Nakshtra Takकुंडलीराशिभविष्यपंचांगगुणमिलानज्ञानग्रह-फळज्योतिषीStore
🪔 उपवास-सण

💰 अक्षय तृतीया (आखा तीज) 2027

✍️ ज्योतिषाचार्य आदित्य धर द्विवेदी · 🔎 अंतिम समीक्षा: · 🧮 गणना-पद्धती

वैशाख शुक्ल तृतीया — अबूझ मुहूर्त: सोना-ख़रीद, विवाह, गृह-प्रवेश; परशुराम जयंती, त्रेता-युग चा आरंभ, गंगा-अवतरण; जल-सत्तू-पंखा चा दान — जो दिया ते अक्षय।

अक्षय तृतीया (आखा तीज) 2027 ची तिथी
रविवार, 9 मे 2027
वैशाख · शुक्ल पक्ष · तृतीया ( विक्रम संवत 2084 )
🌅 सूर्योदय5:35 AM
⭐ अभिजित मुहूर्त11:54 AM – 12:42 PM
📿 तारीख-कालतृतीया 8 मे, 11:43 AM → 9 मे, 9:03 AM
🕉 ब्रह्म मुहूर्त03:59 AM – 04:47 AM
🐄 गोधूलि बेला6:34 PM – 7:27 PM
⛔ राहुकाळ (टालें)05:20 PM – 07:01 PM
वेळ दिल्ली (IST) चे, Swiss Ephemeris-गणना, उदया-तिथि नियम। चंद्रोदय/सूर्योदय प्रत्येक शहर मध्ये वेगळा होतो आहे —

अक्षय तृतीया वैशाख मास चे शुक्ल पक्ष ची तृतीया ला मनाई जातात आहे — हनुमान जयंती चे सुमारे 18 दिवस नंतर, मई ची गर्मी मध्ये। «अक्षय» = जिसका क्षय न असो — मान्यता आहे ची किंवा दिवस किया दान, जप, ख़रीद आणि शुभ कार्य कभी घटता नाही; हे साढ़े तीन अबूझ मुहूर्तों मध्ये आहे, म्हणून शिवाय पंचांग देखे विवाह-गृह-प्रवेश-नया काम; आणि सोना-चाँदी ख़रीदने चा सर्वात बड़ा दिवस।

स्त्रियों चे साठी हे दान आणि ठंडक चा पर्व आहे — गर्मी मध्ये जल-भरे घड़े, पंखा, सत्तू, खरबूज़ा, छाता चा दान; राजस्थान-मालवा मध्ये «आखा तीज» — कन्याओं चे व्रत व सामूहिक विवाह; बंगाल-ओडिशा मध्ये नए साल चे बही-खाते आणि रथ-निर्माण चा आरंभ। रिकामे किंवा साल ची तिथी, ख़रीद-दान चा पुण्यकाल, विधि, सामग्री, कथा, भोग आणि इलाक़ों ची रीत दिली गेली आहे।

महत्त्व — हे व्रत चा

पुराणों मध्ये या दिवस ची घटना: त्रेता-युग चा आरंभ, विष्णु चे छठे अवतार परशुराम चा जन्म (परशुराम जयंती — प्रदोष मध्ये), गंगा चा धरती वर अवतरण (गंगा-सप्तमी पासून जुड़ा), महाभारत-लेखन चा आरंभ (व्यास-गणेश), द्रौपदी ला अक्षय-पात्र, सुदामा चा कृष्ण पासून मिलना, कुबेर ला धन-अधिकार — म्हणून धन-दान-अन्न सर्व अक्षय।

अबूझ मुहूर्त — विवाह, सगाई, गृह-प्रवेश, भूमि-वाहन-सोना ख़रीद, व्यापार-आरंभ शिवाय मुहूर्त-विचार शुभ; वर रोहिणी नक्षत्र व बुध/शुक्रवार पड़े तर आणि देखील। पूरा दिवस शुभ, अभिजित श्रेष्ठ; ख़रीद दिवस मध्ये, विवाह लग्न पासून।

बद्रीनाथ धाम चे कपाट याच चे आस-पास खुलते आहेत आणि वृंदावन मध्ये बाँके-बिहारी चे चरण-दर्शन साल मध्ये सिर्फ़ याच दिवस; जगन्नाथ-रथयात्रा चे रथों चा निर्माण पुरी मध्ये याच दिवस शुरू; बंगाल मध्ये «हालखाता»।

पूजा-पद्धत (टप्प्याटप्प्याने)

हे घरेलू विधि आहे — सुबह स्नान-दान, विष्णु-लक्ष्मी पूजा, दिवस मध्ये ख़रीद/नया कार्य, शाम ला परशुराम-स्मरण।

  1. ब्रह्म-मुहूर्त/सूर्योदय (ऊपर वेळ) मध्ये स्नान (नदी/गंगाजल), पीले वस्त्र; संकल्प — «मैं अक्षय तृतीया चा व्रत-दान कुटुंब ची अक्षय समृद्धी साठी करती हूँ।» व्रत — फलाहार/एक वेळ (कई घर सिर्फ़ पूजा-दान)।
  2. विष्णु-लक्ष्मी पूजा: पीला कपड़ा, लक्ष्मी-नारायण चा चित्र, कलश; पंचामृत, तुलसी, पीले फूल, चंदन; जौ/गेहूँ चे सत्तू, खीरा, चने ची दाल, मिश्री चा भोग; «ॐ नमो भगवते वासुदेवाय» / विष्णु-सहस्रनाम; लक्ष्मी-मंत्र «ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः»; कुबेर-स्मरण।
  3. दान (सूर्योदय पासून दोपहर, अभिजित पर्यंत श्रेष्ठ): जल-भरा मिट्टी चा घड़ा (सुराही), पंखा, छाता, चप्पल, सत्तू, खरबूज़ा-ककड़ी, चावल-दाल-गुड़, गौ-दान/गाय ला चारा — गर्मी मध्ये ठंडक ची चीज़ें; ब्राह्मण/ज़रूरतमंद/प्याऊ; जितना शक्य, «अक्षय» भाव पासून।
  4. ख़रीद (दिवस मध्ये, अभिजित उत्तम): सोना-चाँदी (सिक्का/गहना — लक्ष्मी चा प्रतीक; एक ग्राम देखील), नया बर्तन, भूमि-वाहन चा सौदा, बही-खाता; ख़रीदी वस्तु आधी पूजा-स्थान वर रखकर रोली-अक्षत।
  5. स्त्रियाँ (राजस्थान-मालवा «आखा तीज»): कन्याएँ गौरी-व्रत, आटे चे लड्डू-सत्तू, घड़ा-पूजा, मिट्टी ची चिड़िया-चुग्गा; सुहागिनें सत्तू-घड़े चा बाया।
  6. शाम (प्रदोष): परशुराम जयंती — विष्णु-अवतार परशुराम चा स्मरण, दीप; तुलसी-चौरे वर दीप; अगले दिवस गंगा-सप्तमी/वैशाख-स्नान जारी।
  7. नया कार्य: विवाह/सगाई/गृह-प्रवेश/दुकान — पूरे दिवस; पितरों ला तर्पण-जल (वैशाख मध्ये पितृ-तृप्ति) — किंवा दिवस पितरों चे नाव चा दान अक्षय।
  8. व्रत खोलना: पूजा-दान चे नंतर; रात्र मध्ये लक्ष्मी-भजन।

पूजा-सामग्री ची सूची

दान ची ठंडी चीज़ें आणि सोने चा छोटा टुकड़ा — किंवा दिवस ची ओळख; पूजा सादी।

  • लक्ष्मी-नारायण/विष्णु चा चित्र, पीला कपड़ा, चौकी, कलश-नारियल
  • पंच अमृत, तुळशी, पिवळा फुल (गेंडा-चांपा), चंदन, रोली, अक्षत, मोली
  • भोग: सत्तू (जौ/चना), खीरा-ककड़ी, खरबूज़ा, चने ची दाल, मिश्री, आम, खीर
  • दान: मिट्टी चा घड़ा/सुराही (जल-भरा), पंखा, छाता, चप्पल, सत्तू, फळ, अन्न-गुड़, वस्त्र, दक्षिणा
  • खरेदीः सोने/चांदी (नाणी/दागिने), नवीन भांडी/पुस्तिका
  • आखा तीज (राजस्थान): आटे चे लड्डू, सत्तू, मिट्टी ची चिड़िया, घड़ा; कन्याओं चा गौरी-व्रत
  • दीपक, धूप, कपूर, आरती-थाली; परशुराम-चित्र (असो तर)
  • विष्णू-सहस्रनाम/लक्ष्मी-स्तोत्र पुस्तक

🛍 पूजा-सामग्री व यंत्र पाहा 🙏 पूजा बुक करा

📅 आपल्या शहर चा पंचांग

सूर्योदय, चंद्रोदय, राहुकाळ व चौघड़िया — तुमचे शहर चे अचूक वेळ पासून, निःशुल्क।

पंचांग पाहा →

प्रतिज्ञा-कथा

पांडवों चे वनवास मध्ये द्रौपदी ला सूर्य पासून मिला अक्षय-पात्र — जब पर्यंत द्रौपदी न खा ले, अन्न समाप्त न असो; दुर्वासा ऋषि शिष्यों सहित भोजन माँगने आए जब पात्र ख़ाली था; कृष्ण ने पात्र मध्ये चिपके एक चावल-दाने पासून पूरे ब्रह्मांड ला तृप्त करून दिया — हे अक्षय तृतीया थी। कथा चा सार: श्रद्धा पासून दिया एक कण देखील अक्षय।

सुदामा ची कथा — निर्धन मित्र सुदामा मुट्ठी-भर चावल लेकर द्वारका पहुँचे; कृष्ण ने उन्हें प्रेम पासून खाकर सुदामा ला अक्षय समृद्धी दिली — याच तृतीया ला; म्हणून किंवा दिवस थोड़ा देखील दान (सत्तू-चावल) बड़ा फळ। आणि एक — धर्मदास वैश्य ची कथा (भविष्य-पुराण): निर्धन धर्मदास ने वैशाख शुक्ल तृतीया ला जल-अन्न-पंखे चा दान किया, अगले जन्म मध्ये कुशावती चा राजा झाला आणि अक्षय धन पाया।

याच दिवस जमदग्नि-रेणुका चे पुत्र परशुराम (विष्णु चे छठे अवतार) चा जन्म — म्हणून परशुराम जयंती; भगीरथ ची तपस्या पासून गंगा चा पृथ्वी-अवतरण; व्यास ने गणेश पासून महाभारत लिखवाना आरंभ किया; त्रेता-युग चा प्रारंभ — «युगादि तिथी»।

सत्तू, खीरा, खरबूज़ा — गर्मी ची अक्षय स्वयंपाकघर

वैशाख ची तपती गर्मी — म्हणून किंवा दिवस चा भोग व दान ठंडा: सत्तू (जौ-चने चा, नमकीन किंवा गुड़ चा शरबत), खीरा-ककड़ी, खरबूज़ा, आम-पना, चने ची दाल-मिश्री; बिहार-पूर्वांचल मध्ये «सत्तुआन» (सत्तू खाने चा पर्व) याच चे आस-पास।

  • सत्तू: जौ/चने चे सत्तू मध्ये गुड़-पानी चा शरबत, किंवा नमक-नींबू-पुदीना चा ठंडा घोल; सत्तू-लड्डू (सत्तू-गुड़-घी)
  • खीरा-ककड़ी, खरबूज़ा, तरबूज़, आम-पना, बेल-शरबत — दान व भोग दोन्ही
  • चने ची दाल-मिश्री (विष्णु-भोग), खीर, आम-रस-पूड़ी (महाराष्ट्र-गुजरात), केसर-भात
  • राजस्थान (आखा तीज): खीर-पूड़ी, आटे चे लड्डू, सत्तू, गुलगुले; बंगाल: हालखाता ची मिठाई-शरबत
  • व्रत-भोजन: फल-दूध, सत्तू; व्रत न ठेवा तर सात्विक भोजन, आधी दान

वेगळा-वेगळा इलाक़ों ची रीत

उत्तर मध्ये सोना-दान, राजस्थान मध्ये आखा तीज-विवाह, बंगाल मध्ये हालखाता, ओडिशा मध्ये रथ-निर्माण, दक्षिण मध्ये मंदिर-सोना।

उत्तर प्रदेश-बिहार-दिल्ली-पंजाबः सोना-चाँदी-बर्तन ची ख़रीद, गंगा-स्नान, प्याऊ लगाना, घड़ा-पंखा-सत्तू चा दान; बिहार मध्ये «सत्तुआन» (मेष संक्रांति — पास ची तिथी) वर सत्तू-आम-गुड़; वृंदावन मध्ये बाँके-बिहारी चरण-दर्शन व चंदन-श्रृंगार; बद्रीनाथ कपाट-उद्घाटन चे आस-पास।
राजस्थान-मालव-गुजरात (अख तीज): सामूहिक विवाह चा सर्वात बड़ा दिवस (अबूझ मुहूर्त — हज़ारों शादियाँ; बाल-विवाह ची कुरीति वर सतर्कता); कन्याओं चा गौरी-व्रत, मिट्टी ची चिड़िया-चुग्गा, घड़ा-सत्तू; जैन-समाज मध्ये वर्षीतप चा पारण (इक्षु-रस/गन्ने चा रस — हस्तिनापुर-पालिताना); गुजरात मध्ये «अखात्रीज» — नए बही-खाते, सोना।
महाराष्ट्र-गोवाः «अक्षय्य तृतीया» — साढ़े तीन मुहूर्तों मध्ये; सोना-ख़रीद, आम-रस-पूड़ी, पितरों ला «तिल-तर्पण/पितृ-पूजा» (वैशाख मध्ये), नई फ़सल चे आम; खानदेश मध्ये आखाजी — विवाहित बेटियों चा मायके आना, झूले।
बंगाल-ओडिशा-आसामः बंगाल मध्ये «हालखाता» — व्यापारी नए बही-खाते, लक्ष्मी-गणेश पूजा, ग्राहकों ला मिठाई; ओडिशा मध्ये «अक्षय तृतीया» ला पुरी मध्ये जगन्नाथ-रथों चा निर्माण-आरंभ, चंदन-यात्रा (21 दिवस) ची शुरुआत, किसानों चा «अखि मुठि अनुकुल» (पहली बुवाई); असम मध्ये बोहाग बिहू चे नंतर।
दक्षिण भारतः तमिलनाडु-कर्नाटक-आंध्र मध्ये सोना-ख़रीद चा बड़ा दिवस (शहरों मध्ये), लक्ष्मी-कुबेर पूजा, मंदिरों मध्ये «अक्षय तृतीया» विशेष अभिषेक; केरल मध्ये विष्णु-मंदिरों मध्ये दर्शन; सिंहाचलम (आंध्र) चे नृसिंह चा चंदन-यात्रा «निज-रूप दर्शन» याच दिवस।
जैन परंपराः आदिनाथ (ऋषभदेव) ने एक वर्ष चे उपवास चे नंतर याच दिवस राजा श्रेयांस पासून इक्षु-रस (गन्ने चा रस) लेकर पारण किया — म्हणून जैन «वर्षीतप» चा पारण अक्षय तृतीया ला गन्ने चे रस पासून; हस्तिनापुर-पालिताना मध्ये उत्सव।
🙏 तुमचे घर ची रीत इससे वेगळा आहे? येथे लिखिए

दादी-नानी पासून सुनी रीत, कथा, गीत किंवा पकवान — 2-4 पंक्तियाँ; हम पढ़कर तुमचे इलाक़े चे नाव पासून याच पन्ने वर जोड़ेंगे (फ़ोन दिखेगा नाही — सिर्फ़ पूछने चे साठी)।

प्रत्येक भेजी रीत आधी वाचली जाते आहे — अश्लील/विज्ञापन/ग़लत बात नाही जुड़ती।

क्या करा, क्या न करा

✅ क्या करा

  • दान सूर्योदय पासून दोपहर पर्यंत — जल-घड़ा, पंखा, सत्तू, फळ: गर्मी ची ज़रूरत ची चीज़ें
  • ख़रीद सामर्थ्य भर — एक ग्राम सोना/चाँदी चा सिक्का/नया बर्तन देखील पर्याप्त; आधी पूजा मध्ये ठेवा
  • विवाह-गृह-प्रवेश-नया काम — अबूझ मुहूर्त, अभिजित मध्ये आणि उत्तम
  • पितरों चे नाव चा दान आणि तर्पण — अक्षय फळ
  • परशुराम जयंती — शाम ला स्मरण-दीप

❌ क्या न करा

  • क़र्ज़ लेकर सोना — अक्षय तृतीया श्रद्धा चा दिवस आहे, दिखावे चा नाही; विज्ञापन-दबाव मध्ये नाही
  • बाल-विवाह (आखा तीज चे नाव वर) — क़ानूनन अपराध आणि अधर्म
  • या दिवस क्रोध, झूठ, उधार माँगना, तामसिक भोजन — दिवस चा फळ अक्षय आहे, बुरा देखील
  • दान ची चीज़ ख़राब/टूटी नाही — जो स्वतः लें वही दें
  • गर्मी मध्ये दोपहर ची धूप मध्ये बुज़ुर्गों-बच्चों ला घाट-बाज़ार नाही

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

अक्षय तृतीया 2027 मध्ये केव्हा आहे?

ऊपर दिली गेली तिथी किंवा साल ची वैशाख शुक्ल तृतीया आहे — पंचांग-गणना पासून; ख़रीद-दान चा अभिजित-मुहूर्त व तृतीया ची कालावधी देखील तिथेच। तृतीया दोन दिवस पूर्वाह्न ला छुए तर पहिला दिवस।

सोना केव्हा ख़रीदें — कोणता ख़ास वेळ?

पूरा दिवस शुभ आहे (अबूझ); तृतीया तिथी चे आत, अभिजित मुहूर्त (दोपहर ~12) श्रेष्ठ, राहुकाळ टालें — ऊपर वेळ। तिथी सुबह पासून शुरू असो तर सूर्योदय पासून, देर पासून शुरू असो तर तिथी लगने चे नंतर।

क्या या दिवस शिवाय मुहूर्त शादी करून शकता आहेत?

होय — साढ़े तीन अबूझ मुहूर्तों मध्ये एक; नंतर देखील वैवाहिक लग्न शुभ-समय मध्ये ठेवा; बाल-विवाह नाही (क़ानूनन दंडनीय)। मुहूर्त-पन्ने वर पाहा।

अक्षय तृतीया वर क्या दान करा?

गर्मी ची चीज़ें — जल-भरा घड़ा/सुराही, पंखा, छाता, चप्पल, सत्तू, खरबूज़ा-ककड़ी, अन्न-गुड़, वस्त्र; प्याऊ लगाना; गौ-दान/गौशाला; पितरों चे नाव पासून — जो दिया ते अक्षय।

परशुराम जयंती आणि अक्षय तृतीया एक च दिवस?

होय — परशुराम चा जन्म वैशाख शुक्ल तृतीया चे प्रदोष मध्ये; म्हणून जयंती त्याच दिवस (तृतीया प्रदोष मध्ये ज्या दिवस असो — कभी पुढील दिवस); शाम ला स्मरण।

आखा तीज क्या आहे?

राजस्थान-मालवा मध्ये अक्षय तृतीया चा लोक-नाम — सामूहिक विवाह, कन्याओं चा गौरी-व्रत, सत्तू-घड़ा, मिट्टी ची चिड़िया; «आखा» = अक्षय।

🔔 याद दिलाएँ — प्रत्येक व्रत पासून एक दिवस आधी

आपला WhatsApp नंबर लिखिए — प्रत्येक बड़े व्रत-त्योहार पासून एक दिवस आधी तिथी, मुहूर्त आणि सामग्री-सूची चा संदेश मिळेल। मुफ़्त, कभी देखील बंद करून शकते आहेत।

संदेश Nakshtra Tak ची कडे पासून आएगा; नंबर कोणत्याही आणि ला नाही दिया जातो।

📲 सहेलियों-परिवार ला WhatsApp वर भेजें

हे देखील पढ़ें: हनुमान जयंती (18 दिवस आधी) · वैशाख पूर्णिमा/बुद्ध पूर्णिमा · गंगा दसरा · विवाह मुहूर्त

⚠️ हे तपशील पारंपरिक विधि व लोक-मान्यता वर आधारित आहे; आपल्या एकूण-कुटुंब ची रीत सर्वोपरि आहे। सोना-ख़रीद सामर्थ्य पासून; बाल-विवाह अवैध आहे।

🌐 Read this page in English · ← सर्व उपवास-सण · संपूर्ण उत्सव-दिनदर्शिका