🌿 ତୁଳସୀ ବିବାହ 2026

କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବାଦଶୀ (ଉପାସନାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଏକାଦଶୀ)-ତୁଳସୀ ମାତା ଏବଂ ଶାଲଗ୍ରାମ (ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ) ଙ୍କ ବିବାହଃ ଗୋଧୂଲି-ପ୍ରଦୋଷରେ ମଣ୍ଡପ, କନ୍ଯ଼ାଦାନ, ମଙ୍ଗଳସ୍ତକ, ଆଖୁ ମଣ୍ଡପ; ଏହା ସହିତ ବିବାହ-ଲଗ୍ନ ଖୋଲୁଛି; ତାରିଖ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ପଦ୍ଧତି, ସାମଗ୍ରୀ, କାହାଣୀ ଏବଂ ରୀତିନୀତି |

**ତୁଳସୀ ବିବାହ ହେଉଛି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତୁଳସି ମାତା (ବୃନ୍ଦା) ଏବଂ ଶାଲଗ୍ରାମ-ରୂପର ବିବାହ-ଦେବଉଥନୀ (ପ୍ରବୋଧିନୀ) ଏକାଦଶୀ ର ଠିକ୍ ପରଦିନ * * କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବାଦଶୀ କୁ-| ଚତୁର୍ମାସରେ ଶୋଇଥିବା ଭଗବାନ ଏକାଦଶୀ କୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ବାଦଶୀ କୁ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରନ୍ତି-ସେହି ଦିନଠାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଘରେ ବିବାହ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଲଗ୍ନ) ଖୋଲୁଛି | ଅନେକ ଘର ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଏହି ବିବାହ ଏକାଦଶୀ ଉପାସନାର ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ କରନ୍ତି; ଦ୍ବାଦଶୀ ରୁ କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଯେକୌଣସି ଦିନ-ଦ୍ବାଦଶୀ ତାରିଖ ଉପରେ ଏବଂ ଗୋଧୂଲି-ପ୍ରଦୋଷର ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଏକାଦଶୀ ତାରିଖ ଉପାସନାର ପୃଷ୍ଠାରେ |

ଏହା ଘରର ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ସବ-ତୁଳସିକୁ କନ୍ଯ଼ାଙ୍କ ପରି ସଜାଇବା (ଲାଲ ଚୁନ୍ରି, ଚୁଡ଼ି, ବିଣ୍ଡି, ସ୍ୱାଗତ ସାମଗ୍ରୀ), ଆଖୁ ମଣ୍ଡପ, ଶାଲଗ୍ରାମ/ବିଷ୍ଣୁ-ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବର, ଫେରେ, ମଙ୍ଗଳସ୍ତକ, କନ୍ଯ଼ାଦାନ (ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ କନ୍ଯ଼ା ନାହିଁ), ତା'ପରେ ବିବାହ ଭୋଜି, ହଳଦିଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ତୁଳସି-କନ୍ଯ଼ାଦାନର ସଦ୍ଗୁଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ନିମ୍ନରେ ପଦ୍ଧତି, ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁ, କାହାଣୀ (ବୃନ୍ଦା-ଜାଲନ୍ଧର), ଭୋଗ, ସ୍ଥାନର ରୀତିନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି।

ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି

ବୃନ୍ଦା-ତୁଳସୀଃ ଅସୁର ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ପତି-ପତ୍ନୀ ବୃନ୍ଦା-ବିଷ୍ଣୁ ଜାଲନ୍ଧରକୁ ହତ୍ଯ଼ା କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ; ବୃନ୍ଦା ଶାପିତ କରିଥିଲେ ଯେ ବିଷ୍ଣୁ ପଥର (ଶାଲଗ୍ରାମ) ହୋଇଥାଇପାରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜେ ନିଆଁରେ ପୋଡ଼ି ହୋଇଥାଇପାରନ୍ତି-ତାଙ୍କ ଛାଇରୁ ତୁଳସୀ ବଢିଥାଏ; ବିଷ୍ଣୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଥିଲେ ଯେ ତୁଳସୀ ସର୍ବଦା ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ପୂଜା କରାଯିବ ଏବଂ କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବାଦଶୀ କୁ ଶାଲଗ୍ରାମ ଭାବରେ ବିବାହ କରିବେ-ସେମାନେ ତୁଳସୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୋଗ ବିନା-ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ |

କନ୍ଯ଼ାଦାନର ସଦ୍ଗୁଣଃ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଘରେ କନ୍ଯ଼ା ନାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁଲସୀର କନ୍ଯ଼ାଦାନ କରି କନ୍ଯ଼ାଦାନର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବିବାହରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁଳସୀ-ବିବାହରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବୈବାହିକ ସୁଖ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି; ବିବାହର ଶାନ୍ତି।

ବିବାହର ଦ୍ୱାରଃ ଦେବଶାଯ଼ନୀରୁ ଦେବଉଥନୀ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଚତୁର୍ମାସରେ ବିବାହ ହୁଏ ନାହିଁ; ତୁଳସୀ-ବିବାହ ସହିତ ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ଯ଼, ବିବାହ, ଗୃହ-ପ୍ରବେଶ ଆରମ୍ଭ-ତେଣୁ ତୁଳସୀ-ବିବାହକୁ "ପ୍ରଥମ ବିବାହ" କୁହାଯାଏ; ସେହି ସପ୍ତାହରୁ ଲଗ୍ନ-ତାରିଖ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ |

କାର୍ତିକ-ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦୀପଦାନଃ କାର୍ତିକ-ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁଳସୀ ଉପରେ ସନ୍ଧ୍ଯା-ଦୀପ; ତୁଳସୀ-ବିବାହ ପରେ ଦ୍ବାଦଶୀ ରୁ ପୂର୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଭୀଷ୍ମ-ପଞ୍ଚକ, ତା'ପରେ କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା (ଦେବ ଦୀପାବଳି)-ତୁଳସୀ-ବିବାହ ସେହି ଶୃଙ୍ଖଳାର ସଂଯୋଗ |

ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)

ଘରେ ତୁଳସୀ-ବିବାହର ରୀତିନୀତି-ସନ୍ଧ୍ଯ଼ା ଗୋଧୂଲି/ପ୍ରଦୋଷରେ (ଉପର ସମଯ଼); ତୁଳସୀ = କନ୍ଯ଼ା, ଶାଲଗ୍ରାମ/ବିଷ୍ଣୁ-ମୂର୍ତ୍ତି (କିମ୍ବା ଚିତ୍ର) = ବର; ଘରର ପୁରୁଷ/ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଂକଳ୍ପ-ମନ୍ତ୍ର, ମହିଳା ସାଜସଜ୍ଜା-ଗୀତ।

1. ପ୍ରସ୍ତୁତି (ଦିନରେ): ତୁଳସୀ ଗମ୍ଲେ/ଚୌରା ଧୋଇ ରଙ୍ଗୋଲି, ଆଖୁ (4) ର ମଣ୍ଡପ (ଗଣ୍ଠି ଚାରି କୋଣରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଉପରକୁ ଚୁନାରି), ଆମ୍ବ-ପତ୍ର ଏବଂ ଫୁଲର ତୋରଣ; ଗମ୍ଲେ ଉପରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ସାମଗ୍ରୀ; ଶାଲଗ୍ରାମ (ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣ ର ଛୋଟ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ଚିତ୍ର ନୁହେଁ) କୁ ଗାଧୋଇବା ଦ୍ୱାରା ହଳଦିଆ ପୋଷାକ, ଚନ୍ଦନ-ତିଲକ-ବର।
2. ଉପବାସଃ ଘରର ମହିଳା (କିମ୍ବା ବିବାହ କରିବା) ଦିନରେ ଫଳ ଖାଆନ୍ତି/ଗୋଟିଏ ସମଯ଼ରେ; ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ ବିବାହ ପରେ ଖାଦ୍ଯ଼।
3. ତୁଳସୀ-ସାଜସଜ୍ଜାଃ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ଲାଲ ଚୁନରି, ଚୁଡ଼ି-ବିଣ୍ଡି-ସିନ୍ଦୁର-ମେହେନ୍ଦି-ଆଲ୍ତା (ଗମ୍ଲେ ଉପରେ), ହଳଦୀ ଲଗାଇବା (ହଳଦୀ-ରୀତିନୀତି), ଫୁଲ ମାଲା; ଗମ୍ଲେକୁ ଶାଢ଼ୀ/ଲାଲ କପଡ଼ାରେ ଢାଙ୍କିବା-ତୁଳସୀ କନ୍ଯ଼ା।
4. ବିବାହ ଆରମ୍ଭ (ଗୋଧୂଲି): କଳଶ-ସ୍ଥାପନ, ଗଣେଶ-ପୂଜା; ଶାଲଗ୍ରାମକୁ ହାତରେ ଧରି/ପୋଷ୍ଟରେ ତୁଳସୀର ଡାହାଣ ହାତ ରଖନ୍ତୁ; ଉଭଯ଼ ହଳଦିଆ-ଚନ୍ଦନ-ଅକ୍ଷତ, ବରକୁ ହଳଦିଆ, କନ୍ଯ଼ାଙ୍କୁ ଲାଲ ମାଲା; "ତୁଳସୀ ବିବାହ" ର ସଂକଳ୍ପ-"ମୁଁ (ନାମ) ତୁଳସୀ ମାତାର ଶାଲଗ୍ରାମକୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବି (କନ୍ଯ଼ା ଦାନ କରିବି)"।
5. କନ୍ଯ଼ାଦାନ ଏବଂ ମେଣ୍ଟଃ ତୁଳସୀ ପାତ୍ର ଉପରେ ହାତ ରଖି କନ୍ଯ଼ାଦାନ-ମନ୍ତ୍ର/ଭାବନା; ଶାଲଗ୍ରାମ ଏବଂ ତୁଳସୀ ମଧ୍ଯ଼ରେ ମୌଲି/ଚୁନାରୀ ସହିତ ମେଣ୍ଟ; ମଙ୍ଗଳାସ୍ତକ ("ମଙ୍ଗଳମ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଃ...") ପାଠ, ଅକ୍ଷତ-ବର୍ଷା; ମହିଳା ବିବାହ-ଗୀତ/ମଙ୍ଗଳ-ଗୀତ।
6. ଫେରେଃ ଶାଲଗ୍ରାମକୁ ହାତରେ ନେଇ ତୁଳସୀଙ୍କ 7 ପରିକ୍ରମା (କିମ୍ବା ତୁଳସୀ-ଗମ୍ଲେକୁ ବର ଚାରିପାଖରେ)-ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ରାଉଣ୍ଡରେ ଅକ୍ଷତ-ଫୁଲ; ସପ୍ତପଦୀ-ଭାବନା; ତା'ପରେ ତୁଳସୀଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୁର (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତରଫରୁ), ବର-କନ୍ଯ଼ାଙ୍କ ଆରତୀ (କପୁର)।
7. ଭୋଗ ଏବଂ ଆରତୀଃ ଖୀର-ପୁରୀ, ଲାଡୁ, ଫଳ, ପଞ୍ଚ ଅମୃତ, ତୁଳସୀ-ଡାଲି, ଆଖୁ, ସିଂହଡ଼ା, ବେର, ଆମ୍ବ, ମୂଳା (କାର୍ତିକ ର ଋତୁ-ବସ୍ତୁ)-ବିଷ୍ଣୁ-ତୁଳସୀଙ୍କୁ; ତୁଳସୀ-ଆରତୀ ("ଜଯ ଜଯ ତୁଳସୀ ମାତା") ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ-ଆରତୀ; "ଓମ୍ ନମୋ ଭଗବେତେ ବାସୁଦେୱାଇ"/"ତୁଳସୀ ଶ୍ରୀରାମଲକ୍ଷ୍ମୀ..." ଭଜନ।
8. କାହାଣୀ-ଭୋଜଃ ବୃନ୍ଦା-ଜାଲନ୍ଧରର କାହାଣୀ (ନିମ୍ନରେ); ପରିବାର-ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ ଏବଂ ବିବାହ-ଭୋଜ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ-ପନିପରିବା-ଖୀର-ଲାଡୁ); କନ୍ଯ଼ା/ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ; ଆଖୁ ମଣ୍ଡପ, ପରଦିନ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ, ଆଖୁ ପ୍ରସାଦ-ଆକାରରେ ଖାଇବା; ତୁଳସୀ-ଚୁନରୀ ପୂର୍ଣିମା/ବର୍ଷସାରା |

ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା

ସୁଗନ୍ଧିତ ସାମଗ୍ରୀ, ଆଖୁ, ଶାଲଗ୍ରାମ ଏବଂ କାର୍ତିକ ଋତୁଗତ ସାମଗ୍ରୀ-ତୁଳସୀ-ବିବାହର ତାଲିକା।

• ତୁଳସୀ ଗଛ (ଗାମଲା/ଚୌରା), ଶାଲଗ୍ରାମ (କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ/କୃଷ୍ଣ-ମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ର), ଚୌକି, ହଳଦିଆ-ଲାଲ ପୋଷାକ, କଳସ (ଜଳ-ଆମ୍ବ-ପତ୍ର-ନଡ଼ିଆ)
• ମଣ୍ଡପଃ 4 ଆଖୁ, ଲାଲ ଚୁନରୀ/ଶାଢ଼ୀ (ମଣ୍ଡପ-ଛାତ), ଆମ୍ବ-ପତ୍ର ଏବଂ ଗଣ୍ଡା ତୋରଣ, ରଙ୍ଗୋଲି-ରଙ୍ଗ, ଫୁଲ-ପତ୍ର
• ତୁଳସୀ-ସଜ୍ଜା (ସୁଗନ୍ଧି ସାମଗ୍ରୀ): ଲାଲ ଚୁନରି, ଚୁଡ଼ି, ବିଣ୍ଡି, ସିନ୍ଦୁର, ମେହେନ୍ଦି, ଆଲ୍ଟା, କାଜଲ, କାଙ୍ଗ, ଶୀଶା, ବିଛିଆ (ପ୍ରତୀକ), ଲାଲ ଶାଢ଼ୀ/ପୋଷାକ
• ବର (ଶାଲଗ୍ରାମ): ହଳଦିଆ ପୋଷାକ/ଧୋତି, ଚନ୍ଦନ, ମୁକୁଟ (କାଗଜ/ଫୁଲ), ହଳଦିଆ ମାଲା, ଜନେଉ, ମୌଲି (ମେଣ୍ଟ)
• ପୂଜାଃ ହଳଦୀ, ରୋଲି, ଅକ୍ଷତ, ଚନ୍ଦନ, ମୋଲି, ପାନ-ସୁପାରୀ, ଲବଙ୍ଗ-ଏଲା, ପରଫ୍ଯ଼ୁମ୍, ପଞ୍ଚ ଅମୃତ, ଗଙ୍ଗା ଜଳ, ତୁଳସୀ-ଦଳ, ଘିଅ-ଦୀପ, ଧୂପ, କପୁର, ଆରତି-ଥାଲୀ
• ଋତୁ-ଭୋଗଃ ଆଖୁ, ସିଂହଡ଼ା, ବେର, ଆମ୍ବ, ମୂଳି, ଚିନି, କଦଳୀ, ଅମରୁଦ; ଖୀର, ପୁରୀ, ଲାଡ଼ୁ, ମିଠା; ନଡ଼ିଆ;
• ମଙ୍ଗଲାଷ୍ଟକ/ତୁଳସୀ-ବିବାହର ପୁସ୍ତିକା, ବିବାହ-ଗୀତ; କନ୍ଯ଼ା-ଦକ୍ଷିଣ; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ (ଯଦି ଥାଏ) ଦକ୍ଷିଣ
• ପରଦିନଃ ଆଖୁ ବାଣ୍ଟିବା/ଖାଇବା, ତୁଳସୀ-ଦୀପ, ଚୁନାରୀ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।

🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ

ଉପବାସ-କାହାଣୀ

ବୃନ୍ଦା-ଜଳନ୍ଧରର କାହାଣୀଃ ଅସୁର-ରାଜା ଜାଲନ୍ଧରର ପତ୍ନୀ ବୃନ୍ଦା ପରମ ପତିବ୍ରତ ଥିଲେ (ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଶିବ-ଦ୍ରୁତ)-ତାଙ୍କ ସତୀତ୍ୱର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଜଳନ୍ଧର୍ ଅପରାଜେଯ଼ ହୋଇଗଲା, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲା ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ଅଧିକାର କଲା | ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଜଳନ୍ଧରର ରୂପ ଧାରଣ କରି ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ-ବୃନ୍ଦା ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶିବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଳନ୍ଧରକୁ ହତ୍ଯ଼ା କରିଥିଲେ। ସତ୍ଯ଼ ଜାଣିବା ପରେ ବୃନ୍ଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ-"ତୁମ୍ଭେ ପଥର ହୋଇ ଯାଅ" (ଶାଲଗ୍ରାମ) ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶବ ସହିତ ଚିତାଭସ୍ମରେ ବସିଥିଲେ।

ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୃନ୍ଦାଙ୍କ ସତୀତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ କହିଥିଲେ-"ଏହାର ଛାଇରୁ ଯେଉଁ ଗଛ ଉଠିବ ତାହା ହେବ ତୁଳସୀ-ମୋର ପ୍ରିଯ଼, ମୋର ପ୍ରତ୍ଯ଼େକ ଭୋଗରେ; ଏବଂ କାର୍ତିକ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ବାଦଶୀ ରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଶାଲଗ୍ରାମ-ରୂପରେ ବିବାହ କରିବି; ଯିଏ ଏହି ବିବାହ କରିବି ସେ କନ୍ଯ଼ା ଦାନର ଫଳ ପାଇବ।"

ଦ୍ୱିତୀଯ଼ ବିଶ୍ୱାସ-ତୁଳସୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିଜସ୍ୱ ଅଂଶ-ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁଳସୀ-ଦଳ ବିନା ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ତୁଳସୀ-ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ଘରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାଯ଼ଣଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ; ଏବଂ ଚତୁର୍ମାସ ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିବାହ-ଉତ୍ସବ-ତେଣୁ ସେହି ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ |

ଖୀର-ପୁରୀ-ଲାଡୁ, ଆଖୁ-ସିଂହଡ଼ା-ବେର-ଆମ୍ବଲା; ବିବାହ ଭୋଜି

ତୁଳସୀ-ବିବାହରେ ବିଷ୍ଣୁ-ତୁଳସୀଙ୍କୁ କାର୍ତିକ ଋତୁ-ସାମଗ୍ରୀ-ଆଖୁ, ସିଂହଡ଼ା, ବେର, ଆମ୍ବ, ମୂଳି, ଚିନି-ଏବଂ ଖୀର-ପୁରୀ-ଲାଡ଼ୁ; ବିବାହ ଭୋଜିରେ ପରିବାର-ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ-ପନିପରିବା-ଖୀର/ଲାଡ଼ୁ; ଦିନରେ ଫଳ, ସନ୍ଧ୍ଯ଼ାରେ ବିବାହ ପରେ ଖାଦ୍ଯ଼; ଆଖୁ ପ୍ରସାଦ-ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ଆକାରରେ |

• ଭୋଗଃ ଖୀର (ଚାଉଳ-କ୍ଷୀର), ପୁରୀ, ବେସନ/ବୁନ୍ଦି-ଲାଡୁ, ପଞ୍ଚ ଅମୃତ, ତୁଳସୀ-ଡାଲି, ଆଖୁ (କଟା), ସିଂହଡ଼ା, ବେର, ଆମ୍ବ, ମୂଳି, ଚିନି, କଦଳୀ, ନଡ଼ିଆ, ନଡ଼ିଆ, ନଡ଼ିଆ।
• ବିବାହ ଭୋଜି (ପରିବାର-ପଡ଼ୋଶୀ): ଘର ବିବାହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଦଳୀ/ଆଳୁ ପନିପରିବା, ଚଣା ଡାଲି, ଖୀର, ଲାଡ଼ୁ, ରାଇତା, ଆଚାର -
• ଫଳ (ଦିନରେ): ଫଳ, କ୍ଷୀର, ସାବୁଦାନା, ସିଂହଦ ହଲୱା, ମଖାନା
• ପରଦିନଃ ଆଖୁ ବଣ୍ଟନ କରି ଖାଇବା (ମଣ୍ଡପ), ଗାଈକୁ ଭୋଜି ବାଣ୍ଟିବା; ତୁଳସି-ଡାଲି ଖାଇବା-ପ୍ରସାଦ (କାର୍ତିକ)
• ନିଷିଦ୍ଧଃ ତୁଳସୀ-ବିବାହ ଦିନ ତୁଳସୀ-ପତ୍ର ଭାଙ୍ଗିବା (ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଭାଙ୍ଗିବା), ପିଆଜ-ରସୁଣ-ମାଂସ, ରାତିରେ/ଏକାଦଶୀ/ରବିବାର ରେ ତୁଳସିକୁ ସ୍ପର୍ଶ-ଜଳ ଦେବା (ଲୋକ ନିଯ଼ମ)

ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି

ଉତ୍ତର-କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ଭାରତରେ ଦ୍ବାଦଶୀ (କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ର ସନ୍ଧ୍ଯ଼ା), ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୁଜରାଟରେ ଦ୍ବାଦଶୀ ରୁ ପୂର୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ କୌଣସି ଦିନ, ଦକ୍ଷିଣରେ କାର୍ତିକ-ଦୀପ-ରୀତିନୀତି |

କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ

ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ🖼 ତିଥି-card ସେୟାର କରନ୍ତୁ🎉 ଶୁଭକାମନା-card

ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଡିଉକ୍ସନ୍ ଏକାଦଶୀ · କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା (ଦେବ ଦୀପାବଳି) · ଦୀପାବଳି · ବିବାହ ପଂଚମୀ · ବିବାହ ର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ

⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଏହାର ପରିବାର ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତିନୀତି ସର୍ବାଗ୍ରେ | ଦିଲ୍ଲୀ ତାରିଖ (ଆଇ. ଏସ୍. ଟି.) ର ଉଦୀଯ଼ମାନ ତାରିଖ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର-ନିଯ଼ମରୁ; ଏକାଦଶୀ-ସନ୍ଧ୍ଯ଼ା ଲୋକ ରୀତିନୀତି ମଧ୍ଯ଼ ବୈଧ |

🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର