💰 अक्षय्य तृतीया (आखा तीज) 2027

वैशाख शुक्ल तृतीया — स्वयंसिद्ध मुहूर्त: सोने-खरेदी, विवाह, गृहप्रवेश; परशुराम जयंती, त्रेतायुगाचा आरंभ, गंगावतरण; पाणी-सातू-पंख्याचे दान — जे दिले ते अक्षय्य.

अक्षय्य तृतीया वैशाख महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील तृतीयेला साजरी केली जाते — हनुमान जयंतीनंतर सुमारे 18 दिवसांनी, मे महिन्याच्या उन्हाळ्यात. «अक्षय» = ज्याचा क्षय होत नाही ते — अशी मान्यता आहे की या दिवशी केलेले दान, जप, खरेदी आणि शुभ कार्य कधीच कमी होत नाही; हा साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक स्वयंसिद्ध मुहूर्त आहे, म्हणून पंचांग न पाहता विवाह-गृहप्रवेश-नवे काम; आणि सोने-चांदी खरेदीचा सर्वात मोठा दिवस.

स्त्रियांसाठी हा दानाचा आणि गारव्याचा सण आहे — उन्हाळ्यात पाण्याने भरलेले घडे, पंखा, सातू, खरबूज, छत्री यांचे दान; राजस्थान-माळव्यात «आखा तीज» — कुमारिकांची व्रते व सामूहिक विवाह; बंगाल-ओडिशात नव्या वर्षाच्या हिशोबाच्या वह्या आणि रथ-निर्मितीचा आरंभ. खाली या वर्षाची तिथी, खरेदी-दानाचा पुण्यकाळ, विधी, साहित्य, कथा, नैवेद्य आणि विविध प्रदेशांच्या रिती दिल्या आहेत.

महत्त्व — हे व्रत चा

पुराणांनुसार या दिवशीच्या घटना: त्रेतायुगाचा आरंभ, विष्णूंचा सहावा अवतार परशुराम यांचा जन्म (परशुराम जयंती — प्रदोषकाळी), गंगेचे पृथ्वीवर अवतरण (गंगा-सप्तमीशी जोडलेले), महाभारत-लेखनाचा आरंभ (व्यास-गणेश), द्रौपदीला अक्षय्य पात्र, सुदाम्याची कृष्णाशी भेट, कुबेराला धनाचा अधिकार — म्हणून धन, दान, अन्न सर्व अक्षय्य.

स्वयंसिद्ध मुहूर्त — विवाह, साखरपुडा, गृहप्रवेश, जमीन-वाहन-सोने खरेदी, व्यापाराचा आरंभ मुहूर्त न पाहता शुभ; पण रोहिणी नक्षत्र आणि बुधवार/शुक्रवार आला तर आणखी शुभ. संपूर्ण दिवस शुभ, अभिजित श्रेष्ठ; खरेदी दिवसा, विवाह लग्नानुसार.

बद्रीनाथ धामाचे दरवाजे याच सुमारास उघडतात आणि वृंदावनात बांके-बिहारींचे चरण-दर्शन वर्षातून फक्त याच दिवशी होते; जगन्नाथ-रथयात्रेच्या रथांची निर्मिती पुरीत याच दिवशी सुरू होते; बंगालमध्ये «हालखाता».

पूजा-पद्धत (टप्प्याटप्प्याने)

ही घरगुती पद्धत आहे — सकाळी स्नान-दान, विष्णु-लक्ष्मी पूजा, दिवसा खरेदी/नवे कार्य, संध्याकाळी परशुराम-स्मरण.

1. ब्रह्म-मुहूर्तावर/सूर्योदयाला (वेळ वर) स्नान (नदी/गंगाजल), पिवळी वस्त्रे; संकल्प — «मी अक्षय्य तृतीयेचे व्रत-दान कुटुंबाच्या अक्षय्य समृद्धीसाठी करते.» व्रत — फलाहार/एकभुक्त (अनेक घरांत फक्त पूजा-दान).
2. विष्णु-लक्ष्मी पूजा: पिवळे वस्त्र, लक्ष्मी-नारायणाचे चित्र, कलश; पंचामृत, तुळस, पिवळी फुले, चंदन; जवाचे/गव्हाचे सातू, काकडी, चणाडाळ, खडीसाखर यांचा नैवेद्य; «ॐ नमो भगवते वासुदेवाय» / विष्णुसहस्रनाम; लक्ष्मी-मंत्र «ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः»; कुबेर-स्मरण.
3. दान (सूर्योदयापासून दुपारी अभिजितपर्यंत श्रेष्ठ): पाण्याने भरलेला मातीचा घडा (सुरई), पंखा, छत्री, चप्पल, सातू, खरबूज-काकडी, तांदूळ-डाळ-गूळ, गोदान/गायीला चारा — उन्हाळ्यात गारवा देणाऱ्या वस्तू; ब्राह्मणांना/गरजूंना/पाणपोई; जितके शक्य तितके, «अक्षय» भावनेने.
4. खरेदी (दिवसा, अभिजित उत्तम): सोने-चांदी (नाणे/दागिना — लक्ष्मीचे प्रतीक; एक ग्रॅमही), नवे भांडे, जमीन-वाहनाचा व्यवहार, हिशोबाची वही; खरेदी केलेली वस्तू आधी देवघरात ठेवून रोली-अक्षता.
5. स्त्रिया (राजस्थान-माळवा «आखा तीज»): कुमारिका गौरी-व्रत, कणकेचे लाडू-सातू, घडा-पूजन, मातीची चिमणी व दाणे; सुवासिनी सातू-घड्याचे वायन देतात.
6. संध्याकाळ (प्रदोष): परशुराम जयंती — विष्णु-अवतार परशुरामांचे स्मरण, दिवा; तुळशी-वृंदावनापाशी दिवा; दुसऱ्या दिवशी गंगा-सप्तमी/वैशाख-स्नान चालू.
7. नवे कार्य: विवाह/साखरपुडा/गृहप्रवेश/दुकान — दिवसभर; पितरांना तर्पण-जल (वैशाखात पितृ-तृप्ती) — या दिवशी पितरांच्या नावाने केलेले दान अक्षय्य.
8. व्रत सोडणे: पूजा-दानानंतर; रात्री लक्ष्मी-भजन.

📿 अक्षय्य तृतीया (आखा तीज) कैसे करा — विस्तृत विधि, सामग्री checklist व नियम →

पूजा-सामग्री ची सूची

दानाच्या गारव्याच्या वस्तू आणि सोन्याचा छोटा तुकडा — ही या दिवसाची ओळख; पूजा साधी.

• लक्ष्मी-नारायणाचे/विष्णूंचे चित्र, पिवळे वस्त्र, चौरंग, कलश-नारळ
• पंचामृत, तुळस, पिवळी फुले (झेंडू-चाफा), चंदन, रोली, अक्षता, मौली
• नैवेद्य: सातू (जव/हरभरा), काकडी-वाळूक, खरबूज, चणाडाळ, खडीसाखर, आंबा, खीर
• दान: मातीचा घडा/सुरई (पाण्याने भरलेली), पंखा, छत्री, चप्पल, सातू, फळे, धान्य-गूळ, वस्त्र, दक्षिणा
• खरेदी: सोने/चांदी (नाणे/दागिना), नवे भांडे/हिशोबाची वही
• आखा तीज (राजस्थान): कणकेचे लाडू, सातू, मातीची चिमणी, घडा; कुमारिकांचे गौरी-व्रत
• दिवा, धूप, कापूर, आरतीचे ताट; परशुरामांचे चित्र (असल्यास)
• विष्णुसहस्रनाम/लक्ष्मी-स्तोत्राचे पुस्तक

🛍 पूजा-सामग्री व यंत्र पाहा 🙏 पूजा बुक करा

प्रतिज्ञा-कथा

पांडवांच्या वनवासात द्रौपदीला सूर्याकडून मिळालेले अक्षय्य पात्र — द्रौपदीचे जेवण होईपर्यंत त्यातील अन्न संपत नसे; पात्र रिकामे असताना दुर्वास ऋषी शिष्यांसह भोजन मागायला आले; कृष्णाने पात्राला चिकटलेल्या एका भाताच्या शितानेच संपूर्ण ब्रह्मांड तृप्त केले — ती अक्षय्य तृतीया होती. कथेचे सार: श्रद्धेने दिलेला एक कणही अक्षय्य.

📖 अक्षय्य तृतीया (आखा तीज) ची पूरी व्रत-कथा पढ़ें →

सातू, काकडी, खरबूज — उन्हाळ्याचे अक्षय्य स्वयंपाकघर

वैशाखाचा कडक उन्हाळा — म्हणून या दिवसाचा नैवेद्य व दान थंडावा देणारे: सातू (जव-हरभऱ्याचे, खारट किंवा गुळाचे सरबत), काकडी-वाळूक, खरबूज, कैरीचे पन्हे, चणाडाळ-खडीसाखर; बिहार-पूर्वांचलात «सत्तुआन» (सातू खाण्याचा सण) याच सुमारास.

• सातू: जवाच्या/हरभऱ्याच्या सातूत गूळ-पाणी घालून सरबत, किंवा मीठ-लिंबू-पुदिन्याचे थंड पेय; सातूचे लाडू (सातू-गूळ-तूप)
• काकडी-वाळूक, खरबूज, कलिंगड, कैरीचे पन्हे, बेलाचे सरबत — दान व नैवेद्य दोन्हीसाठी
• चणाडाळ-खडीसाखर (विष्णूंचा नैवेद्य), खीर, आमरस-पुरी (महाराष्ट्र-गुजरात), केशरी भात
• राजस्थान (आखा तीज): खीर-पुरी, कणकेचे लाडू, सातू, गुलगुले; बंगाल: हालखात्याची मिठाई-सरबत
• उपवासाचे जेवण: फळे-दूध, सातू; व्रत नसेल तर सात्त्विक जेवण, आधी दान

वेगळा-वेगळा इलाक़ों ची रीत

उत्तरेत सोने-दान, राजस्थानात आखा तीजचे विवाह, बंगालमध्ये हालखाता, ओडिशात रथ-निर्मिती, दक्षिणेत मंदिर व सोने.

क्या करा, क्या न करा

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

📲 सहेलियों-परिवार ला WhatsApp वर भेजें🖼 तिथी-card साझा करा🎉 शुभेच्छा-card

🌎 परदेशात अक्षय्य तृतीया (आखा तीज) 2027: अमेरिका · कॅनडा · यूके · ऑस्ट्रेलिया · यूएई · कतार · सौदी अरेबिया · कुवेत · ओमान · बहरीन · सिंगापूर · मलेशिया · न्यूझीलंड · दक्षिण आफ्रिका · मॉरिशस · फिजी · नेदरलँड्स · जर्मनी · आयर्लंड

हे देखील पढ़ें: हनुमान जयंती (18 दिवस आधी) · वैशाख पूर्णिमा/बुद्ध पूर्णिमा · गंगा दसरा · विवाह मुहूर्त

⚠️ हे वर्णन पारंपारिक पद्धती आणि लोककथांवर आधारित आहे; आपल्या कुळ-घराची प्रथा सर्वोच्च आहे. सोन्याची खरेदी करा; बालविवाह बेकायदेशीर आहे.

🌐 Read this page in English · ← सर्व उपवास-सण · संपूर्ण उत्सव-दिनदर्शिका