🪁 ମକର ସଂକ୍ରାଂତି (ଖିଚିଡ଼ି/ପୋଙ୍ଗଲ/ଲୋହଡ଼ୀ) 2027

ସୂର୍ଯ୍ୟ ର ମକର ରାଶି ରେ ପ୍ରବେଶ — ଉତ୍ତରାଯଣ ର ଆରମ୍ଭ; ତିଳ-ଗୁଡ଼, ଖେଚୁଡ଼ି, ଗଙ୍ଗା-ସ୍ନାନ, ପତଙ୍ଗ, ଦାନ ଏବଂ ସାରା ଦେଶରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମ।

ମକର ସଂକ୍ରାଂତି ହେଉଛି ବର୍ଷର ପର୍ବ ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରିଖ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ-ଯେଉଁ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧନୁ ରାଶି ରୁ ମକର ରାଶି ରେ ପ୍ରବେଶ କରେ (ପ୍ରାଯ଼ତଃ 14 ଜାନୁଆରୀ, ବେଳେବେଳେ 15) | ଏହା ଉତ୍ତରାଯଣ ଆରମ୍ଭ କରେ, ଦିନ ବଡ଼ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ଖରମାସ (ମଲମାସ) ସମାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ବିବାହ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିଯାଏ |

ଏହା କୃଷକ ଏବଂ ଗୃହିଣୀଙ୍କ ଉତ୍ସବ-ନୂତନ ଫସଲ (ଧାନ, ଆଖୁ, ତିଲ) ର ଉତ୍ସବଃ ତିଲ-ଗୁଡ଼ ଲାଡୁ, ଖିଚିଡ଼ି, ଗଙ୍ଗା-ସ୍ନାନ, ଦାନ ଏବଂ ପତଙ୍ଗ। ନାମଟି ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ-ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ବିହାରରେ ଖିଚି, ପଞ୍ଜାବରେ ଏକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଲୋହ୍ରି, ଗୁଜରାଟରେ ଉତ୍ତରାଯଣ, ତାମିଲନାଡ଼ୁରେ ପୋଙ୍ଗଲ, ଆସାମରେ ମାଘ ବିହୁ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ତିଲଗୁଲ। ଏହି ବର୍ଷର ତାରିଖ, ସ୍ନାନର ପବିତ୍ର ସମଯ଼, ରୀତିନୀତି, ସାମଗ୍ରୀ, କାହାଣୀ, ଖାଦ୍ଯ଼ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତିନୀତି ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ଉତ୍ତରାଯଣ କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦିନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ-ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ ଉତ୍ତରାଯଣ ପାଇଁ ଶଯ୍ଯ଼ାରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମକର ସଂକ୍ରାଂତି ପରେ ଶରୀର ଛାଡିଥିଲେ। ଏହି ଦିନର ସ୍ନାନ (ବିଶେଷ କରି ତିଲ, ଗୁଡ଼, ଖିଞ୍ଚି, କମ୍ବଳ) ଅକ୍ଷଯ-ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ପୁନିଆକାଲଃ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ସେହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ (କିମ୍ବା 16 ହ୍ରାସ ପାଇଛି); ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ହେଉଛି ଉତ୍ସବ ଦିନ | ସେଥିପାଇଁ ବେଳେବେଳେ 14 ଏବଂ ବେଳେବେଳେ 15 ଜାନୁଆରୀ-ଉପରୋକ୍ତ ତାରିଖ ଇଞ୍ଜିନରୁ | ମହାକାବ୍ଯ଼ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ପରେ ପ୍ରାଯ଼ 2 ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା (48 ମିନିଟ୍)।

ମହିଳାଙ୍କ ରୀତିନୀତିଃ ତିଲ-ଗୁଡ଼ ବାଣ୍ଟିବା ("ତିଲଗୁଲା ନିଅନ୍ତୁ, ଗୋଡ ବୋଲା"), ହଳଦୀ-କୁମକୁମ, ସୁହାନୀମାନଙ୍କୁ ବାଇନା/ଭାନ୍ ଦେବା, ନୂତନ ବହୁ-ଶିଶୁକୁ "ବୋରହାନ" କରିବା; ବିହାର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ତିଲକୁଟ, ଘରର ବଡ଼ ମହିଳା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତିଲ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବା।

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଏହା ଏକ ଘରୋଇ ରେସିପି-ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅର୍ଗ୍ଯ଼, ତିଲ-ଗୁଡ଼-ଖିଚିର ଦାନ-ଭୋଗ, କିଟ୍/ଫାର୍ମ |

1. ବ୍ରହ୍ମ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ/ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ଉପର ସମଯ଼) ରେ ନଦୀ-ପୋଖରୀରେ କିମ୍ବା ଘରେ ପାଣିରେ ତିଲ ଏବଂ ଗାଙ୍ଗେଯ଼ ଜଳ ମିଶାଇ ଗାଧୋଇବା-"ତିଲ-ସ୍ନାନ"; ନୂତନ/ସଫା ପୋଷାକ |
2. ଉଦୀଯ଼ମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁ ତାମାର ଏକ ଖଣ୍ଡରୁ ପାଣି-ତିଲ-ଲାଲ ଫୁଲର ଅର୍ଘ୍ଯ଼-"ଓମ୍ ଘୃଣ୍ଯ଼ ସୂର୍ଯ୍ଯ଼ାଯ଼ ନାମା" କିମ୍ବା ଆଦିତ୍ଯ଼-ହୃଦଯ଼; ଉତ୍ତରାଯଣ-ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁ ପ୍ରଣାମ।
3. ଘର ମନ୍ଦିରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା; ତିଲ-ଗୁଡ଼ ଲଡ୍ଡୁ ଏବଂ ଖିଚିଡ଼ି (ଚାଉଳ-ଉଡ଼ଦ/ଚିନାବାଦାମ) ର ଭୋଗ; ତୁଳସୀ-ଡାଲ।
4. ଦାନ (ପବିତ୍ର ସମଯ଼ରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ): କଳା ତିଲ, ଗୁଡ଼, ଖୁଚିରିର କଞ୍ଚାମାଲ (ଚାଉଳ-ଡାଲି-ଘିଅ-ଲୁଣ-ହଳଦୀ), କମ୍ବଳ/ଉଲ କପଡା, ଘିଅ, ତୈଳ-ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଭାବୀ, ଗୌଶାଳାକୁ; "ତିଲ-ଦାନ" ହେଉଛି ଏହି ଦିନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ।
5. ମହିଳାଃ ହଳଦୀ-କୁମକୁମ, ଅଳଙ୍କାର-ଗୁଡ଼ ଏବଂ ବାଇନା (ଭାନ୍-13 ଆଇଟମ୍ଃ ପାତ୍ର/କାଙ୍ଗି/ଚୁଡ଼ି ଇତ୍ଯ଼ାଦି); ଘରର ବଡ଼ ମହିଳା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି; ନୂତନ ବହୁ/ଶିଶୁ କା ବୋରହାନ (ବେଯ଼ାର-ତିଲ-ମୁର୍ମୁରର ବର୍ଷା)।
6. ଦିନରେ ଗୁଡ଼ି (ଗୁଜରାଟ-ରାଜସ୍ଥାନ-ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ), କ୍ଷେତରେ ନୂତନ ଫସଲର ପୂଜା, ଗାଈ-ଗୋରୁକୁ ତିଲ-ଗୁଡ଼; ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ ପରିବାର ସହିତ ଖିଞ୍ଚି ଖାଦ୍ଯ଼।
7. ଏକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଲୋହ୍ରି (ପଞ୍ଜାବ-ହରିଯ଼ାଣା): ରାତିରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ତିଲ-ରେଭରି-ଚିନାବାଦାମ-ମକା ଅନ୍ଥୁତି, ପରିକ୍ରମା, "ସୁନ୍ଦର ମୁଣ୍ଡ୍ରିଏ" ଗୀତ, ନୂତନ କନ୍ଯ଼ା/ନବଜାତକଙ୍କ ଘରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର |
8. ପୋଙ୍ଗଲ (ତାମିଲନାଡ଼ୁ): ଭୋଗି (ପ୍ରଥମ ଦିନ ପୁରୁଣା ଜିନିଷ ଜଳାଇବା) → ଥାଇ ପୋଙ୍ଗଲ (ନୂଆ ପାତ୍ରରେ କ୍ଷୀର-ଚାଉଳ ବୁଣିବା-"ପୋଙ୍ଗଲୋ ପୋଙ୍ଗଲ!") → ମାଟ୍ଟୁ ପୋଙ୍ଗଲ (ଗାଈ-ଗୋରୁ) → କାନୁମ୍ ପୋଙ୍ଗଲ (ପରିବାର-ମେଳ)

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ତିଲ-ଗୁଡ଼ ହେଉଛି ଏହି ପର୍ବର ଆତ୍ମା-ଏକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଲାଡ଼ୁ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।

• କଳା/ଧଳା ତିଲ, ଗୁଡ଼, ଚିନାବାଦାମ, ରେୱାରୀ, ଗଜକ, ମୁରମୁରେ
• ଖିଚିଡ଼ିଃ ନୂଆ ଚାଉଳ, ଉଡ଼ଦ/ଚିନାବାଦାମ ଡାଲି, ଘିଅ, ହଳଦୀ, ଲୁଣ-ଭୋଗ ଏବଂ ଦାନ ଉଭଯ଼।
• ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଆରଘ୍ଯ଼ାକୁ ତମ୍ବା, ଲାଲ ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଗଙ୍ଗା ଜଳ
• ଦାନଃ କମ୍ବଳ, ଉଲ କପଡା, ଘିଅ-ତେଲ, ଖିଞ୍ଚି-ସାମଗ୍ରୀ, ଦକ୍ଷିଣ
• ହଳଦୀ-କୁମକୁମ୍, ସୁହାନୀମାନଙ୍କ ବାଇନା/ଭାନ୍ ର 13 ଆଇଟମ୍ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ରୀତ)
• ନୂତନ କନ୍ଯ଼ା/ଶିଶୁର ବୋରହାନଙ୍କୁ ବେରି, ତିଲ, ମୁରୁମ, ହାଲୱା
• ଗୁଡ଼ି-ମାଞ୍ଜା (ଗୁଜରାଟ-ଯ଼ୁପି), ଲୋହଡ଼ି କାଠ-ଉପର, ମକା-ରେୱଡ଼ି
• ପୋଙ୍ଗଲଃ ନୂଆ ମାଟି ପାତ୍ର, ନୂଆ ଚାଉଳ, କ୍ଷୀର, ଗୁଡ଼, ଆଖୁ, ହଳଦୀ ପତ୍ର; କୋଲମର ରଙ୍ଗ
• ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ତିଲକୁଟ (ବିହାର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ)

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶନି (ଶନି ର ମା'ଛାଯ଼ା ସହିତ ଜଡିତ କାହାଣୀ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ। ମକର ରାଶି ହେଉଛି ଶନି ର ଘର-ମକର ସଂକ୍ରାଂତି କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଅ ଶନି ଙ୍କ ଘରକୁ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହା ପିତା-ପୁତ୍ରଙ୍କ ମିଳନ ଦିନ; କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ଦିନ ଶନି ପିତାଙ୍କୁ ତିଲ-ଗୁଡ଼ ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲା, ସେବେଠାରୁ ତିଲ-ଗୁଡ଼ ଅଭ୍ଯ଼ାସ ଏବଂ "ତିଲ-ଗୁଡ଼ ଖାଆନ୍ତୁ, ମିଠା କୁହନ୍ତୁ" ଶିକ୍ଷା |

ମହାଭାରତରେ, ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ ତୀର ଶଯ୍ଯ଼ାରେ 58 ଦିନ ଉତ୍ତରାଯଣ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ-କାରଣ ଉତ୍ତରାଯଣ ରେ ଶରୀର ଛାଡ଼ୁଥିବା ବ୍ଯ଼କ୍ତି ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ମକର ସଂକ୍ରାଂତି ପରେ (ମାଘ ଶୁକ୍ଲ ଅଷ୍ଟମୀ) ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ଯ଼ାଗ କରିଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ, ଏହି ଦିନ ମଧ୍ଯ଼ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ପାଇଁ ଏକ ଦିନ।

ଗଙ୍ଗା ଅବତାରଣ-ଭଗିରଥଙ୍କ ତପସ୍ଯ଼ା ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗା ଏହି ଦିନ କପିଲ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ସାଗର-ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସାଗରରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ସେଥିପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ସାଗର (ବଙ୍ଗଳା) ରେ ମକର ସଂକ୍ରାଂତି ର ମହା-ସ୍ନାନ-"ସବ ତୀର୍ଥ ବାରମ୍ୱାର, ଗଙ୍ଗା ସାଗର ଏକ ଥର" |

ତିଲ-ଗୁଡ଼, ଖିଞ୍ଚି, ପୋଙ୍ଗଲ-ଅଞ୍ଚଳ-ଅଞ୍ଚଳର ଖାଦ୍ଯ଼

ଏହା ନୂତନ ଫସଲର ପର୍ବ, ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଅଞ୍ଚଳର ଖାଦ୍ଯ଼ ଏହାର ଫସଲରୁ-ଉତ୍ତରରେ ଖିଞ୍ଚି-ତିଲକୁଟ, ପଶ୍ଚିମରେ ତିଲଗୁଲ-ଉନ୍ଧିଯ଼ୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ପୋଙ୍ଗଲ, ପୂର୍ବରେ ପିଠା-ଦହି-ଚୁଡ଼ା |

• ତିଲ-ଗୁଡ଼ ଲଡ୍ଡୁ (ତିଲ ଭଜା, ଗୁଡ଼ରେ-1 କପ୍ ତିଲଃ 3/4 କପ୍ ଗୁଡ଼), ଗଜକ, ରେୱାରୀ, ତିଲକୁଟ।
• ଖିଚିଡ଼ି (ଯ଼ୁପି-ବିହାର): ନୂଆ ଚାଉଳ + ଉଡ଼ଦ ଡାଲି, ଘିଅ-ହେଙ୍ଗ-ଜିରା; ଘିଅ, ଦହି, ଆଚାର, ପାପଡ଼, ଆଳୁ-କଦଳୀ ପନିପରିବା ସହିତ
• ଦହି-ଚୁଡ଼ା-ଗୁଡ଼ (ବିହାର-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ), ତିଲକୁଟ, ଲାଇ (ମୁର୍ମୁର-ଗୁଡ଼)
• ଉନ୍ଧିଯ଼ୁ-ଜଲେବୀ, ଚିକ୍କି (ଗୁଜରାଟ); ଗୋଲମରିଚ, ତିଲଗୁଲ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର); ପିନ୍ନି, ସୋରିଷ ଶାଗ-ମକା ରୁଟି, ଗୁଡ଼ କି ଖୀର (ପଞ୍ଜାବ)।
• ସକ୍କରାଇ ପୋଙ୍ଗଲ (କ୍ଷୀର-ଚାଉଳ-ଗୁଡ଼-ଘିଅ-କାଜୁ, ନୂଆ ପାତ୍ରରେ ଫିଙ୍ଗିବା) ଏବଂ ୱେନ୍ ପୋଙ୍ଗଲ (ତାମିଲନାଡ଼ୁ); ଏଲୁ-ବେଲା (କର୍ଣ୍ଣାଟକ); ପିଟ୍-ତିଲ-ନଡ଼ିଆ (ଆସାମ-ବଙ୍ଗଳା-ଓଡ଼ିଶା); ଘୁଘରି/ଚିଭାଡ଼ା।

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପର୍ବ, ଦଶ ନାମ-ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ପ୍ରଦେଶ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଫସଲ ଏବଂ ରୀତିନୀତି ସହିତ |

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସକତ ଚୌଥ (ତିଲକୁଟ ଚତୁର୍ଥୀ) · ପୌଷ ପୂର୍ଣିମା · ମୌନୀ ଅମାବସ୍ଯା · ବିବାହ ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଖରମାସ ପରେ)

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାର ପରିବାର ରୀତିନୀତି ସର୍ବାଗ୍ରେ। ଗୁଡ଼ି ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ସୁରକ୍ଷା ସର୍ବାଗ୍ରେ।

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର