🪔 ବ୍ରତ-ପର୍ବ

🛕 ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରା 2027

✍️ ଜ୍ୟୋତିଷାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ଧର ଦ୍ୱିବେଦୀ · 🔎 ଶେଷ ସମୀକ୍ଷା: · 🧮 ଗଣନା-ପଦ୍ଧତି

ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା — ପୁରୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ-ବଳଭଦ୍ର-ସୁଭଦ୍ରା ତିନି ରଥରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର (ମାଉସୀ ଘର) ଆଡ଼କୁ; ରଥ ଦଉଡ଼ି ଟାଣିବା, ନଅ ଦିନ ପରେ ବାହୁଡ଼ା (ଫେରନ୍ତି ଯାତ୍ରା); ଘରେ ଜଗନ୍ନାଥ-ପୂଜା, ଖେଚୁଡ଼ି-ଭୋଗ, ଛୋଟ ରଥ।

ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରା 2027ର ତିଥି
ସୋମବାର, 5 ଜୁଲାଇ 2027
ଆଷାଢ · ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ · ଦ୍ବିତୀଯା (ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ 2084)
🌅 ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ5:28 AM
⭐ ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ12:01 PM – 12:49 PM
📿 ତିଥି-କାଳଦ୍ବିତୀଯା 5 ଜୁଲାଇ, 4:51 AM → 6 ଜୁଲାଇ, 1:14 AM
🌤 ଅପରାହ୍ନ କାଳ1:49 PM – 4:36 PM
⛔ ରାହୁକାଳ (ଏଡ଼ାନ୍ତୁ)07:12 AM – 08:56 AM
ସମୟ ଦିଲ୍ଲୀ (ଆଇ. ଏସ୍. ଟି.), ସ୍ୱିସ୍ ଏପିହେମେରିସ୍-ଗଣନା, ଉଦୀଯ଼ମାନ-ତାରିଖ ନିଯ଼ମ। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯ଼/ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ସହରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ -

ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରା ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ହୁଏ — ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ), ବଡ଼ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ତିନୋଟି ବିଶାଳ କାଠ ରଥ (ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତାଳଧ୍ୱଜ, ଦର୍ପଦଳନ)ରେ ବିଜେ କରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରୁ ତିନି କିଲୋମିଟର ଦୂର ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର (ମାଉସୀଙ୍କ ଘର)କୁ ଯାଆନ୍ତି — ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ରଥ ଦଉଡ଼ି ଟାଣନ୍ତି; ନଅ ଦିନ ସେଠାରେ ରହି ଦଶମୀରେ «ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା»ରେ ଫେରନ୍ତି, ବାଟରେ ସୁନାବେଶ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାର), ତା’ପରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ।

ଏହା ଏବେ ସାରା ଭାରତର ପର୍ବ ହୋଇଗଲାଣି — ଅହମଦାବାଦ (ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ରଥଯାତ୍ରା), କୋଲକାତା (ଇସ୍କନ୍), ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, ବଙ୍ଗର ମାହେଶ-ମାୟାପୁର, ପ୍ରତି ସହରରେ ଛୋଟ-ବଡ଼ ରଥ; ଘରେ ମହିଳାମାନେ ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପୂଜା, ଖେଚୁଡ଼ି-ଭୋଗ, ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଛୋଟ ରଥ, «ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ»। ରଥ ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁବା ଶହେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ — ସେଥିପାଇଁ ଏତେ ଭିଡ଼। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ତିଥି, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ପ୍ରସାଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ (ଉତ୍କଳ ଖଣ୍ଡ): «ରଥେ ତୁ ବାମନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ବିଦ୍ୟତେ» — ରଥ ଉପରେ ବାମନ (ଜଗନ୍ନାଥ)ଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ରଥ ଟାଣିବାରେ ଶହେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ; ରଥଯାତ୍ରାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଜନତାଙ୍କ ମଝିକୁ ଆସନ୍ତି — ଜାତି-ଧର୍ମ ଭେଦ ବିନା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ (ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ-ନିୟମ ଅଛି, ରଥରେ ନାହିଁ)।

ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରାର କ୍ରମ: ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — 108 ଗରା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ, ତା’ପରେ ଠାକୁରେ «ଅସୁସ୍ଥ» — ଅଣସର 15 ଦିନ), ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ, ରଥଯାତ୍ରା (ଦ୍ୱିତୀୟା — ପହଣ୍ଡି, ଛେରାପହଁରା — ଗଜପତି ମହାରାଜା ସୁନା ଝାଡ଼ୁରେ ରଥ ସଫା କରନ୍ତି), ଗୁଣ୍ଡିଚାରେ 7 ଦିନ (ହେରା ପଞ୍ଚମୀ — ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାଗିକି ଆସନ୍ତି), ବାହୁଡ଼ା (ଦଶମୀ), ସୁନାବେଶ (ଏକାଦଶୀ), ଅଧରପଣା (ଦ୍ୱାଦଶୀ), ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ (ତ୍ରୟୋଦଶୀ — ଜଗନ୍ନାଥ ରସଗୋଲା ଦେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମାନ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି)।

ରଥ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂଆ — ଫାଶୀ-ଧଉରା କାଠ, ନନ୍ଦିଘୋଷ (ଜଗନ୍ନାଥ — 16 ଚକ, ନାଲି-ହଳଦିଆ), ତାଳଧ୍ୱଜ (ବଳଭଦ୍ର — 14 ଚକ, ନାଲି-ସବୁଜ), ଦର୍ପଦଳନ/ଦେବଦଳନ (ସୁଭଦ୍ରା — 12 ଚକ, ନାଲି-କଳା); 12 ବା 19 ବର୍ଷରେ ନବକଳେବର (ନୂଆ ବିଗ୍ରହ — ନିମ୍ବ ଦାରୁ); ଜଗନ୍ନାଥ = କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ରୂପ, ହାତ-ଗୋଡ଼ ବିନା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଆଖି — «ଜଗତର ନାଥ», ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ମଝିରେ, ରଥଯାତ୍ରା ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପୂଜା, ଛୋଟ ରଥ, ଖେଚୁଡ଼ି-ଭୋଗ, ରଥ-ଦର୍ଶନ; ପୁରୀ ଯାଇ ନ ପାରିଲେ ଘର/ସହରର ରଥଯାତ୍ରାରେ।

  1. ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ (ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — 15 ଦିନ ଆଗରୁ) ଘରର ଜଗନ୍ନାଥ ମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ରକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ «ଅଣସର» — କେତେକ ଘରେ 15 ଦିନ ପରଦା, ରଥଯାତ୍ରା ସକାଳେ ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ; ସରଳ ରୂପ — ରଥଯାତ୍ରା ସକାଳେ ସ୍ନାନ-ଶୃଙ୍ଗାର।
  2. ରଥଯାତ୍ରା ସକାଳେ: ସ୍ନାନ, ସଫା ବସ୍ତ୍ର; ପୂଜା-ସ୍ଥାନରେ ଜଗନ୍ନାଥ-ବଳଭଦ୍ର-ସୁଭଦ୍ରା (ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଚିତ୍ର/ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି), ହଳଦିଆ-ନାଲି ଫୁଲ, ତୁଳସୀ, ଚନ୍ଦନ-କୁଙ୍କୁମ, ଦୀପ-ଧୂପ; ସଂକଳ୍ପ — «ରଥଯାତ୍ରା-ଦର୍ଶନ/ସେବାରେ ପରିବାରର କଲ୍ୟାଣ»।
  3. ଛୋଟ ରଥ (ପିଲାଙ୍କ ସହ): କାଠ/କାର୍ଡବୋର୍ଡ/ଖେଳଣା ରଥ, ଫୁଲ-ରଙ୍ଗୀନ କପଡ଼ା-ପତାକାରେ ସଜାଇବା, ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ବସାଇବା, ଦଉଡ଼ି; ଅଗଣା/ଗଳିରେ «ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ» ସହ ଟାଣିବା, ଆରତି; ଅନେକ ପରିବାର ସୋସାଇଟି/ମନ୍ଦିରର ରଥରେ।
  4. ଭୋଗ: ଖେଚୁଡ଼ି (ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରିୟ — ଘିଅ-ମୁଗ-ଚାଉଳ), ଡାଲମା (ଓଡ଼ିଆ ଡାଲି-ତରକାରି), ଖିରି, ରସଗୋଲା, ଫଳ, ପଖାଳ (ପାଣି-ଭାତ — ଖରା ପାଇଁ), ପୁରି-ହାଲୁଆ; ତୁଳସୀ ପତ୍ର; ଭୋଗ ପରେ ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟିବା (ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମହାପ୍ରସାଦ ଜାତି-ଭେଦ ରହିତ — ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ)।
  5. ରଥ-ଦର୍ଶନ/ଦଉଡ଼ି: ସହରର ରଥଯାତ୍ରା (ଇସ୍କନ୍/ମନ୍ଦିର)ରେ ରଥ ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁବା-ଟାଣିବା, «ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ/ହରିବୋଲ»; ପୁରୀ ଗଲେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ରଥ-ଦର୍ଶନ (ଭିଡ଼ରେ ସାବଧାନ); ଟିଭି/ସିଧାପ୍ରସାରଣ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ବୋଲି ମନାଯାଏ — ଦର୍ଶନ ସହ ନଡ଼ିଆ-ଫଳ ଅର୍ପଣ।
  6. ବ୍ରତ (ଇଚ୍ଛାଧୀନ): ଅନେକ ମହିଳା ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ଫଳାହାର/ଏକ ବେଳା ଭୋଜନ, ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ-କୀର୍ତ୍ତନ (ଜଗନ୍ନାଥାଷ୍ଟକମ୍ «କଦାଚିତ୍ କାଳିନ୍ଦୀ-ତଟ-ବିପିନ-ସଙ୍ଗୀତ-ତରଳୋ…»); ଭାଇ-ଭଉଣୀ — ସୁଭଦ୍ରା-ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଭଉଣୀକୁ ଉପହାର (କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ)।
  7. ନଅ ଦିନ: ଗୁଣ୍ଡିଚା-ବାସ — ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ଭୋଗ-ଆରତି; ହେରା ପଞ୍ଚମୀ (ପଞ୍ଚମ ଦିନ) ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ପୂଜା; ବାହୁଡ଼ା (ଦଶମୀ) — ଫେରନ୍ତି ରଥର ପୂଜା, ରସଗୋଲା-ଭୋଗ; ସୁନାବେଶ (ଏକାଦଶୀ) — ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାରର ଚିତ୍ର-ଦର୍ଶନ; ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ (ତ୍ରୟୋଦଶୀ) — ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ରସଗୋଲା।
  8. ଦାନ: ଅନ୍ନ-ବସ୍ତ୍ର, ଖେଚୁଡ଼ି-ଭଣ୍ଡାରା; ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଜଳ-ସରବତ (ଆଷାଢ଼ର ଖରା); ରଥ-ନିର୍ମାଣ/ଭଣ୍ଡାରାରେ ସେବା।

📿 ଜଙ୍ଗଲକୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବେ-ବିସ୍ତୃତ ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା ଏବଂ ନିଯ଼ମ

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଚିତ୍ର, ଛୋଟ ରଥ, ଖେଚୁଡ଼ି-ଡାଲମା, ରସଗୋଲା, ତୁଳସୀ — ରଥଯାତ୍ରାର ତାଲିକା।

  • ଜଗନ୍ନାଥ-ବଳଭଦ୍ର-ସୁଭଦ୍ରା ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଚିତ୍ର/ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତି (ନିମ୍ବ କାଠ/ମାଟି), ପୀଢ଼ା, ହଳଦିଆ-ନାଲି କପଡ଼ା
  • ଛୋଟ ରଥ (କାଠ/କାର୍ଡବୋର୍ଡ/ଖେଳଣା), ସଜାଇବା ପାଇଁ ରଙ୍ଗୀନ କପଡ଼ା-ପତାକା-ଫୁଲ-ମାଳ, ଦଉଡ଼ି
  • ହଳଦିଆ-ନାଲି ଫୁଲ (ଗେଣ୍ଡୁ-ପଦ୍ମ-ଚମ୍ପା), ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମ, ଅକ୍ଷତ, ମୌଳୀ, ମାଳ
  • ଦୀପ, ଘିଅ, ଧୂପ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି, ଶଙ୍ଖ, ଘଣ୍ଟି, କଳସ, ନଡ଼ିଆ
  • ଭୋଗ: ଖେଚୁଡ଼ି (ମୁଗ-ଚାଉଳ-ଘିଅ), ଡାଲମା, ଖିରି, ରସଗୋଲା/ଛେନାପୋଡ଼, ପଖାଳ, ପୁରି-ହାଲୁଆ, ଫଳ (ଆମ୍ବ-କଦଳୀ-ଜାମୁ)
  • ଜଗନ୍ନାଥାଷ୍ଟକମ୍/କୀର୍ତ୍ତନ ବହି, «ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ» ପତାକା
  • ଦାନ/ଭଣ୍ଡାରା: ଖେଚୁଡ଼ିର ସାମଗ୍ରୀ, ଜଳ-ସରବତ, ଅନ୍ନ-ବସ୍ତ୍ର

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

📅 ଆପଣଙ୍କ ସହରର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।

ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ମାଳବର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସ୍ୱପ୍ନରେ ନୀଳମାଧବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ; ସେ ବିଦ୍ୟାପତିଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ — ଶବର ରାଜା ବିଶ୍ୱାବସୁ ଗୁପ୍ତ ଗୁମ୍ଫାରେ ନୀଳମାଧବଙ୍କୁ ପୂଜୁଥିଲେ; ବିଦ୍ୟାପତି ତାଙ୍କ ଝିଅ ଲଳିତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ବାଟ ଜାଣିଲେ, କିନ୍ତୁ ଠାକୁର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହେଲେ। ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା — «ସମୁଦ୍ରରୁ ଦାରୁ (କାଠ) ଆସିବ, ତାହାରୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼»; ବୁଢ଼ା ବଢ଼େଇ (ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା) ସର୍ତ୍ତ ରଖିଲେ — 21 ଦିନ କେହି କବାଟ ଖୋଲିବେ ନାହିଁ; 14 ଦିନରେ ଶବ୍ଦ ବନ୍ଦ ହେଲା, ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା କବାଟ ଖୋଲିଦେଲେ — ଅଧାଗଢ଼ା ମୂର୍ତ୍ତି (ହାତ-ଗୋଡ଼ ବିନା), ବଢ଼େଇ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ; ନାରଦ କହିଲେ «ଏହି ରୂପ ହିଁ ପୂଜ୍ୟ ହେବ»। ସେଥିପାଇଁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାରୁ-ରୂପ।

📖 ଜଗନାଯ଼ନ ଚନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କାହାଣୀ ପଢ଼ନ୍ତୁ |

ଖେଚୁଡ଼ି, ଡାଲମା, ପଖାଳ, ରସଗୋଲା, ପୋଡ଼ପିଠା — ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମହାପ୍ରସାଦ

ପୁରୀରେ ପ୍ରତିଦିନ 56 ଭୋଗ (ଛପନ ଭୋଗ) ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ କାଠ ଚୁଲିରେ — ମହାପ୍ରସାଦ (ଆନନ୍ଦବଜାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ); ଘରେ ଖେଚୁଡ଼ି (ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରିୟ — କର୍ମାବାଈଙ୍କ କଥା), ଡାଲମା, ପଖାଳ-ଭାତ, ଖିରି, ରସଗୋଲା; ରଥଯାତ୍ରାର ଖରାରେ ସରବତ-ପଣା; ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପର୍ବ — ମିଠା ବାଣ୍ଟି ଖାଇବା।

  • ଖେଚୁଡ଼ି: ମୁଗ ଡାଲି-ଚାଉଳ-ଘିଅ-ଅଦା-ହିଙ୍ଗୁ (କର୍ମାବାଈଙ୍କ ଖେଚୁଡ଼ି — ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭୋଗ), ଡାଲମା (ହରଡ଼ ଡାଲିରେ କଖାରୁ-ବାଇଗଣ-କଞ୍ଚା କଦଳୀ-ପଞ୍ଚଫୁଟଣ)
  • ପଖାଳ-ଭାତ (ଭାତରେ ପାଣି-ଦହି-ଲେମ୍ବୁ — ଓଡ଼ିଶାର ଖରା), ସାଗ ଭଜା, ବଡ଼ି ଚୁରା, ଆଳୁ ଭର୍ତ୍ତା
  • ଖିରି (ଖିରୀ), ରସଗୋଲା (ପାହାଳ/ଓଡ଼ିଆ — ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ), ଛେନାପୋଡ଼, ପୋଡ଼ପିଠା, ମାଳପୁଆ, କାଞ୍ଜି
  • ପଣା (ବେଲ/ଆମ୍ବର ସରବତ), ଘୋଳଦହି, ଫଳ (ଆମ୍ବ-ଜାମୁ-କଦଳୀ-ଲିଚୁ), ନଡ଼ିଆ ଲଡୁ
  • ଉତ୍ତର ଭାରତ: ପୁରି-ହାଲୁଆ-ଖେଚୁଡ଼ି, ଇସ୍କନ୍-ପ୍ରସାଦ (ଖେଚୁଡ଼ି-ହାଲୁଆ-ତରକାରି); ଗୁଜରାଟ (ଅହମଦାବାଦ): ମଗ-ଜାମ୍ବୁ (ମୁଗ-ଜାମୁ ପ୍ରସାଦ), ଖିଚଡ଼ି-କଢ଼ି, ଫାଫଡ଼ା; ବଙ୍ଗ (ମାହେଶ): ଖିଚୁଡ଼ି-ଲାବଡ଼ା, ପାୟେସ, ରସଗୋଲା

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ପୁରୀର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ, ଅହମଦାବାଦର ଜମାଲପୁର-ଯାତ୍ରା, ମାହେଶର 600 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ରଥ, ପ୍ରତି ସହରରେ ଇସ୍କନ୍‌ର ରଥ — ଜଗନ୍ନାଥ ସମସ୍ତଙ୍କର।

ଓଡ଼ିଶା (ପୁରୀ): ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରା — ପହଣ୍ଡି (ଠାକୁରେ ଦୋହଲି ଦୋହଲି ରଥକୁ), ଛେରାପହଁରା (ଗଜପତି ମହାରାଜା), ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ତିନି ରଥ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ, ଦଇତାପତି ସେବକ; ଗୁଣ୍ଡିଚାରେ 9 ଦିନ, ହେରା ପଞ୍ଚମୀ, ବାହୁଡ଼ା, ସୁନାବେଶ (ସୁନା ହାତ-ଗୋଡ଼-ମୁକୁଟ), ଅଧରପଣା, ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ; ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତି ଗାଁ-ସହରରେ (ବାରିପଦା — ଯେଉଁଠି ମହିଳାମାନେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥ ଟାଣନ୍ତି, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ସମ୍ବଲପୁର) ରଥ; ଘରେ ଖେଚୁଡ଼ି-ଡାଲମା-ପୋଡ଼ପିଠା, ନୂଆ ଲୁଗା; ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ପର୍ବର ମାସ।
ଗୁଜରାଟ (ଅହମଦାବାଦ): ଅହମଦାବାଦର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର (ଜମାଲପୁର)ରୁ 140+ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ରଥଯାତ୍ରା — ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ; ସକାଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପହିନ୍ଦ-ବିଧି (ସୁନା ଝାଡ଼ୁ), ହାତୀ-ଆଖଡ଼ା-ଭଜନ ମଣ୍ଡଳୀ-ଟ୍ରକର ଝାଙ୍କି, 16 କିଲୋମିଟର, ମଗ-ଜାମ୍ବୁ (ମୁଗ-ଜାମୁ) ଓ ଖେଚୁଡ଼ି-ପ୍ରସାଦ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ; ପୁରୁଣା ସହରରୁ ମାଉସୀଙ୍କ ଘର (ସରସପୁର)ରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ; ବଡ଼ୋଦା-ସୁରଟ-ଭାବନଗରରେ ମଧ୍ୟ।
ବଙ୍ଗ (ମାହେଶ-ମାୟାପୁର-କୋଲକାତା): ଶ୍ରୀରାମପୁରର ମାହେଶ ରଥ (1396 ଠାରୁ — ବଙ୍ଗର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା), ଗୁପ୍ତିପଡ଼ା (ଭାଣ୍ଡାର-ଲୁଟ), ମାୟାପୁର-ଇସ୍କନ୍, କୋଲକାତା-ଇସ୍କନ୍‌ର ଭବ୍ୟ ରଥଯାତ୍ରା (ହରେକୃଷ୍ଣ କୀର୍ତ୍ତନ, ବିଦେଶୀ ଭକ୍ତ); ବଙ୍ଗରେ «ରଥ» — ଗଳି ଗଳିରେ ପିଲାଙ୍କ ଛୋଟ ରଥ, ପାମ୍ପଡ଼-ଜିଲାପି-ଖଜାର «ରଥେର ମେଲା», ଖିଚୁଡ଼ି-ଭୋଗ; ଉଲ୍ଟୋ-ରଥ (ବାହୁଡ଼ା)ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମେଳା; ରଥ ଦିନ ଚାରା ଗଛ ଲଗାଇବା ଶୁଭ (ବଙ୍ଗ-ରୀତି)।
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ-ବିହାର-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ-ଦିଲ୍ଲୀ: ଇସ୍କନ୍ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା (ଦିଲ୍ଲୀ-ହୌଜ୍ ଖାସ୍, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ବାରାଣସୀ — ରଥଯାତ୍ରା ଛକ, ମଥୁରା-ବୃନ୍ଦାବନ); ରାଞ୍ଚି (ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ)ର ଜଗନ୍ନାଥପୁର ରଥଯାତ୍ରା (1691 ମସିହାର ମନ୍ଦିର) ପ୍ରସିଦ୍ଧ — ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସହଭାଗିତାର ମେଳା; ବିହାର-ପାଟଣାରେ ଇସ୍କନ୍; ଘରେ ଜଗନ୍ନାଥ-ଚିତ୍ର ପୂଜା, ଖେଚୁଡ଼ି; ବାରାଣସୀରେ ତିନି ଦିନିଆ ରଥଯାତ୍ରା-ମେଳା (ନାନ୍-ଖଟାଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ)।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଆନ୍ଧ୍ର-ତେଲଙ୍ଗାନା-କର୍ଣ୍ଣାଟକ: ମୁମ୍ବାଇ-ପୁଣେ-ନାଗପୁରରେ ଇସ୍କନ୍/ଓଡ଼ିଆ ସମାଜର ରଥଯାତ୍ରା; ହାଇଦ୍ରାବାଦ-ବିଶାଖାପାଟଣା-ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ (ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ଇସ୍କନ୍)ରେ ରଥ, ତେଲୁଗୁରେ «ଜଗନ୍ନାଥ ରଥୋତ୍ସବମ୍»; କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଉଡୁପି-ହୁବଳିରେ; ଦକ୍ଷିଣର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ନିଜସ୍ୱ «ରଥୋତ୍ସବ/ତେର» ପରମ୍ପରା ଅଲଗା (ବ୍ରହ୍ମୋତ୍ସବ) — କିନ୍ତୁ ଆଷାଢ଼ି ରଥ ଏବେ ପ୍ରତି ମେଟ୍ରୋ ସହରରେ।
ବିଦେଶ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ଇସ୍କନ୍‌ର ପ୍ରୟାସରେ ଲଣ୍ଡନ, ନ୍ୟୁୟର୍କ, ସାନଫ୍ରାନସିସ୍କୋ, ସିଡନୀ, ଡର୍ବାନ, ମରିସସ୍, ବାଲି, ଦୁବାଇ — 100+ ସହରରେ ରଥଯାତ୍ରା (ଜୁନ୍-ଜୁଲାଇ); ନେପାଳ-ବାଂଲାଦେଶ (ଢାକା-ଧାମରାଇର ରଥ)ରେ ମଧ୍ୟ; ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆ-ବଙ୍ଗାଳୀ ପରିବାର ଘରେ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଖେଚୁଡ଼ି-ଭୋଗ, ସିଧାପ୍ରସାରଣ ଦର୍ଶନ।
🙏 ଆପଣଙ୍କ ଘରର ରୀତିନୀତି ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ କି? ଏଠାରେ ଲେଖନ୍ତୁ

ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।

ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ପଠାଯାଇଥିବା ରୀତିନୀତି ପ୍ରଥମେ ପଢ଼ାଯାଏ-ଅଶ୍ଳୀଳ/ବିଜ୍ଞାପନ/ଭୁଲ ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରେ ନାହିଁ |

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

✅ କଣ କରିବେ

  • ରଥ ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁବା/ଟାଣିବା, «ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ»; ଯାଇ ନ ପାରିଲେ ଘର/ସହରର ରଥ ବା ସିଧାପ୍ରସାରଣ ଦର୍ଶନ
  • ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଖେଚୁଡ଼ି-ଡାଲମା-ରସଗୋଲାର ଭୋଗ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର; ମହାପ୍ରସାଦ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭେଦ ବିନା
  • ପିଲାଙ୍କ ସହ ଛୋଟ ରଥ — ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି, ସଜସଜା, କଥା; ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପର୍ବ — ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ମୃତି
  • ନଅ ଦିନ (ଗୁଣ୍ଡିଚା-ବାସ) ପ୍ରତିଦିନ ଭୋଗ-ଆରତି, ବାହୁଡ଼ା-ସୁନାବେଶ-ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପାଳନ କରନ୍ତୁ
  • ଭିଡ଼ରେ ପାଣି ଓ ସୁରକ୍ଷା, ପିଲା-ବୟସ୍କଙ୍କ ହାତ ଧରନ୍ତୁ; ଭଣ୍ଡାରା-ଜଳ-ସରବତର ସେବା

❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ

  • ରଥ ଆଗକୁ/ଚକ ପାଖକୁ ଯିବା — ଦୁର୍ଘଟଣା; ଦଉଡ଼ି ଉପରେ ଚଢ଼ିବା; ଠେଲାପେଲା
  • ମହାପ୍ରସାଦର ଅସମ୍ମାନ — ଅଇଁଠା ଛାଡ଼ିବା, ତଳେ ପକାଇବା; ଜାତି-ଭେଦ କରି ପ୍ରସାଦ ନ ନେବା
  • ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରୁ ରଥଯାତ୍ରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଅଣସର) କେତେକ ଘରେ ମୂର୍ତ୍ତି-ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ନାହିଁ — ଘରର ରୀତି ମାନନ୍ତୁ
  • ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ଆମିଷ-ତାମସିକ ଭୋଜନ, ନିଶା; ଭିଡ଼ରେ ଦାମୀ ଜିନିଷ
  • ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ-ଥର୍ମୋକୋଲର ରଥ; ଗଛ କାଟି ରଥ (ଲୋକ-ରୀତିରେ ନୂଆ ରଥ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର କାଠ)

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ରଥଯାତ୍ରା 2027ରେ କେବେ ଏବଂ ବାହୁଡ଼ା କେବେ?

ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା (ରଥଯାତ୍ରା)ର ତିଥି ଅଛି; ବାହୁଡ଼ା (ଫେରନ୍ତି ଯାତ୍ରା) 8 ଦିନ ପରେ ଦଶମୀରେ, ସୁନାବେଶ ଏକାଦଶୀରେ, ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ; ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା 15-16 ଦିନ ଆଗରୁ (ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା); ପୁରୀର ସଠିକ୍ ନୀତି-ସମୟ ସାରଣୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରକାଶ କରେ।

ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଧାଗଢ଼ା କାହିଁକି — ହାତ-ଗୋଡ଼ ବିନା?

କଥାରେ ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା 21 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ କବାଟ ଖୋଲିଦେଲେ, ବଢ଼େଇ (ବିଶ୍ୱକର୍ମା) ମୂର୍ତ୍ତି ଅଧାରେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହେଲେ; ନାରଦ କହିଲେ ଏହି ରୂପ ହିଁ ପୂଜ୍ୟ; ଦାର୍ଶନିକ ଅର୍ଥ — ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ରୂପ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ-ଅସୀମ, ବଡ଼ ଆଖି = ସବୁ ଦେଖୁଥିବା «ଜଗନ୍ନାଥ»; ନିମ୍ବ ଦାରୁରୁ ତିଆରି, 12-19 ବର୍ଷରେ ନବକଳେବର।

ରଥ ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁବାର ଫଳ କ’ଣ?

ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ: ରଥ ଟାଣିବା/ଦଉଡ଼ି ଛୁଇଁବାରେ ଶହେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ରଥ ଉପରେ ବାମନ-ଦର୍ଶନରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଭାବ — ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିଜ ହାତରେ ଟାଣିବା, ସେବା; ପହଞ୍ଚି ନ ପାରିଲେ ଘର ରଥର ଦଉଡ଼ି ବା ସହରର ରଥଯାତ୍ରା — ଭାବ ସେଇ ଏକା।

ହେରା ପଞ୍ଚମୀ ଓ ସୁନାବେଶ କ’ଣ?

ହେରା ପଞ୍ଚମୀ — ରଥଯାତ୍ରାର ପଞ୍ଚମ ଦିନ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଲିଙ୍କିରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଆସି ରାଗରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥ (ନନ୍ଦିଘୋଷ)ର ଖଣ୍ଡେ ଭଙ୍ଗାଇ ଫେରନ୍ତି (ଲୀଳା-ନାଟକ); ସୁନାବେଶ — ବାହୁଡ଼ାର ପରଦିନ (ଏକାଦଶୀ) ତିନି ଠାକୁର ରଥ ଉପରେ ସୁନା ହାତ-ଗୋଡ଼-ମୁକୁଟରେ — ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦର୍ଶନ; ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ — ରସଗୋଲା ଦେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମାନ ଭାଙ୍ଗି ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ।

ପୁରୀ ଯାଇ ନ ପାରିଲେ ଘରେ ଜଗନ୍ନାଥ-ପୂଜା କିପରି କରିବେ?

ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଚିତ୍ର/ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସକାଳ ପୂଜା (ଫୁଲ-ତୁଳସୀ-ଦୀପ), ଖେଚୁଡ଼ି-ଡାଲମା-ରସଗୋଲା ଭୋଗ, ଜଗନ୍ନାଥାଷ୍ଟକମ୍, ପିଲାଙ୍କ ସହ ଛୋଟ ରଥ ଟାଣିବା, ସହରର ରଥଯାତ୍ରା/ଇସ୍କନ୍ ବା ସିଧାପ୍ରସାରଣ ଦର୍ଶନ; ନଅ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଆରତି, ବାହୁଡ଼ାରେ ଫେରନ୍ତି-ଭୋଗ — ପୂରା ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ରଥଯାତ୍ରାରେ ମହିଳାମାନେ ରଥ ଟାଣି ପାରିବେ କି?

ହଁ — ପୁରୀରେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ (ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ, ସବୁ ଜାତି-ଧର୍ମ) ଦଉଡ଼ି ଟାଣନ୍ତି; ବାରିପଦା (ଓଡ଼ିଶା)ରେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥ କେବଳ ମହିଳାମାନେ ଟାଣନ୍ତି; ଘର-ସହରର ରଥରେ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ; ଭିଡ଼ରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ରଖନ୍ତୁ।

🔔 ମନେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ

ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।

ସନ୍ଦେଶ Nakshtra Tak ତରଫରୁ ଆସିବ; ନମ୍ବର ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

🌎 ବିଦେଶରେ ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରା 2027: ଆମେରିକା · କାନାଡା · ବ୍ରିଟେନ · ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ · ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ୍ · କତାର · ସାଉଦି ଆରବ · କୁଏତ · ଓମାନ · ବାହାରିନ · ସିଙ୍ଗାପୁର · ମାଲେସିଆ · ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ · ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା · ମରିସସ · ଫିଜି · ନେଦରଲାଣ୍ଡ · ଜର୍ମାନୀ · ଆୟରଲାଣ୍ଡ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଦେବଶାଯ଼ାନୀ ଏକାଦଶୀ (9 ଦିନ ପରେ) · ଗୁରୁ ପୂର୍ଣିମା · କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ · ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ (ଭଉଣୀ-ଭାଇ)

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ପୁରୀର ସମୟ ସାରଣୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର ସରକାରୀ ସୂଚନା ସହ ମିଳାଇ ନିଅନ୍ତୁ; ଭିଡ଼ରେ ସୁରକ୍ଷା ସର୍ବୋପରି।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର