🛌 ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀ (ହରିଶୟନୀ / ଆଷାଢ଼ୀ ଏକାଦଶୀ) 2027
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ — ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଶୟନ କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଆରମ୍ଭ (ଦେବୋତ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିବାହ-ବ୍ରତଘର ଆଦି ବନ୍ଦ); ପଣ୍ଢରପୁରର ଆଷାଢ଼ୀ ୱାରୀ; ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ, ପରଦିନ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପାରଣ।
ଦେବଶୟନୀ (ହରିଶୟନୀ/ପଦ୍ମା) ଏକାଦଶୀ ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ପଡ଼େ — ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରାର ନଅ ଦିନ ପରେ, ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଚାରି ଦିନ ଆଗରୁ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଚାରି ମାସ (କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ — ଦେବୋତ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଶେଷନାଗ ଉପରେ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ରହନ୍ତି — ଏହାକୁ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଏହି ସମୟରେ ବିବାହ, ବାଳକ୍ଷୌର (ମୁଣ୍ଡନ), ଗୃହପ୍ରବେଶ, ବ୍ରତଘର (ଉପନୟନ) ଆଦି ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ (ନିୟମ-ବ୍ରତ-ଦାନ-କଥା ହୁଏ)।
ମହିଳାମାନେ ଘରେ ବିଷ୍ଣୁ-ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା, ତୁଳସୀ-ସେବା, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ (ଚାଉଳ ବର୍ଜିତ, ଫଳାହାର) ପାଳନ କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ଶୟନ କରାନ୍ତି (ପାନ-ଗୁଆ-ଶେଯ), ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନିୟମ-ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତି; ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା «ଆଷାଢ଼ୀ ଏକାଦଶୀ» — ପଣ୍ଢରପୁରର ବିଠୋବା-ୱାରୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦିନ (ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ୱାରକରୀ)। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ତିଥି, ପାରଣ-ସମୟ, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ଫଳାହାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି।
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ପଦ୍ମ ପୁରାଣ: ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀରେ ବିଷ୍ଣୁ ବଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ (ବା କ୍ଷୀରସାଗରରେ) ଶୟନ କଲେ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଜାଗିଲେ — ମଝିର ଚାରି ମାସ ଶିବ ସୃଷ୍ଟି ଚଳାନ୍ତି (ଶ୍ରାବଣ ଶିବଙ୍କର); ଭାଗବତ-ପରମ୍ପରାରେ «ଦେବତା ଶୋଇଲେ, ମଙ୍ଗଳ କାମ ଅଟକିଲା» — ସେଥିପାଇଁ ବିବାହ-ବାଳକ୍ଷୌର-ଗୃହପ୍ରବେଶ ଆଦି ଦେବୋତ୍ଥାନ ପରେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରତ-ଜପ-ଦାନ-କଥା-ତୀର୍ଥର ଫଳ ଏହି ଚାରି ମାସରେ ବହୁଗୁଣ।
ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ: ଦଶମୀ ରାତିରୁ ଦ୍ୱାଦଶୀର ପାରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ — ଚାଉଳ-ଶସ୍ୟ ବର୍ଜିତ, ଫଳାହାର/ନିର୍ଜଳା; ଦେବଶୟନୀରୁ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ-ନିୟମ — ଗୋଟିଏ ଜିନିଷର ତ୍ୟାଗ (ଶ୍ରାବଣରେ ଶାଗ, ଭାଦ୍ରବରେ ଦହି, ଆଶ୍ୱିନରେ କ୍ଷୀର, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଡାଲି), ଭୂମି-ଶୟନ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରତିଦିନ କଥା — ପୂରା ଚାରି ମାସ; ଦେବୋତ୍ଥାନରେ ସମାପନ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆଷାଢ଼ୀ ଏକାଦଶୀ = ପଣ୍ଢରପୁରର ୱାରୀ — ଆଳନ୍ଦୀ (ଜ୍ଞାନେଶ୍ୱର) ଓ ଦେହୁ (ତୁକାରାମ)ରୁ ପାଲଖୀ ପାଦରେ 21 ଦିନ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ୱାରକରୀ «ବିଠ୍ଠଲ-ବିଠ୍ଠଲ» — ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାଦଯାତ୍ରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; ଗୁଜରାଟରେ «ଦେବପୋଢ଼ୀ ଅଗ୍ୟାରସ», ଓଡ଼ିଶାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପରେ «ହରିଶୟନ», ବଙ୍ଗରେ «ଶୟନ ଏକାଦଶୀ» — ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶୟନ।
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ଦଶମୀର ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଓ ବିଷ୍ଣୁ-ଶୟନ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ-ସଂକଳ୍ପ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପାରଣ।
- ଦଶମୀ (ଦିନେ ଆଗରୁ): ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ (ଅନେକ ଘରେ ଚାଉଳ ନୁହେଁ), ରାତିରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ; ଘର ସଫା, ବିଷ୍ଣୁ-ଶେଯର ପ୍ରସ୍ତୁତି (ଛୋଟ ଖଟ/ପୀଢ଼ା, ହଳଦିଆ-ଧଳା କପଡ଼ା, ତକିଆ)।
- ଏକାଦଶୀ ସକାଳ: ସ୍ନାନ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର; ସଂକଳ୍ପ — «ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ (ନିୟମ)ର ପାଳନ»; ବିଷ୍ଣୁ-ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା — ପଞ୍ଚାମୃତ-ସ୍ନାନ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ଚନ୍ଦନ-ଅକ୍ଷତ (ଚାଉଳ ନୁହେଁ — ତିଳ/ଯଅ), ତୁଳସୀ ପତ୍ର (ଅବଶ୍ୟକ), ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଧୂପ-ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ (ଫଳ-ପଞ୍ଜିରୀ-ଖିରି)।
- ମନ୍ତ୍ର: «ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ» 108 ଥର, ବିଷ୍ଣୁ-ସହସ୍ରନାମ/ଏକାଦଶୀ-କଥା (ତଳେ), «ସୁପ୍ତେ ତ୍ୱୟି ଜଗନ୍ନାଥ ଜଗତ୍ ସୁପ୍ତଂ ଭବେଦିଦମ୍, ବିବୁଦ୍ଧେ ତ୍ୱୟି ବୁଧ୍ୟେତ ଜଗତ୍ ସର୍ବଂ ଚରାଚରମ୍» — ଶୟନ-ପ୍ରାର୍ଥନା।
- ବିଷ୍ଣୁ-ଶୟନ (ସନ୍ଧ୍ୟା/ପ୍ରଦୋଷ): ବିଷ୍ଣୁ-ପ୍ରତିମା/ଶାଳଗ୍ରାମଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ପାନ-ଗୁଆ-ଲବଙ୍ଗ-ଅଳେଇଚ, ଶେଯରେ ଶୟନ କରାଇବା, ଚାଦର ଘୋଡ଼ାଇବା, ଦୀପ, ଆରତି — «ଏବେ ଆପଣ ଶୟନ କରନ୍ତୁ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଆମେ ଜଗାଇବୁ»; ସାଙ୍ଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ପୂଜନ; କେଉଁଠି ଏହି ଦିନଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚିତ୍ର ଘୋଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଏ (ଦେବୋତ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)।
- ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ-ସଂକଳ୍ପ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଗରେ ଗୋଟିଏ ନିୟମ — ପିଆଜ-ରସୁଣ/ଶାଗ/ଦହି/କ୍ଷୀରର ତ୍ୟାଗ, ପ୍ରତିଦିନ ଗୀତା-ପାଠ, ତୁଳସୀ-ଦୀପ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଭୂମି-ଶୟନ, ଦାନ, ଘଣ୍ଟାଏ ମୌନ — ଯାହା ପାଳି ପାରିବେ; ପରିବାରରେ ଜଣକୁ ଜଣେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନିୟମ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।
- ତୁଳସୀ: ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ତୁଳସୀ-ସେବାର କାଳ — ପ୍ରତିଦିନ ଜଳ-ଦୀପ, ତୁଳସୀ-ବିବାହର ପ୍ରସ୍ତୁତି (କାର୍ତ୍ତିକ); ଆଜି ତୁଳସୀଙ୍କୁ ଓଢ଼ଣୀ, «ତୁଳସୀ ମାତାଙ୍କ ଜୟ»।
- ବ୍ରତ ଦିନ: ଫଳାହାର (କୁଟ୍ଟୁ-ପାଣିଫଳ-ସାଗୁ-ଫଳ-କ୍ଷୀର) ବା ନିର୍ଜଳା; ଚାଉଳ-ଗହମ-ଡାଲି ନୁହେଁ; ଦିନରେ ଶୋଇବା ନାହିଁ, ରାତିରେ ଜାଗରଣ/କୀର୍ତ୍ତନ (ପାରିଲେ); ଦାନ — ଅନ୍ନ-ବସ୍ତ୍ର-ଛତା-ଜୋତା (ବର୍ଷା ଋତୁର ଦାନ)।
- ଦ୍ୱାଦଶୀ (ପରଦିନ) ପାରଣ: ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାରଣ-ସମୟ (ଦ୍ୱାଦଶୀ ଭିତରେ, ହରିବାସର ଛାଡ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ) — ପ୍ରଥମେ ତୁଳସୀ-ଜଳ, ତା’ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଗରିବଙ୍କୁ ଭୋଜନ, ତା’ପରେ ନିଜେ; ଚାଉଳରେ ପାରଣ ଶୁଭ (ଏକାଦଶୀରେ ଚାଉଳ ତ୍ୟାଗ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଗ୍ରହଣ)।
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ବିଷ୍ଣୁ-ଶେଯ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ତୁଳସୀ, ପାନ-ଗୁଆ, ଫଳାହାର — ଦେବଶୟନୀର ତାଲିକା।
- ବିଷ୍ଣୁ-ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା/ଚିତ୍ର/ଶାଳଗ୍ରାମ, ଶେଯ (ଛୋଟ ଖଟ/ପୀଢ଼ା), ହଳଦିଆ-ଧଳା କପଡ଼ା, ତକିଆ, ଚାଦର
- ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ), ହଳଦିଆ ଚନ୍ଦନ, ତିଳ/ଯଅ (ଅକ୍ଷତ ବଦଳରେ — ଚାଉଳ ନୁହେଁ), ତୁଳସୀ ପତ୍ର, ହଳଦିଆ ଫୁଲ (ଗେଣ୍ଡୁ-କନିଅର-ପଦ୍ମ), ମାଳ
- ପାନ, ଗୁଆ, ଲବଙ୍ଗ, ଅଳେଇଚ (ଶୟନ-ସାମଗ୍ରୀ), ପଞ୍ଚାମୃତ, ଗଙ୍ଗାଜଳ, କେଶର
- ଧୂପ, ଦୀପ, ଘିଅ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି, କଳସ, ନଡ଼ିଆ, ଆମ୍ବପତ୍ର
- ନୈବେଦ୍ୟ: ଫଳ (କଦଳୀ-ଆମ୍ବ-ସେଓ), ପଞ୍ଜିରୀ, ସାଗୁ-ଖିରି, ମଖାନ, ମିଠା (ଚାଉଳ ବିନା)
- ତୁଳସୀ-ଓଢ଼ଣୀ, ତୁଳସୀ-ଦୀପ; ଏକାଦଶୀ-କଥା/ବିଷ୍ଣୁ-ସହସ୍ରନାମ ବହି
- ଦାନ: ଅନ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର, ଛତା, ଜୋତା (ବର୍ଷା), ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର-ଚଣା
- ଫଳାହାର: କୁଟ୍ଟୁ-ପାଣିଫଳର ଅଟା, ସାଗୁ, ଆଳୁ, ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ, ଫଳ, କ୍ଷୀର
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ରାଜା ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତିନି ବର୍ଷ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼ିଲା; ଋଷି ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ — «ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ପଦ୍ମା (ଦେବଶୟନୀ) ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ କର, ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ»; ରାଜା-ପ୍ରଜା ବ୍ରତ କଲେ, ବର୍ଷା ହେଲା, ରାଜ୍ୟ ସବୁଜ ହୋଇଉଠିଲା — ବ୍ରତର ଫଳ ରାଜ୍ୟ-ସୁଖ, ବର୍ଷା, ପାପ-ନାଶ। (ଭବିଷ୍ୟୋତ୍ତର ପୁରାଣ — କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଥିଲେ)।
📖 ବିଶ୍ୱବିଦ୍ଯ଼ାଳଯ଼ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ କାହାଣୀ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ଫଳାହାର, ସାଗୁ-ଖେଚୁଡ଼ି, କୁଟ୍ଟୁ, ପଞ୍ଜିରୀ — ଏକାଦଶୀର ରୋଷେଇ
ଏକାଦଶୀରେ ଚାଉଳ-ଗହମ-ଡାଲି ବର୍ଜିତ — ଫଳାହାର: ସାଗୁ, କୁଟ୍ଟୁ-ପାଣିଫଳ, ଆଳୁ, ମଖାନ, ଫଳ-କ୍ଷୀର, ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୋଗ ପଞ୍ଜିରୀ-ଫଳ-ସାଗୁ-ଖିରି (ତୁଳସୀ ସହ); ଦ୍ୱାଦଶୀର ପାରଣ ଭାତ-ଡାଲି-ତରକାରିରେ; ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (ଆଷାଢ଼ୀ)ରେ ସାବୁଦାଣା-ଖିଚଡ଼ି, ୱରୀଚେ ତାଂଦୂଳ (ସାମା ଚାଉଳ), ରତାଳେ-କୀସ।
- ସାଗୁ-ଖେଚୁଡ଼ି (ଚିନାବାଦାମ-ଆଳୁ-ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ), ସାଗୁ-ବରା/ଖିରି, ସାମା (ୱରଇ)ର ଭାତ-ଖିରି
- କୁଟ୍ଟୁ/ପାଣିଫଳ ଅଟାର ପୁରି-ପକୋଡ଼ି, ଜିରା-ଆଳୁ, ସାରୁ, ଲାଉ ତରକାରି (ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ), ଦହି
- ଫଳ (କଦଳୀ-ସେଓ-ଆମ୍ବ-ଅମୃତଭଣ୍ଡା), କ୍ଷୀର, ମଖାନ-ଖିରି, ମେୱା, ପଇଡ଼ ପାଣି; ନିର୍ଜଳା ରଖୁଥିବା ଲୋକ — କିଛି ନୁହେଁ
- ବିଷ୍ଣୁ-ଭୋଗ: ପଞ୍ଜିରୀ (ଧନିଆ/ସୁଜି), ଫଳ, ପେଡ଼ା, କେଶର-କ୍ଷୀର — ତୁଳସୀ ପତ୍ର ବିନା ବିଷ୍ଣୁ-ଭୋଗ ଅଧୁରା
- ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (ଆଷାଢ଼ୀ): ସାବୁଦାଣା-ଖିଚଡ଼ି, ୱରୀ-ଆମଟୀ, ରତାଳେ (ଶକରକନ୍ଦ)ର କୀସ, ଭଗର; ଗୁଜରାଟ (ଦେବପୋଢ଼ୀ): ଫରାଳୀ — ସାବୁଦାଣା-ୱଡ଼ା, ମୋରୈୟୋ, ସିଙ୍ଗୋଡ଼ା-ଲୋଟ; ବଙ୍ଗ (ଶୟନ): ଫଳ-କ୍ଷୀର-ଲୁଚି (କେତେକ ଘରେ)
- ଦ୍ୱାଦଶୀ-ପାରଣ: ଭାତ-ଡାଲି-ତରକାରି, ପ୍ରଥମେ ତୁଳସୀ-ଜଳ; କଖାରୁ/ଜହ୍ନି ତରକାରି (ପାରଣରେ ଶୁଭ — କେତେକ ରୀତି)
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ପଣ୍ଢରପୁରର ୱାରୀ, ଗୁଜରାଟର ଦେବପୋଢ଼ୀ, ଓଡ଼ିଶାର ହରିଶୟନ, ଉତ୍ତରର ଶୟନ-ଶେଯ — ଚାରି ମାସର ନିଦର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ (ଚାଉଳ-ଶସ୍ୟ ନୁହେଁ), ତୁଳସୀ ପତ୍ର ସହ ବିଷ୍ଣୁ-ପୂଜା, ଶୟନ-ବିଧି ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା
- ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର ଗୋଟିଏ ନିୟମ-ସଂକଳ୍ପ — ତ୍ୟାଗ/ପାଠ/ଦାନ — ଦେବୋତ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରନ୍ତୁ
- ପାରଣ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମୟରେ (ହରିବାସର ଛାଡ଼ି), ପ୍ରଥମେ ତୁଳସୀ-ଜଳ
- ବର୍ଷା ଋତୁର ଦାନ — ଛତା, ଜୋତା, ଅନ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର; ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଗରିବ-ଭୋଜନ
- ଆଜିଠାରୁ ବିବାହ-ବାଳକ୍ଷୌର-ଗୃହପ୍ରବେଶ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ — ଦେବୋତ୍ଥାନ ପରେ; ନିୟମ-ବ୍ରତ-କଥା ଜାରି ରଖନ୍ତୁ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଏକାଦଶୀରେ ଚାଉଳ (ଓ ଚାଉଳରୁ ତିଆରି ଜିନିଷ), ଗହମ-ଡାଲି-ବାଇଗଣ-ମସୁର; ତାମସିକ ଭୋଜନ
- ଏକାଦଶୀରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ତୋଳିବା (ଦଶମୀରେ ତୋଳି ରଖନ୍ତୁ); ବାଳ-ନଖ କାଟିବା
- ଦ୍ୱାଦଶୀର ପାରଣ ଛାଡ଼ିବା/ତ୍ରୟୋଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିବା; ହରିବାସରରେ ପାରଣ
- ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ ବିବାହ-ବାଳକ୍ଷୌର-ଗୃହପ୍ରବେଶ (ବ୍ୟତିକ୍ରମ — ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପରାମର୍ଶ); ନିୟମ ନେଇ ଭାଙ୍ଗିବା
- ଦିନରେ ଶୋଇବା, କଳହ, ମିଛ, ଅନ୍ୟର ନିନ୍ଦା — ଏକାଦଶୀରେ ବିଶେଷ ବର୍ଜିତ
🙏 ପ୍ରମୁଖ ଏକାଦଶୀ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀ 2027ରେ କେବେ ଏବଂ ପାରଣ କେବେ?
ଉପରେ ଏହି ବର୍ଷର ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀର ତିଥି ଓ ତିଥି-ସମୟସୀମା (ଦିଲ୍ଲୀ) ଅଛି; ପାରଣ ପରଦିନ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ, ହରିବାସର (ଦ୍ୱାଦଶୀର ପ୍ରଥମ ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ଛାଡ଼ି — ପଞ୍ଜିକାରେ ସଠିକ୍ ପାରଣ-ସମୟ ମିଳାଇ ନିଅନ୍ତୁ; ଦ୍ୱାଦଶୀ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଶେଷ ହେଉଥିଲେ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ପାରଣ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ କ’ଣ କ’ଣ ହୁଏ ନାହିଁ?
ବିବାହ, ନିର୍ବନ୍ଧ (କେତେକ), ବାଳକ୍ଷୌର, ବ୍ରତଘର (ଉପନୟନ), ଗୃହପ୍ରବେଶ, ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟ-ଆରମ୍ଭ (କେତେକ) — ଦେବୋତ୍ଥାନ ଏକାଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; କିନ୍ତୁ ନାମକରଣ-ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ-ଗାଡ଼ି କିଣିବା କେତେକ ପଣ୍ଡିତ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି; ବ୍ରତ-ଜପ-ଦାନ-ତୀର୍ଥ-କଥା-ସତ୍ସଙ୍ଗ ପାଇଁ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର କେଉଁ ନିୟମ ନେବି?
ଯାହା ପାଳି ପାରିବେ — ଶ୍ରାବଣରେ ପତ୍ର ଶାଗ, ଭାଦ୍ରବରେ ଦହି, ଆଶ୍ୱିନରେ କ୍ଷୀର, କାର୍ତ୍ତିକରେ ଡାଲିର ତ୍ୟାଗ (ପରମ୍ପରା); ବା ପିଆଜ-ରସୁଣ-ତ୍ୟାଗ, ପ୍ରତିଦିନ ଗୀତାର ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ, ତୁଳସୀ-ଦୀପ, ଘଣ୍ଟାଏ ମୌନ, ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ଦାନ, ଭୂମି-ଶୟନ — ଗୋଟିଏ ହେଲେ ବି ସଚ୍ଚା ମନରେ ପୂରା କରନ୍ତୁ; ଦେବୋତ୍ଥାନରେ ସମାପନ-ଦାନ।
ଏକାଦଶୀରେ ଚାଉଳ କାହିଁକି ନୁହେଁ?
ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଅନ୍ନ (ବିଶେଷତଃ ଚାଉଳ)ରେ ପାପର ବାସ; ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ — ମହର୍ଷି ମେଧାଙ୍କ ଅଂଶ ଚାଉଳରେ (ଏକାଦଶୀ ଦିନ); ଆୟୁର୍ବେଦ — ପକ୍ଷରେ ଦିନେ ଲଘୁ ଆହାରରେ ହଜମର ବିଶ୍ରାମ; ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଚାଉଳରେ ପାରଣ ଶୁଭ।
ପଣ୍ଢରପୁରର ୱାରୀ କ’ଣ?
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ୱାରକରୀମାନେ ଆଳନ୍ଦୀ (ସନ୍ଥ ଜ୍ଞାନେଶ୍ୱର) ଓ ଦେହୁ (ସନ୍ଥ ତୁକାରାମ)ରୁ ପାଲଖୀ ନେଇ 21 ଦିନ ପାଦରେ ଚାଲି (250 କିଲୋମିଟର) ପଣ୍ଢରପୁର ପହଞ୍ଚନ୍ତି — ଆଷାଢ଼ୀ ଏକାଦଶୀରେ ବିଠ୍ଠଲ-ଦର୍ଶନ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା-ସ୍ନାନ; ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ, ଦିଣ୍ଡି, ଅଭଙ୍ଗ-କୀର୍ତ୍ତନ — 700 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା; କାର୍ତ୍ତିକୀ ଏକାଦଶୀରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ୱାରୀ।
ମହିଳାମାନେ କ’ଣ ନିର୍ଜଳା ରଖିବେ?
ଫଳାହାର ଯଥେଷ୍ଟ — ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏକାଦଶୀ ଫଳାହାର-ବ୍ରତ; ନିର୍ଜଳା କେବଳ ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ବିଶେଷ; ଗର୍ଭବତୀ, ରୋଗୀ, ବୟସ୍କ ଫଳ-କ୍ଷୀର ନିଅନ୍ତୁ; ବ୍ରତର ସାର ଚାଉଳ-ତ୍ୟାଗ, ବିଷ୍ଣୁ-ସ୍ମରଣ ଓ ସଂଯମ — ଭୋକରେ କଷ୍ଟ ପାଇବା ନୁହେଁ।
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
🌎 ବିଦେଶରେ ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀ (ହରିଶୟନୀ / ଆଷାଢ଼ୀ ଏକାଦଶୀ) 2027: ଆମେରିକା · କାନାଡା · ବ୍ରିଟେନ · ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ · ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ୍ · କତାର · ସାଉଦି ଆରବ · କୁଏତ · ଓମାନ · ବାହାରିନ · ସିଙ୍ଗାପୁର · ମାଲେସିଆ · ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ · ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା · ମରିସସ · ଫିଜି · ନେଦରଲାଣ୍ଡ · ଜର୍ମାନୀ · ଆୟରଲାଣ୍ଡ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ ଯାତ୍ରା (9 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ଗୁରୁ ପୂର୍ଣିମା (4 ଦିନ ପରେ) · ଦେବଉଥନୀ ଏକାଦଶୀ (ଚତୁର୍ମାସ-ସମାପ୍ତି) · ନିର୍ଜୀବ ଏକାଦଶୀ (ଜ୍ଯେଷ୍ଠ)
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାର ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ (ସ୍ମାର୍ତ୍ତ/ବୈଷ୍ଣବ)ର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ପାରଣ-ସମୟ ପଞ୍ଜିକାରୁ ମିଳାଇ ନିଅନ୍ତୁ; ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ନିର୍ଜଳା ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର