🌊 ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା (ଓ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ) 2027
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ — ପୃଥିବୀକୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଅବତରଣର ଦିନ; ଦଶ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗା-ସ୍ନାନ, ଦଶ ଦୀପ, ଦଶ ଦାନ; ପରଦିନ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ କଠିନ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ।
- ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା (ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଲ ଦଶମୀ) ରବିବାର, 13 ଜୁନ 2027
- ନିର୍ଜଲା (ଭୀମସେନୀ) ଏକାଦଶୀ-ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ସୋମବାର, 14 ଜୁନ 2027
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀରେ ପାଳନ କରାଯାଏ — ବଟ ସାବିତ୍ରୀର ଦଶ ଦିନ ପରେ, ଜୁନ୍ ମାସର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଖରାରେ। ଏହି ଦିନ ଭଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଜଟା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ; «ଦଶହରା» = ଦଶ (ପ୍ରକାରର) ପାପ ହରଣ କରୁଥିବା — ଏହି ଦିନ ଗଙ୍ଗା-ସ୍ନାନ, ଦଶ ଦୀପ, ଦଶଟି ଜିନିଷର ଦାନ।
ଠିକ୍ ପରଦିନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ — ନିର୍ଜଳା (ଭୀମସେନୀ) ଏକାଦଶୀ — ବର୍ଷର 24 ଏକାଦଶୀର ସାର, ଜଳ ବିନା ବ୍ରତ; ଯିଏ ସାରା ବର୍ଷ ଏକାଦଶୀ ରଖି ପାରେ ନାହିଁ, ସେ ଏହି ଗୋଟିଏ ରଖୁ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୁଇ ଦିନ ଯାକ ଜଳ-ଦାନ (ମାଠିଆ, ଜଳଛତ୍ର, ସରବତ), ବିଞ୍ଚଣା-ଛତା-ଖରଭୁଜର ଦାନ କରନ୍ତି। ତଳେ ଏହି ବର୍ଷର ଦୁଇଟି ତିଥି, ସ୍ନାନ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ, କଥା, ଭୋଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି ଦିଆଯାଇଛି।
ମହତ୍ତ୍ୱ — ଏହା ବ୍ରତ କାହିଁକି
ଗଙ୍ଗାବତରଣ — ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ, ହସ୍ତା ନକ୍ଷତ୍ର, ବୁଧବାର, ବ୍ୟତୀପାତ ଯୋଗ, ଗର କରଣ, ଆନନ୍ଦ ଯୋଗ, କନ୍ୟା ରାଶିରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ବୃଷ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ — ଏହି ଦଶ ଯୋଗରେ ଗଙ୍ଗା ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ (ଦଶହରା-ଯୋଗ); ଏହି ଦିନ ଗଙ୍ଗା-ସ୍ନାନରେ ଦଶ ପାପ (ତିନି କାୟିକ, ଚାରି ବାଚିକ, ତିନି ମାନସିକ) ନଷ୍ଟ ହୁଏ — ସେଥିପାଇଁ ଦଶ ଦୀପ, ଦଶ ଫଳ, ଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦଶ ବୁଡ଼।
ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ — ବ୍ୟାସଦେବ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ: ଏହି ଗୋଟିଏ ଏକାଦଶୀ ଜଳ ବିନା ରଖ, ସବୁ ଏକାଦଶୀର ଫଳ ମିଳିବ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ (ପାରଣ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ — ସେଥିପାଇଁ ଜଳ-ଦାନ (ମାଠିଆ, ସୁରାହି, ସରବତ) ଏହି ଦିନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ; ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ଖରାରେ ବ୍ରତ କଠିନ — ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦେଖି।
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ପୂର୍ବର ଦଶ ଦିନ (ପ୍ରତିପଦାରୁ ଦଶମୀ) «ଗଙ୍ଗା-ଦଶହରା-ସ୍ନାନ»; ହରିଦ୍ୱାର-ପ୍ରୟାଗ-ବାରାଣସୀ-ଗଡ଼ମୁକ୍ତେଶ୍ୱରରେ ମେଳା; ଘରେ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ ଓ «ଗଙ୍ଗା-ସ୍ତୋତ୍ର/ଗଙ୍ଗା-ଲହରୀ» ମାନ୍ୟ; ଗଙ୍ଗା କୂଳ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନଦୀ-ପୋଖରୀ-ଘର।
ପୂଜା-ବିଧି (ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ)
ଏହା ଘରୋଇ ବିଧି — ଦଶମୀରେ ଭୋର-ସ୍ନାନ, ଦଶ ଦୀପ-ଦାନ, ଗଙ୍ଗା-ପୂଜା; ଏକାଦଶୀରେ ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ ଓ ଜଳ-ଦାନ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପାରଣ।
- ଦଶମୀରେ ବ୍ରହ୍ମ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ (ଉପରେ ସମୟ)ରେ ଗଙ୍ଗା/ନଦୀ/ପୋଖରୀରେ ବା ଘରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ ମିଶା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ — ଦଶ ବୁଡ଼ (ବା ଦଶ ଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଜଳ), «ଓଁ ନମୋ ଗଙ୍ଗାୟୈ ବିଶ୍ୱରୂପିଣ୍ୟୈ ନାରାୟଣ୍ୟୈ ନମୋ ନମଃ»; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ।
- ଗଙ୍ଗା-ପୂଜା: ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ଚିତ୍ର/କଳସରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ; ରୋଳି-ଚନ୍ଦନ-ଅକ୍ଷତ, ଦଶଟି ଫୁଲ (ପଦ୍ମ/ଗେଣ୍ଡୁ), ଦଶଟି ଫଳ, ଦଶଟି ଦୀପ (ଅଟା/ମାଟିର — ଘାଟରେ ଭସାନ୍ତୁ ବା ଘରର ଜଳ-ପାତ୍ରରେ), ଧୂପ; ଶିବଙ୍କୁ (ଜଟାରୁ ଗଙ୍ଗା) ଜଳ-ବେଲପତ୍ର; ଗଙ୍ଗା-ସ୍ତୋତ୍ର/«ଗଙ୍ଗା-ଲହରୀ»/ଗଙ୍ଗା-ଆରତି «ଓଁ ଜୟ ଗଙ୍ଗେ ମାତା»।
- ଦଶ ଦାନ (ଦଶହରା-ଦାନ): ଦଶ ପ୍ରକାରର ଜିନିଷ — ଜଳ-ମାଠିଆ, ବିଞ୍ଚଣା, ଛତା, ଚପଲ, ଛତୁ, ଖରଭୁଜ-କାକୁଡ଼ି, ଅନ୍ନ, ଗୁଡ଼, ବସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା — ଦଶ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଅଭାବୀଙ୍କୁ (ବା ଦଶ-ଦଶଟି ସଂଖ୍ୟାରେ); ଜଳଛତ୍ର ବସାଇବା; ଗୋ-ସେବା।
- ବ୍ରତ (ଦଶମୀ): ଫଳାହାର/ଏକ ବେଳା; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘାଟରେ/ତୁଳସୀ ଚଉରାରେ ଦଶ ଦୀପ; ଗଙ୍ଗା-କଥା (ତଳେ) ଶୁଣନ୍ତୁ; ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାଜଳ-ତର୍ପଣ (ପିତୃ-ତୃପ୍ତି) — ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ପିତୃଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
- ଏକାଦଶୀ — ନିର୍ଜଳା: ଦଶମୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରୁ ଜଳ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ (ଶେଷ ଥର ପୂଜା ପରେ); ଏକାଦଶୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ, ସଂକଳ୍ପ «ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ଜଳ ବିନା»; ବିଷ୍ଣୁ-ପୂଜା (ତୁଳସୀ, ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ପଞ୍ଚାମୃତ), «ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ», ବିଷ୍ଣୁ-ସହସ୍ରନାମ; ଦିନସାରା ଜଳ ନାହିଁ (ଆଚମନ/କୁଳି କରିବା ମାନ୍ୟ); ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନରେ ବିଶ୍ରାମ, ଭଜନ।
- ଏକାଦଶୀର ଦାନ: ଜଳ ଭରା ମାଠିଆ (ମାଟିର, ଘୋଡ଼ଣୀ-ଆମ୍ବପତ୍ର ସହ), ସରବତ/ଘୋଳଦହିର ଜଳଛତ୍ର, ବିଞ୍ଚଣା, ଛତା, ଖରଭୁଜ, ଛତୁ, ତିଳ-ଜଳ — «ଜଳ-ଦାନ» ସର୍ବୋପରି; ଗାଈକୁ କଞ୍ଚା ଘାସ-ପାଣି; ଚଢ଼େଇଙ୍କ ପାଇଁ ମାଟି ସରା।
- ରାତ୍ରି-ଜାଗରଣ (ପାରିଲେ) — ବିଷ୍ଣୁ-ଭଜନ; ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ, ହରି-ବାସର ବିତିଗଲେ ପାରଣ — ପ୍ରଥମେ ତୁଳସୀ-ଜଳ, ତା’ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଅଭାବୀଙ୍କୁ ଭୋଜନ-ଜଳ, ତା’ପରେ ନିଜେ (ହାଲୁକା — ଖେଚୁଡ଼ି/ଦଳିଆ)।
- ଗର୍ଭବତୀ, ରୋଗୀ, ବୟସ୍କ: ନିର୍ଜଳା ନୁହେଁ — ଫଳ-ଜଳ ସହ ଏକାଦଶୀ; ଭାବ ମୁଖ୍ୟ। ଗଙ୍ଗା ଦଶହରାରେ ଘାଟର ଭିଡ଼-ଖରାରେ ସାବଧାନ।
📿 ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା (ଓ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ) କିପରି କରିବେ — ବିସ୍ତୃତ ବିଧି, ସାମଗ୍ରୀ checklist ଓ ନିୟମ →
ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା
ଗଙ୍ଗାଜଳ, ଦଶ ଦୀପ, ଦଶ ଫଳ ଏବଂ ଜଳ-ଦାନର ମାଠିଆ — ଦୁଇ ଦିନର ମୁଖ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ।
- ଗଙ୍ଗାଜଳ, ତମ୍ବା ଲୋଟା, କଳସ (ଗଙ୍ଗା-ପୂଜା), ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ଚିତ୍ର, ଶିବ-ଚିତ୍ର/ଶିବଲିଙ୍ଗ
- ଦଶଟି ଦୀପ (ଅଟା/ମାଟି), ଘିଅ/ତେଲ, ତୁଳା ସଳିତା; ଦଶଟି ଫୁଲ (ପଦ୍ମ/ଗେଣ୍ଡୁ), ଦଶଟି ଫଳ (ଆମ୍ବ-ଖରଭୁଜ-କଦଳୀ), ରୋଳି, ଚନ୍ଦନ, ଅକ୍ଷତ, ବେଲପତ୍ର, ତୁଳସୀ
- ଦଶ ଦାନ: ମାଠିଆ/ସୁରାହି (10 ଟି ବା ଯେତେ ସମ୍ଭବ), ବିଞ୍ଚଣା, ଛତା, ଚପଲ, ଛତୁ, ଖରଭୁଜ-କାକୁଡ଼ି, ଅନ୍ନ, ଗୁଡ଼, ବସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା
- ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ: ବିଷ୍ଣୁ-ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚିତ୍ର, ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ତୁଳସୀ, ପଞ୍ଚାମୃତ, ମାଟି ମାଠିଆ (ଜଳ-ଦାନ), ଆମ୍ବପତ୍ର-ଘୋଡ଼ଣୀ, ସରବତ/ଘୋଳଦହି, ଚଢ଼େଇଙ୍କ ପାଇଁ ମାଟି ସରା
- ଦୀପ, ଧୂପ, କର୍ପୂର, ଆରତି-ଥାଳି; ଗଙ୍ଗା-ସ୍ତୋତ୍ର/ଗଙ୍ଗା-ଆରତି, ଏକାଦଶୀ-କଥା ପୋଥି
- ପାରଣ (ଦ୍ୱାଦଶୀ): ତୁଳସୀ-ଜଳ, ଖେଚୁଡ଼ି/ଦଳିଆ, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭୋଜନର ସାମଗ୍ରୀ
🛍 ପୂଜା-ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ 🙏 ପୂଜା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ, ରାହୁକାଳ ଏବଂ ଚୌଘଡିଯା — ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ୍ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାଗଣାରେ।
ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ →ଉପବାସ-କାହାଣୀ
ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜା ସଗରଙ୍କ 60,000 ପୁଅ କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆଣିବାର ଥିଲା। ଅଂଶୁମାନ, ଦିଲୀପ — ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ିର ତପସ୍ୟା; ଶେଷରେ ଭଗୀରଥ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ବେଗ ଧରିତ୍ରୀ ସହି ପାରନ୍ତା ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ଶିବ ଜଟାରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଧାରା ଛାଡ଼ିଲେ — ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ ଗଙ୍ଗା ହରିଦ୍ୱାରରୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ସଗର-ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ହେଲା, ଗଙ୍ଗା «ଭାଗୀରଥୀ» ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ। ସେବେଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା — ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ପୃଥିବୀ-ଅବତରଣ।
📖 ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା (ଓ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରତ-କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ →
ଦଶହରାର ଛତୁ-ଆମ୍ବ ଓ ଏକାଦଶୀର ଜଳ-ଦାନ
ଜୁନ୍ ମାସର ଖରା — ଗଙ୍ଗା ଦଶହରାରେ ଛତୁ-ସରବତ, ଆମ୍ବ, ଖରଭୁଜ, ଖିରି; ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ନିଜେ ଜଳ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମାଠିଆ-ସରବତ-ଘୋଳଦହି — ଏହା ହିଁ ଭୋଗ। ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପାରଣ ହାଲୁକା।
- ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା: ଛତୁ (ଚଣା-ଯଅ)ର ସରବତ/ଲଡୁ, ଆମ୍ବ-ରସ, ଖରଭୁଜ-କାକୁଡ଼ି, ଖିରି (ଦଶହରା-ଭୋଗ), ପୁରି-ଆଳୁ; ଘାଟରେ ବେଲ-ପଣାର ଜଳଛତ୍ର
- ଦଶଟି ଫଳ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ — ଆମ୍ବ, କଦଳୀ, ଖରଭୁଜ, ଲିଚୁ, ଜାମୁ, କାକୁଡ଼ି, ବେଲ, ସେଓ, ଡାଳିମ୍ବ, ନଡ଼ିଆ — ତା’ପରେ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ
- ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ: ବ୍ରତୀଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ (କେବଳ ଆଚମନ); ଦାନ — ମାଟି ମାଠିଆରେ ଥଣ୍ଡା ଜଳ + ଆମ୍ବପତ୍ର, ଲେମ୍ବୁ-ସରବତ, ଘୋଳଦହି, ବେଲ-ପଣାର ଜଳଛତ୍ର, ଖରଭୁଜ, ଛତୁ, ବିଞ୍ଚଣା; ଚଢ଼େଇଙ୍କୁ ଜଳ-ଦାନା
- ପାରଣ (ଦ୍ୱାଦଶୀ): ତୁଳସୀ-ଜଳ, ପଇଡ଼ ପାଣି, ଖେଚୁଡ଼ି/ମୁଗ-ଦଳିଆ, ଦହି, ଫଳ — ଧୀରେ ଧୀରେ; ଭାରି ଓ ଭଜା ଖାଦ୍ୟ ନୁହେଁ
- ଗର୍ଭବତୀ/ରୋଗୀ: ଏକାଦଶୀରେ ଫଳ-କ୍ଷୀର-ପଇଡ଼ ପାଣି; ନିର୍ଜଳା ନୁହେଁ
ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳର ରୀତି
ଗଙ୍ଗା କୂଳର ପ୍ରଦେଶମାନଙ୍କର ପର୍ବ, କିନ୍ତୁ ଜଳ-ଦାନ ଓ ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ସାରା ଦେଶରେ।
ଜେଜେମା'ଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ରୀତିନୀତି, କାହାଣୀ, ଗୀତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ଯ଼-2-4 ଧାଡ଼ି; ଆମେ ପଢ଼ିବୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ସହିତ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଡିବୁ (ଫୋନ୍ ଦେଖିବ ନାହିଁ-କେବଳ ପଚାରିବା ପାଇଁ)।
✅ ମେଳ-ପଠନ 1-2 ଦିନକୁ ସେହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଯୋଗ କରିବ। ଧନ୍ଯ଼ବାଦ!କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳କ'ଣ କରିବେ, କ'ଣ କରିବେ ନାହିଁ
✅ କଣ କରିବେ
- ଦଶମୀରେ ଭୋର-ସ୍ନାନ ଦଶ ବୁଡ଼/ଗଙ୍ଗାଜଳ; ଦଶ ଦୀପ, ଦଶ ଫଳ, ଦଶ ଦାନ
- ଦୁଇ ଦିନ ଯାକ ଜଳ-ଦାନ — ମାଠିଆ, ଜଳଛତ୍ର, ସରବତ, ଘୋଳଦହି: ଖରାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ
- ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ; ନ ପାରିଲେ ଫଳ-ଜଳ ସହ — ଭାବ ମୁଖ୍ୟ
- ପାରଣ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ହରି-ବାସର ପରେ; ପ୍ରଥମେ ଦାନ-ଭୋଜନ
- ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାଜଳ-ତର୍ପଣ; ଗଙ୍ଗା-ଦ୍ୱାର-ପତ୍ର ଘର ଦୁଆରେ
❌ କ’ଣ କରିବେ ନାହିଁ
- ଗଙ୍ଗା/ନଦୀରେ ସାବୁନ-ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ-ପୂଜାର ଅଳିଆ ନୁହେଁ — ଦୀପ ପତ୍ର-ଖଲିରେ, ଫୁଲ-ପ୍ରସାଦ ଘାଟର ପାତ୍ର/ଜଳ-କୁଣ୍ଡରେ
- ଘାଟରେ ଗଭୀର ପାଣି-ତୀବ୍ର ସୁଅକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ; ପିଲା-ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଏକୁଟିଆ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମଧ୍ୟାହ୍ନର ଖରାରୁ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ
- ନିର୍ଜଳାରେ ଗର୍ଭବତୀ-ରୋଗୀ-ବୟସ୍କ-ପିଲା ନୁହେଁ; ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ-ବାନ୍ତି ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ଜଳ — ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ପ୍ରାଣ-ରକ୍ଷା ଧର୍ମ
- ଏକାଦଶୀରେ ଚାଉଳ-ଶସ୍ୟ; ଦ୍ୱାଦଶୀ ବିତିଗଲେ ପାରଣ ନୁହେଁ
- ଜଳ-ଦାନର ମାଠିଆ ମଇଳା/ପୁରୁଣା ନୁହେଁ — ନୂଆ ମାଟିର, ଘୋଡ଼ାଇ
🙏 ପ୍ରମୁଖ ଏକାଦଶୀ
ସାଧାରଣତଃ ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା 2027ରେ କେବେ ଅଛି?
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତିଥି ଏହି ବର୍ଷର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ — ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ-ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ; ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ (ପରଦିନ) ମଧ୍ୟ ସାରଣୀରେ; ଭୋର-ସ୍ନାନ (ବ୍ରହ୍ମ-ମୁହୂର୍ତ୍ତ) ଓ ଅଭିଜିତର ଦିଲ୍ଲୀ-ସମୟ ସେଠାରେ।
ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ଓ ଦଶହରା (ବିଜୟାଦଶମୀ) କ’ଣ ଏକା?
ନା — ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ (ଜୁନ୍)ର ଗଙ୍ଗା-ଅବତରଣ ପର୍ବ; ବିଜୟାଦଶମୀ (ଦଶହରା) ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ (ଅକ୍ଟୋବର) — ରାମ-ରାବଣ/ଦୁର୍ଗା-ମହିଷାସୁର; ନାମ ମିଳେ, ପର୍ବ ଅଲଗା।
ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ କିପରି ରଖିବେ — ସତରେ ପାଣି ବିନା?
ଶାସ୍ତ୍ର-ବିଧାନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ-ତ୍ୟାଗ (ଆଚମନ/କୁଳି ମାନ୍ୟ); ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ଖରାରେ ଏହା କଠିନ — କେବଳ ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କ ରଖନ୍ତୁ, ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନରେ ରୁହନ୍ତୁ, ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଗର୍ଭବତୀ-ରୋଗୀ-ବୟସ୍କ ଫଳ-ଜଳ ସହ। ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଲେ ଜଳ ନିଅନ୍ତୁ — ବ୍ରତର ଫଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ, କଷ୍ଟରୁ ନୁହେଁ।
ଗଙ୍ଗା-ଦଶହରା ଦ୍ୱାର-ପତ୍ର କ’ଣ?
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ-ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଗଙ୍ଗା ଦଶହରାରେ ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଦୁଆରେ ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ଚିତ୍ର-ମନ୍ତ୍ର ଥିବା କାଗଜ («ଗଙ୍ଗା-ଦଶହରା ପତ୍ର») ଲଗାଇବାର ରୀତି — ବଜ୍ରପାତ, ଝଡ଼ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷାର ବିଶ୍ୱାସ; ପଣ୍ଡିତ/ବଜାରରୁ ମିଳେ, ବର୍ଷସାରା ଲାଗି ରହେ।
ଦଶ ଦାନ କ’ଣ କ’ଣ?
ଦଶ ପ୍ରକାରର ଜିନିଷ ବା ଦଶ-ଦଶଟି ସଂଖ୍ୟାରେ — ଜଳ-ମାଠିଆ, ବିଞ୍ଚଣା, ଛତା, ଚପଲ, ଛତୁ, ଖରଭୁଜ, ଅନ୍ନ, ଗୁଡ଼, ବସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା; ଦଶ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ/ଅଭାବୀ; ଦଶ ଦୀପ, ଦଶ ଫଳ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ। ସାମର୍ଥ୍ୟ ନ ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ମାଠିଆ-ଜଳ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ।
ଗଙ୍ଗା କୂଳ ଦୂର ହେଲେ ଗଙ୍ଗା ଦଶହରା କିପରି ପାଳିବେ?
ଘରେ ସ୍ନାନ-ଜଳରେ ଗଙ୍ଗାଜଳର କିଛି ଟୋପା ପକାଇ ଦଶ ଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଜଳ, ଗଙ୍ଗା-ଚିତ୍ର/କଳସର ପୂଜା, ଘରର ଜଳ-ପାତ୍ରରେ ଦଶ ଦୀପ, ଗଙ୍ଗା-ଆରତି, ଜଳ-ଦାନ — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନ୍ୟ; ଯେକୌଣସି ନଦୀ-ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା-ସ୍ମରଣରେ ଫଳଦାୟୀ।
ଆପଣଙ୍କ WhatsApp ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବ୍ରତ-ପର୍ବର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତିଥି, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ-ତାଲିକାର ବାର୍ତ୍ତା ମିଳିବ। ମାଗଣା, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ।
✅ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଗଲା — ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରତର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବାର୍ତ୍ତା ଆସିବ।କିଛି ଗଡ଼ବଡ଼ ହେଲା — ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ⏳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହେଉଛି…📲 ସାଙ୍ଗସାଥୀ ଓ ପରିବାରକୁ WhatsApp ରେ ପଠାନ୍ତୁ
ଏହା ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ୱାଟ ସାବିତ୍ରୀ (10 ଦିନ ପୂର୍ବରୁ) · ଜଗନ୍ନାଥ ରଥଯାତ୍ରା (ପରବର୍ତ୍ତୀ) · କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା (ଦେବ ଦୀପାବଳି-ଗଙ୍ଗା-ଦୀପଦାନ) · ଏକାଦଶୀ-ତାଲିକା
⚠️ ଏହି ବିବରଣୀ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧି ଓ ଲୋକ-ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ନିଜ କୁଳ-ପରିବାରର ରୀତି ସର୍ବୋପରି। ନିର୍ଜଳା ବ୍ରତ କେବଳ ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କ, ଖରାରେ ସାବଧାନ; ଘାଟରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସର୍ବୋପରି।
🌐 Read this page in English · ← ସମସ୍ତ ବ୍ରତ-ପର୍ବ · ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ-କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର