ନିମ୍ବ ଡାଳକୁ «ନୀମଡ଼ୀ ମାତା» (ତୀଜ ମାତା/ପାର୍ବତୀଙ୍କ ରୂପ) ମାନି ମାଟିର ପୋଖରୀ କୂଳରେ ପୋତି ପୂଜା — ରାଜସ୍ଥାନ-ମାଳୱାର ରୀତି; ତା’ ଛାଇରେ/ଦୀପ ଶିଖାରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ଛତୁଆ-ନିମ୍ବର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବା ଶୁଭ; ନିମ୍ବ ରୋଗନାଶକ — ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦୁଇଟିର କାମନା।
କୁମାରୀ କନ୍ୟା ଏହି ବ୍ରତ ରଖିପାରିବେ କି?
ହଁ — ମନପସନ୍ଦ ବର ପାଇଁ; ନୀମଡ଼ୀ-ଚନ୍ଦ୍ର-ପୂଜା ସେହିପରି, ଫଳାହାର ବ୍ରତ; ରାଜସ୍ଥାନରେ କନ୍ୟାମାନେ ବଡ଼ୀ ତୀଜ ଓ ଗଣଗୌର ଦୁଇଟି ରଖନ୍ତି; ବିବାହ ପରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ରତ ଶାଶୁଘରେ ସିଞ୍ଜାରା ସହିତ।
ମେଘ ଥିଲେ, ଜହ୍ନ ଦେଖା ନ ଗଲେ?
ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ (ଉପରେ) ପରେ ଜହ୍ନର ଦିଗ (ପୂର୍ବ)କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ବା ଥାଳିରେ ଦର୍ପଣ/ଜଳରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମାନି ପୂଜା କରନ୍ତୁ — ତା’ପରେ ଛତୁଆରେ ପାରଣ; ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମାନାଯାଏ; ରାତି ବହୁତ ଡେରି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହରିଯ଼ାଲି ତେଜ୍ (ଛୋଟ ତେଜ୍) · ହରତାଲିକା ତେଜ୍ · ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (3 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ (5 ଦିନ ପରେ)
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ-ସମୟ ଦିଲ୍ଲୀର — ନିଜ ସହରର ପଞ୍ଜିକା ଦେଖନ୍ତୁ; ଅସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ନିର୍ଜଳା ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର