🙏 ହରତାଳିକା ତୀଜ (ବଡ଼ୀ ତୀଜ) 2027
ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା — ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ କଠୋର ସୌଭାଗ୍ୟ-ବ୍ରତ: 24 ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଜଳା, ବାଲି/ମାଟିର ଶିବ-ପାର୍ବତୀ, ଚାରି ପ୍ରହରର ପୂଜା-ଜାଗରଣ, ପରଦିନ ସକାଳେ ପାରଣ; ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ।
ହରତାଳିକା ତୀଜ ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ — ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ, ହରିୟାଲୀ ତୀଜର ଏକ ମାସ ପରେ। ତିନି ତୀଜ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ କଠୋର — ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଜଳା (ପାଣି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ), ରାତିସାରା ଜାଗରଣ, ପ୍ରତି ପ୍ରହରରେ ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୂଜା। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼, ରାଜସ୍ଥାନ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (ହରତାଳିକା) ଓ ନେପାଳ (ତୀଜ)ରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରତ।
«ହରତ» + «ଆଳିକା» = ସଖୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରଣ — ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ବାପଘରୁ ହରଣ କରି ବଣକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ବିବାହ ନ ହୁଏ ଓ ସେ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିପାରିବେ; ସେଥିପାଇଁ ଏହା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପ ଓ ମନପସନ୍ଦ ବରର ବ୍ରତ — ସଧବାମାନେ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, କନ୍ୟାମାନେ ଶିବଙ୍କ ପରି ବର ପାଇଁ। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ତିଥି, ପୂଜା-ପ୍ରହର, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ପାରଣ-ଭୋଜନ ଓ ଅଞ୍ଚଳ-ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ଦିଆଯାଇଛି।
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତର ନିୟମ — ଦିନ-ରାତି ପାଣି ଟୋପାଏ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ (କେତେକ ପରମ୍ପରା ଆଚମନ ମାନନ୍ତି); ଥରେ ରଖିଲେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ରଖିବାକୁ ପଡ଼େ (ଛାଡ଼ିବା ଅଶୁଭ ବୋଲି ମାନାଯାଏ — ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟାପନ/ବା ଫଳାହାରରେ); ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବ୍ରତ ଭାବିଚିନ୍ତି। ପାର୍ବତୀ ଏହି ତପ ହିଁ କରିଥିଲେ।
ପୂଜା ସନ୍ଧ୍ୟା/ପ୍ରଦୋଷରେ ମୁଖ୍ୟ, ତା’ପରେ ରାତିର ଚାରି ପ୍ରହରରେ — ଶିବ-ପାର୍ବତୀ-ଗଣେଶଙ୍କ ମାଟି/ବାଲି/କଳା ମାଟିର ପ୍ରତିମା (ହାତରେ ଗଢ଼ା — «ପାର୍ଥିବ»), ଫୁଲେରା (ଫୁଲର ଚାନ୍ଦୁଆ), ଏୟୋତିର 16 ସାମଗ୍ରୀ; କଥା ତିନି ଥର; ପରଦିନ ସକାଳେ ପ୍ରତିମା ଜଳରେ ବିସର୍ଜନ କରି ପାରଣ।
ଛତିଶଗଡ଼ରେ «ତୀଜା» — ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବାପଘରକୁ ଡକାଯାଏ, ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ «କରୁ ଭାତ» (କଲରା ତରକାରି-ଭାତ); ବିହାର-UPରେ ନୂଆ ବୋହୂର ପ୍ରଥମ ତୀଜ ବାପଘରେ; ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ «ହରତାଳିକା»ର ଗୋଟିଏ ଦିନର ରାତି-ପୂଜା; ନେପାଳରେ ତିନି ଦିନିଆ «ତୀଜ» — ଦର, ନିର୍ଜଳା, ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ।
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଘରୋଇ ବିଧି — ଦ୍ୱିତୀୟା ରାତିରେ ଭୋଜନ (ସରଗୀ ପରି), ତୃତୀୟାରେ ନିର୍ଜଳା, ପ୍ରଦୋଷ-ପୂଜା ଓ ଚାରି ପ୍ରହର, ଚତୁର୍ଥୀ ସକାଳେ ପାରଣ।
- ଦ୍ୱିତୀୟା (ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ): ସନ୍ଧ୍ୟା/ରାତିରେ ପେଟପୂରା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ — «ସରଗୀ/ଦର/କରୁ ଭାତ» ପରି (ଛତିଶଗଡ଼ରେ କଲରା-ଭାତ, ବିହାରରେ ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ଫଳ, ନେପାଳରେ «ଦର»ର ଭୋଜି); ମେହେନ୍ଦି; ଅଧରାତି ପରେ କିଛି ନୁହେଁ।
- ତୃତୀୟା: ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ, ସଙ୍କଳ୍ପ — «ମୁଁ ଅଖଣ୍ଡ ସୌଭାଗ୍ୟ/ମନପସନ୍ଦ ବର ପାଇଁ ହରତାଳିକା ତୀଜର ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ କରୁଛି, କାଲି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ପାରଣ କରିବି»; ଷୋଳ ଶୃଙ୍ଗାର, ନାଲି/ସବୁଜ ଶାଢ଼ୀ, ନୂଆ ଚୁଡ଼ି, ସିନ୍ଦୂର; ଦିନରେ ପାଣି ନୁହେଁ, ବିଶ୍ରାମ-ଭଜନ, କମ୍ କଥାବାର୍ତ୍ତା।
- ଦିନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଫୁଲେରା — ବାଉଁଶ/କାଠ ପୀଢ଼ା ଉପରେ କଦଳୀ ଖୁଣ୍ଟ ଓ ଫୁଲ-ପତ୍ରର ଚାନ୍ଦୁଆ; ହାତରେ ମାଟି/କଳା ମାଟି/ବାଲିରେ ଶିବ, ପାର୍ବତୀ (ଗୌରୀ), ଗଣେଶ ଓ (ଅନେକ ଘରେ) ଋଦ୍ଧି-ସିଦ୍ଧିଙ୍କ ଛୋଟ ପ୍ରତିମା (ବା ବଜାରର ମାଟି ପ୍ରତିମା); କଦଳୀ ପତ୍ର ଉପରେ ସ୍ଥାପନ; କଳସ।
- ପ୍ରଦୋଷ-ପୂଜା (ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ — ସମୟ ଉପରେ — ପ୍ରଥମ ପ୍ରହର): ଗଣେଶ-ପୂଜନ; ଶିବଙ୍କୁ ଜଳ-କ୍ଷୀର-ବେଲପତ୍ର-ଦୁଦୁରା-ଭସ୍ମ-ଧଳା ଫୁଲ; ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଏୟୋତିର 16 ସାମଗ୍ରୀ (ଚୁଡ଼ି, ଟିକିଲି, ସିନ୍ଦୂର, ମେହେନ୍ଦି, କଜଳ, ପାନିଆ, ଦର୍ପଣ, ଚୁନରୀ, ଝୁଣ୍ଟିଆ, ଅଳତା, ଅତର, ଫୁଲମାଳ…); «ଓଁ ଉମାମହେଶ୍ୱରାଭ୍ୟାଂ ନମଃ»; ହରତାଳିକା ବ୍ରତ-କଥା (ତଳେ) — 3 ଥର/ପ୍ରତି ପ୍ରହରରେ; ଆରତି «ଜୟ ପାର୍ବତୀ ମାତା»।
- ଚାରି ପ୍ରହରର ପୂଜା (ରାତି ~9, ~12, ~3ଟା): ପ୍ରତି ପ୍ରହରରେ ପ୍ରତିମାଙ୍କୁ ଫୁଲ-ଅରୁଆ, ନୂଆ ଦୀପ, ମନ୍ତ୍ର, ଆରତି; ମଝିରେ ଭଜନ-ଗୀତ (ତୀଜର ଲୋକଗୀତ), ସାଙ୍ଗସାଥୀ-ସଧବାମାନଙ୍କ ସାମୂହିକ ଜାଗରଣ; ଶୋଇବା ନାହିଁ।
- ବାୟା: ପୂଜା ପରେ ଶାଶୁ/ବଡ଼ ଯାଆଙ୍କୁ ଏୟୋତି-ସାମଗ୍ରୀ, ମିଠା, ଫଳ, ଦକ୍ଷିଣା — ପାଦ ଛୁଇଁ; କନ୍ୟାମାନେ ବଡ଼ ସଧବାମାନଙ୍କଠାରୁ ଆଶୀର୍ବାଦ।
- ଚତୁର୍ଥୀ ସକାଳେ (ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ): ଶେଷ ପୂଜା-ଆରତି, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଲାଗିଥିବା ସିନ୍ଦୂର ନିଜ ସିନ୍ଥିରେ, ପ୍ରତିମା ଓ ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ବିସର୍ଜନ (ନଦୀ-ପୋଖରୀ ବା ଘରର ଟବ/ଜଳପାତ୍ରରେ), ଫୁଲେରା କାଢ଼ିବା; ତା’ପରେ ପାରଣ — ପ୍ରଥମେ ପୂଜାର ଜଳ/ତୁଳସୀ-ଜଳ, ଦହି-ଚୁଡ଼ା/ଫଳ, ତା’ପରେ ଭୋଜନ (ଅନେକ ଘରେ ପାରଣ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରୁ)।
- ନୂଆ ବୋହୂର ପ୍ରଥମ ତୀଜ ବାପଘରେ (ବିହାର-UP-ଛତିଶଗଡ଼) ବା ଶାଶୁଘରେ ଶାଶୁଙ୍କ ସହ — ରୀତି ଅନୁସାରେ; ଥରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବ୍ରତ ପ୍ରତି ବର୍ଷ; ଅସୁସ୍ଥ/ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ ଫଳ-ଜଳରେ ବା ଘରର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମାଈପିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା — ଭାବ ଅଖଣ୍ଡ ରହୁ।
📿 হরালিকা তিজ (ব্ধী তিজ) କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ - ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତି, ଉପାଦାନ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏବଂ ନିୟମ → |
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ଫୁଲେରା, ମାଟିର ଶିବ-ପାର୍ବତୀ-ଗଣେଶ ପ୍ରତିମା ଓ ଏୟୋତିର 16 ସାମଗ୍ରୀ — ହରତାଳିକାର ପରିଚୟ।
- ମାଟି/କଳା ମାଟି/ବାଲି (ଶିବ-ପାର୍ବତୀ-ଗଣେଶଙ୍କ ହାତଗଢ଼ା ପ୍ରତିମା) ବା ବଜାରର ମାଟି ପ୍ରତିମା; କଦଳୀ ପତ୍ର, ପୀଢ଼ା, ନାଲି କପଡ଼ା
- ଫୁଲେରା: କଦଳୀ ଖୁଣ୍ଟ/ବାଉଁଶ, ଫୁଲମାଳ (ଗେଣ୍ଡୁ-ମଲ୍ଲୀ-ଗୋଲାପ), ଆମ୍ବ-ବେଲ-ଅଶୋକ ପତ୍ର, ପତ୍ରର ଚାନ୍ଦୁଆ
- ପାର୍ବତୀଙ୍କ 16 ଏୟୋତି-ସାମଗ୍ରୀ: ଚୁଡ଼ି, ଟିକିଲି, ସିନ୍ଦୂର, ମେହେନ୍ଦି, କଜଳ, ପାନିଆ, ଦର୍ପଣ, ଚୁନରୀ, ଝୁଣ୍ଟିଆ, ପାଉଁଜି (ପ୍ରତୀକ), ଅଳତା/ମହାବର, ଅତର, ନାକଫୁଲ, କାନଫୁଲ, ଗଜରା, ଫୁଲମାଳ
- ଶିବଙ୍କୁ: ବେଲପତ୍ର, ଦୁଦୁରା, ଅର୍କ, ଶମୀ ପତ୍ର, ଭସ୍ମ, ପଇତା, ଧଳା ଫୁଲ, ଜଳ-କ୍ଷୀର-ପଞ୍ଚାମୃତ; ଗଣେଶଙ୍କୁ ଦୁବ-ମୋଦକ
- କଳସ, ନଡ଼ିଆ, ଆମ୍ବ ପତ୍ର, ରୋଲି, ଅରୁଆ ଚାଉଳ, ହଳଦୀ, କୁଙ୍କୁମ, ଚନ୍ଦନ, ମୌଳି ସୂତା
- ଦୀପ (ଚାରି ପ୍ରହର ପାଇଁ 4+), ଘିଅ, ଧୂପ, କର୍ପୂର, ଅଗରବତୀ, ଆରତି ଥାଳି, ଘଣ୍ଟି
- ଭୋଗ: ଫଳ (କଦଳୀ-ସେଓ-ଡାଳିମ୍ବ-ନଡ଼ିଆ), ମିଠା (ଲଡୁ-ପେଡ଼ା), କ୍ଷୀରି, ପଞ୍ଚାମୃତ, ପାନ-ଗୁଆ-ଲବଙ୍ଗ-ଅଳେଇଚ
- ବାୟା: ଏୟୋତି-ସାମଗ୍ରୀ, ମିଠା, ଫଳ, ବସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା (ଶାଶୁ/ବଡ଼ ଯାଆ)
- ହରତାଳିକା ବ୍ରତ-କଥା ପୋଥି, ତୀଜ-ଗୀତ
- ପାରଣ: ଦହି-ଚୁଡ଼ା/ଫଳ, ତୁଳସୀ-ଜଳ; ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗରୁ «କରୁ ଭାତ/ଦର»ର ଭୋଜନ
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ହିମାଳୟଙ୍କ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀ ପିଲାଦିନରୁ ଶିବଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ଚାହିଁଥିଲେ ଓ ଘୋର ତପସ୍ୟା କଲେ — ବାର ବର୍ଷ, ଗଛପତ୍ର ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ (ଅପର୍ଣ୍ଣା)। ନାରଦ ହିମବାନଙ୍କୁ କହିଲେ — କନ୍ୟା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ; ହିମବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ବିବାହ ସ୍ଥିର କରିଦେଲେ। ପାର୍ବତୀ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ସଖୀ କହିଲେ — «ଚାଲ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ହରଣ କରି ନେଇଯାଉଛି» — ସଖୀମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଘଞ୍ଚ ବଣର ଗୁମ୍ଫାକୁ ନେଇଗଲେ (ହରତ = ହରଣ, ଆଳିକା = ସଖୀ: ହରତାଳିକା)।
📖 ହରତାଳିକା ତୀଜ (ବଡ଼ୀ ତୀଜ) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରତ-କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ →
ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆଗର ଭୋଜି, ବ୍ରତରେ କିଛି ନୁହେଁ, ପାରଣର ଦହି-ଚୁଡ଼ା
ହରତାଳିକାରେ ତୃତୀୟାରେ କିଛି ନୁହେଁ — ଭୋଗ କେବଳ ପାର୍ବତୀ-ଶିବଙ୍କୁ (ଫଳ-ମିଠା-କ୍ଷୀରି); ଦ୍ୱିତୀୟା ରାତିରେ ପେଟପୂରା (ଛତିଶଗଡ଼ର କରୁ ଭାତ, ନେପାଳର ଦର, ବିହାରର ଦହି-ଚୁଡ଼ା); ପାରଣ ଚତୁର୍ଥୀ ସକାଳେ ହାଲୁକା-ମିଠା।
- ଦ୍ୱିତୀୟାର ଭୋଜି: ଛତିଶଗଡ଼ «କରୁ ଭାତ» — କଲରା ତରକାରି-ଭାତ (ପିତାରୁ ଆରମ୍ଭ, ଯେପରି ବ୍ରତ ସହଜ ହୁଏ); ବିହାର-UP — ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ଗୁଡ଼, ପୁରି-କ୍ଷୀରି, ଫଳ; ନେପାଳ «ଦର» — କ୍ଷୀରି-ସେଲ ରୋଟି-ମାଂସ (କୁଳ-ରୀତି); ମହାରାଷ୍ଟ୍ର — ସାଗୁ/ଫଳାହାର
- ତୃତୀୟା: ନିର୍ଜଳା — କିଛି ନୁହେଁ (ଆଚମନ କୁଳ-ରୀତି ଅନୁସାରେ); ଭୋଗ ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ — କଦଳୀ, ନଡ଼ିଆ, ସେଓ, କ୍ଷୀରି, ଲଡୁ, ପଞ୍ଚାମୃତ
- ପାରଣ (ଚତୁର୍ଥୀ ସକାଳ): ପ୍ରଥମେ ତୁଳସୀ/ପୂଜାର ଜଳ, ତା’ପରେ ଦହି-ଚୁଡ଼ା ବା ଫଳ-କ୍ଷୀର, ତା’ପରେ ହାଲୁକା ଭୋଜନ — କ୍ଷୀରି-ପୁରି/ଖେଚୁଡ଼ି; ଗୁରୁପାକ-ଭଜା ନୁହେଁ (24 ଘଣ୍ଟା ପରେ ପେଟ)
- ଛତିଶଗଡ଼ ପାରଣ: ଠେଠରୀ-ଖୁରମୀ-ଅରସା (ତୀଜାର ପିଠା-ପଣା), ବାପଘରର ଭୋଜି; ମହାରାଷ୍ଟ୍ର: ପଞ୍ଚଖାଦ୍ୟ/ନଡ଼ିଆ-ଖୋବରା; ବିହାର: ଠେକୁଆ-କ୍ଷୀରି
- ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ (ପରଦିନ)ର ମୋଦକ-ପ୍ରସାଦ ପାରଣ ସହିତ
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ହରତାଳିକା/ତୀଜା/ତୀଜ — ଉତ୍ତର-ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଓ ନେପାଳର ନାରୀମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତପ-ବ୍ରତ।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ପେଟପୂରା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ, ଅଧରାତି ପରେ କିଛି ନୁହେଁ — ବ୍ରତ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ
- ପୂଜା ପ୍ରଦୋଷରେ, ତା’ପରେ ଚାରି ପ୍ରହରରେ — ପ୍ରତିମା ମାଟିର, ହାତଗଢ଼ା; ଫୁଲେରା
- କଥା ପ୍ରତି ପ୍ରହରରେ/ତିନି ଥର; ଏୟୋତିର 16 ସାମଗ୍ରୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ; ବାୟା ଶାଶୁଙ୍କୁ
- ପାରଣ ଚତୁର୍ଥୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ, ପ୍ରତିମା-ବିସର୍ଜନ ପରେ — ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୋଜନ
- ଥରେ ବ୍ରତ ନେଲେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ — ନ ହୋଇପାରିଲେ ଫଳାହାର/ଅନ୍ୟ କାହା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା, ଭାବ ନ ଭାଙ୍ଗୁ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ନିର୍ଜଳାରେ ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ/କ୍ଷୀର ପିଆଉଥିବା ମାଆ/କିଶୋରୀମାନେ ନୁହେଁ — ଫଳ-ଜଳରେ; ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ-ବାନ୍ତି ହେଲେ ପାଣି ପିଅନ୍ତୁ (ପ୍ରାଣରକ୍ଷା ହିଁ ଧର୍ମ)
- ରାତିରେ ଶୋଇବା ନାହିଁ (ଜାଗରଣ) — କିନ୍ତୁ ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ବିଶ୍ରାମ; ବ୍ରତରେ କ୍ରୋଧ-କଳହ-ପରନିନ୍ଦା ନୁହେଁ
- ପ୍ରତିମା ପ୍ଲାଷ୍ଟର-ରଙ୍ଗର ନୁହେଁ — ମାଟିର; ବିସର୍ଜନ ଘରର ଟବ/ଜଳକୁଣ୍ଡରେ, ନର୍ଦ୍ଦମାରେ ନୁହେଁ
- ପାରଣ ନ କରି ପରଦିନ (ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରତ ବଢ଼ାଇବା ନୁହେଁ — 24 ଘଣ୍ଟାରେ ପାରଣ
- ବ୍ରତ ଛାଡ଼ିବାର ଡର ନାହିଁ — ଅସୁସ୍ଥତାରେ ଛୁଟିଗଲେ ଉଦ୍ୟାପନ/କ୍ଷମା-ପ୍ରାର୍ଥନା, କିଛି ଅଶୁଭ ନୁହେଁ
🌿 ତୀଜ ପର୍ବ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ହରତାଳିକା ତୀଜ 2027ରେ କେବେ?
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତିଥି ଏହି ବର୍ଷର ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା — ପଞ୍ଜିକା-ଗଣନାରୁ; ପ୍ରଦୋଷ (ମୁଖ୍ୟ ପୂଜା) ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ବ୍ରତ-ଆରମ୍ଭ/ପାରଣ)ର ଦିଲ୍ଲୀ-ସମୟ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ; ପରଦିନ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ।
ହରତାଳିକା ଓ ହରିୟାଲୀ ତୀଜରେ ପ୍ରଭେଦ କ’ଣ?
ହରିୟାଲୀ ତୀଜ ଶ୍ରାବଣ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା (ଶ୍ରାବଣ — ସବୁଜ ଚୁଡ଼ି, ଦୋଳି, ଉତ୍ସବ, ଫଳାହାର); ହରତାଳିକା ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା (ଏକ ମାସ ପରେ — 24 ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଜଳା, ରାତି-ଜାଗରଣ, ମାଟି ପ୍ରତିମା, ସବୁଠାରୁ କଠୋର); କଜରୀ ତୀଜ ମଝିରେ (ଭାଦ୍ରବ କୃଷ୍ଣ ତୃତୀୟା)।
ସତରେ କ’ଣ ପାଣି ମଧ୍ୟ ପିଇପାରିବେ ନାହିଁ?
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧାନ ନିର୍ଜଳା (ଆଚମନ କୁଳ-ରୀତି ଅନୁସାରେ ମାନ୍ୟ); ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଏହା କଠୋର — କେବଳ ସୁସ୍ଥ ନାରୀ; ଗର୍ଭବତୀ, ରୋଗୀ, କ୍ଷୀର ପିଆଉଥିବା ମାଆ ଫଳ-ଜଳରେ ରଖନ୍ତୁ; ଦେହ ଖରାପ ହେଲେ ପାଣି-ଖାଦ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ — ବ୍ରତ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ତପ, ପ୍ରାଣ-ସଙ୍କଟ ନୁହେଁ।
ଥରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଜରୁରୀ କି?
ଲୋକ-ପରମ୍ପରାରେ ହଁ — ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବ୍ରତ ଭାବିଚିନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅସୁସ୍ଥତା/ଗର୍ଭାବସ୍ଥା/ଶୋକରେ ଛୁଟିଗଲେ ଫଳାହାରରେ ରଖନ୍ତୁ ବା ଘରର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମାଈପି ପୂଜା କରନ୍ତୁ, ପରେ ଉଦ୍ୟାପନ — କିଛି ଅଶୁଭ ହୁଏ ନାହିଁ, ଭାବ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ।
ଚାରି ପ୍ରହରର ପୂଜା କିପରି?
ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିର ଚାରି ସମାନ ଭାଗ (~3 ଘଣ୍ଟା) — ପ୍ରଥମ ପ୍ରହର ପ୍ରଦୋଷ (ମୁଖ୍ୟ ପୂଜା-କଥା), ତା’ପରେ ~9, ~12, ~3ଟାରେ — ପ୍ରତି ଥର ଫୁଲ-ଅରୁଆ-ଦୀପ-ମନ୍ତ୍ର-ଆରତି-କଥା; ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ସହ ଗୀତ-ଭଜନରେ ଜାଗରଣ ସହଜ; ଗୋଟିଏ ପ୍ରହର ମଧ୍ୟ ନ ହୋଇପାରିଲେ ପ୍ରଦୋଷ-ପୂଜା ଓ ସକାଳର ପୂଜା ଯଥେଷ୍ଟ।
ମାଟି ପ୍ରତିମା ଗଢ଼ି ନ ପାରିଲେ?
ବଜାରର ମାଟି ଶିବ-ପାର୍ବତୀ-ଗଣେଶ ବା ଶାଳଗ୍ରାମ/ଶିବଲିଙ୍ଗ ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ; ବାଲି/ହଳଦୀର ଛୋଟ ପିଣ୍ଡି ସବୁଠାରୁ ସହଜ; ପ୍ଲାଷ୍ଟର-ରଙ୍ଗର ମୂର୍ତ୍ତି ନୁହେଁ (ବିସର୍ଜନ)।
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
🌎 ବିଦେଶରେ ହରତାଳିକା ତୀଜ (ବଡ଼ୀ ତୀଜ) 2027: ଆମେରିକା · କାନାଡା · ବ୍ରିଟେନ · ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ · ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ୍ · କତାର · ସାଉଦି ଆରବ · କୁଏତ · ଓମାନ · ବାହାରିନ · ସିଙ୍ଗାପୁର · ମାଲେସିଆ · ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ · ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା · ମରିସସ · ଫିଜି · ନେଦରଲାଣ୍ଡ · ଜର୍ମାନୀ · ଆୟରଲାଣ୍ଡ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ) · ହରିଯ଼ାଲି ତେଜ୍ (ଏକ ମାସ ପୂର୍ବରୁ) · କାଜ୍ରି ତେଜ୍ · ମହାଶିବରାତ୍ରି (ଶିବ-ପାର୍ବତୀ ବିବାହ)
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ କେବଳ ସୁସ୍ଥ ନାରୀମାନେ — ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଥମେ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର