🕉 ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ଆରତୀ

🪔 ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ଆରତୀ

ଆରତୀ

ଦେବତାଶ୍ରୀ ଗଣେଶ

ପ୍ରକାରଆରତୀ

ସମୟପୂଜାର ଶେଷରେ, ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା

ବିଶେଷ ଦିନବୁଧବାର, ଚତୁର୍ଥୀ, ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ

«ଜୟ ଗଣେଶ ଜୟ ଗଣେଶ ଦେବା» ଘରେ ଘରେ ଗାନ କରାଯାଉଥିବା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଚଳିତ ଗଣେଶ-ଆରତୀ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂଜା, ଗୃହପ୍ରବେଶ ଓ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଗଣେଶ-ବନ୍ଦନାରେ ଆରମ୍ଭ କରି ଆରତୀରେ ଶେଷ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି।

📖 ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ — ଅର୍ଥ ସହିତ

ସହଜରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମୂଳ ପାଠ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି (ଉଚ୍ଚାରଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ); ଦେବନାଗରୀ ବା ରୋମାନ ଲିପିରେ ଦେଖିବାକୁ ଟ୍ୟାପ୍ କରନ୍ତୁ।

जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा। माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥

ଜୟ ଗଣେଶ ଜୟ ଗଣେଶ ଜୟ ଗଣେଶ ଦେବା। ମାତା ଜାକୀ ପାର୍ବତୀ ପିତା ମହାଦେବା॥

Jai Ganesh Jai Ganesh Jai Ganesh Deva | Mata Jaki Parvati Pita Mahadeva ||

ହେ ଗଣେଶ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଜୟ ହେଉ — ଯାହାଙ୍କ ମାତା ପାର୍ବତୀ ଓ ପିତା ମହାଦେବ।

एक दंत दयावंत चार भुजा धारी। माथे सिंदूर सोहे मूसे की सवारी॥ जय गणेश...॥

ଏକ ଦଂତ ଦୟାବଂତ ଚାର ଭୁଜା ଧାରୀ। ମାଥେ ସିଂଦୂର ସୋହେ ମୂସେ କୀ ସବାରୀ॥ ଜୟ ଗଣେଶ...॥

Ek Dant Dayavant Char Bhuja Dhari | Mathe Sindur Sohe Muse Ki Savari || Jai Ganesh... ||

ଆପଣ ଏକଦନ୍ତ, ଦୟାଳୁ ଓ ଚତୁର୍ଭୁଜ; କପାଳରେ ସିନ୍ଦୂର ଶୋଭା ପାଉଛି ଓ ମୂଷା ଆପଣଙ୍କ ବାହନ।

पान चढ़े फूल चढ़े और चढ़े मेवा। लड्डुअन का भोग लगे संत करें सेवा॥ जय गणेश...॥

ପାନ ଚଢ଼େ ଫୂଲ ଚଢ଼େ ଔର ଚଢ଼େ ମେବା। ଲଡ୍ଡୁଅନ କା ଭୋଗ ଲଗେ ସଂତ କରେଂ ସେବା॥ ଜୟ ଗଣେଶ...॥

Pan Chadhe Phul Chadhe Aur Chadhe Meva | Ladduan Ka Bhog Lage Sant Karen Seva || Jai Ganesh... ||

ଆପଣଙ୍କୁ ପାନ, ଫୁଲ ଓ ଶୁଖିଲା ଫଳ (ମେୱା) ଚଢ଼େ; ଲଡ୍ଡୁର ଭୋଗ ଲାଗେ ଓ ସନ୍ଥମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି।

अंधन को आँख देत कोढ़िन को काया। बाँझन को पुत्र देत निर्धन को माया॥ जय गणेश...॥

ଅଂଧନ କୋ ଆଁଖ ଦେତ କୋଢ଼ିନ କୋ କାୟା। ବାଁଝନ କୋ ପୁତ୍ର ଦେତ ନିର୍ଧନ କୋ ମାୟା॥ ଜୟ ଗଣେଶ...॥

Andhan Ko Ankh Det Kodhin Ko Kaya | Banjhan Ko Putra Det Nirdhan Ko Maya || Jai Ganesh... ||

ଆପଣ ଅନ୍ଧକୁ ଆଖି, ରୋଗୀକୁ ନିରୋଗ ଶରୀର, ନିଃସନ୍ତାନକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ନିର୍ଧନକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତି।

'सूर' श्याम शरण आए सफल कीजे सेवा। माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥ जय गणेश...॥

'ସୂର' ଶ୍ୟାମ ଶରଣ ଆଏ ସଫଲ କୀଜେ ସେବା। ମାତା ଜାକୀ ପାର୍ବତୀ ପିତା ମହାଦେବା॥ ଜୟ ଗଣେଶ...॥

'Sur' Shyam Sharan Ae Saphal Kije Seva | Mata Jaki Parvati Pita Mahadeva || Jai Ganesh... ||

ସୁରଦାସ କହନ୍ତି — ଆମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ, ଆମ ସେବା ସଫଳ କରନ୍ତୁ; ଯାହାଙ୍କ ମାତା ପାର୍ବତୀ ଓ ପିତା ମହାଦେବ।

दीनन की लाज रखो शंभु सुतकारी। कामना को पूर्ण करो जाऊँ बलिहारी॥ जय गणेश...॥

ଦୀନନ କୀ ଲାଜ ରଖୋ ଶଂଭୁ ସୁତକାରୀ। କାମନା କୋ ପୂର୍ଣ କରୋ ଜାଊଁ ବଲିହାରୀ॥ ଜୟ ଗଣେଶ...॥

Dinan Ki Laj Rakho Shambhu Sutakari | Kamana Ko Purna Karo Jaun Balihari || Jai Ganesh... ||

ହେ ଶମ୍ଭୁପୁତ୍ର, ଦୀନଜନଙ୍କ ଲାଜ ରଖନ୍ତୁ; ଆମ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ — ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଛି।

📿 ଜପ-ଗଣନା (108ର ମାଳା)

ପ୍ରତି ଥର ଜପ ପରେ ବଟନ୍ ଦବାନ୍ତୁ; ପ୍ରତି 108 ଗଣନାରେ ଗୋଟିଏ ମାଳା ପୂରଣ ହୁଏ (ଫୋନ୍ କମ୍ପିବ)। ଗଣନା ଏହି ଡିଭାଇସ୍/ବ୍ରାଉଜରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହେ।

📅 ଆଗାମୀ ଶୁଭ ଦିନ (ଆମ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁ)

28 ଅକ୍ଟୋ (ବୁଧବାର)
29 ଅକ୍ଟୋ (ଗୁରୁବାର) — ସଙ୍କଷ୍ଟୀ ଚତୁର୍ଥୀ
4 ନଭେ (ବୁଧବାର)
11 ନଭେ (ବୁଧବାର)
13 ନଭେ (ଶୁକ୍ରବାର) — ବିନାୟକ ଚତୁର୍ଥୀ
18 ନଭେ (ବୁଧବାର)

ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅନୁସାରେ; ନିଜ ସହର ପାଇଁ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ।

🪔 କିପରି ଜପ / ପାଠ କରିବେ

ସମୟ: ସକାଳ ପୂଜାର ଶେଷରେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା (ଗୋଧୂଳି) ସମୟରେ।
ବିଧି: ଥାଳିରେ ଘିଅ ଦୀପ/କର୍ପୂର, ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ରଖନ୍ତୁ; ଆରତୀକୁ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟାର ଦିଗରେ ଘୂରାନ୍ତୁ — ଚରଣ ସମ୍ମୁଖରେ 4 ଥର, ନାଭି ସମ୍ମୁଖରେ 2 ଥର, ମୁଖ ସମ୍ମୁଖରେ 1 ଥର, ତାପରେ ସମଗ୍ର ବିଗ୍ରହ ଉପରେ 7 ଥର (ପ୍ରଚଳିତ କ୍ରମ)।
ସାଙ୍ଗରେ: ଘଣ୍ଟି, ଶଙ୍ଖ ଓ ତାଳି ସହିତ ସାମୂହିକ ଗାନର ପରମ୍ପରା ଅଛି।
ଶେଷରେ: ଆରତୀ ପରେ ଦୁଇ ହାତରେ ଜ୍ୟୋତିର ଉଷ୍ମତା ନେଇ ଆଖି/ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାନ୍ତୁ, ତାପରେ ଆରତୀ ଉପରେ ଜଳ ଘୂରାଇ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଦିଅନ୍ତୁ।

🛕 ପୂଜା ବିଧି (କ୍ରମାନୁସାରେ)

🧺 ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ

ଗଣେଶଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି/ଚିତ୍ର
ଦୁବ (21ଟି ଦୁବ ଗଣ୍ଠି)
ନାଲି/ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ବିଶେଷକରି ମନ୍ଦାର
ସିନ୍ଦୂର, ରୋଲି, ଅକ୍ଷତ, ପଇତା
ମୋଦକ ବା ବୁନ୍ଦି ଲଡ୍ଡୁର ଭୋଗ
ଘିଅ ଦୀପ, ଧୂପ
କଦଳୀ/ଫଳ, ଗୁଆ, ପାନ
ଶମୀ ପତ୍ର (ଥିଲେ)

🪷 ବିଧି

ସ୍ନାନ କରି ପରିଷ୍କାର (ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଧୁଆ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ; ପୂଜାସ୍ଥାନ ସଫା କରି ଚୌକି ଉପରେ ଏକ ପରିଷ୍କାର କପଡ଼ା ବିଛାନ୍ତୁ।
ଆଚମନ (ତିନି ଥର ଜଳ ଗ୍ରହଣ) କରି ହାତ-ମୁହଁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଆସନରେ ବସି ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଦୀପ (ଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲର) ଜାଳନ୍ତୁ — ଦୀପକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ପଟେ ରଖିବା ପରମ୍ପରା।
ଡାହାଣ ହାତରେ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଫୁଲ ନେଇ ସଙ୍କଳ୍ପ କରନ୍ତୁ — ନିଜ ନାମ, ଗୋତ୍ର, ସ୍ଥାନ, ତିଥି ଓ ପୂଜାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମନେ ମନେ ବା ମୁହଁରେ କୁହନ୍ତୁ; ତାପରେ ଜଳକୁ ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ (ଓଁ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ)।
ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆବାହନ କରନ୍ତୁ; ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ (ପଞ୍ଚାମୃତରେ ମଧ୍ୟ) ପରିଷ୍କାର ବସ୍ତ୍ର/ମୌଳି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ସିନ୍ଦୂର-ରୋଲିର ତିଳକ, ଅକ୍ଷତ, ପଇତା, ଫୁଲ ଓ 21ଟି ଦୁବ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ — ଦୁବ ଗଣେଶଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।
ମୋଦକ/ଲଡ୍ଡୁର ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ, ତାପରେ «ଓଁ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ» ଜପ ବା ଗଣେଶ ଚାଳିଶା/ଅଥର୍ବଶୀର୍ଷ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
«ଜୟ ଗଣେଶ ଜୟ ଗଣେଶ ଦେବା» ଆରତୀ ଗାନ କରନ୍ତୁ।
ଶେଷରେ ଆରତୀ କରନ୍ତୁ, ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ଓ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ (ସ୍ଥାନ ନ ଥିଲେ ନିଜ ଜାଗାରେ ଘୂରି)।
ପୂଜାରେ ହୋଇଥିବା ଭୁଲତ୍ରୁଟି ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ଓ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

⚠️ ନିୟମ ଓ ସାବଧାନତା

ଗଣେଶ-ପୂଜାରେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ବର୍ଜିତ (ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଗୋଟିଏ ଦିନ ଛଡ଼ା)।
ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ଦର୍ଶନ ବର୍ଜିତ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜା ଓ ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି।
ବୁଧବାର ଓ ଦୁଇ ଚତୁର୍ଥୀ (ବିନାୟକ ଓ ସଙ୍କଷ୍ଟୀ) ଗଣେଶ-ଉପାସନାର ବିଶେଷ ଦିନ।

🌟 ଲାଭ (ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ)

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ ବିଘ୍ନ ନିବାରଣ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ଆରତୀରେ ଅନ୍ଧକୁ ଦୃଷ୍ଟି, ରୋଗୀକୁ କାୟା, ନିଃସନ୍ତାନକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ନିର୍ଧନକୁ ଧନ ଦେବାର ଭାବ ଅଛି।

ଏଗୁଡ଼ିକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ; ଫଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସଂଯମ ଓ ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

❓ ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଗଣେଶ ଆରତୀ କେବେ ଗାନ କରିବେ?

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂଜାର ଶେଷରେ; ବିଶେଷକରି ବୁଧବାର, ଚତୁର୍ଥୀ ଓ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଦଶ ଦିନ ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା।

ଆରତୀରେ କେତୋଟି ସଳିତା ରହିବ?

ଗୋଟିଏ, ପାଞ୍ଚଟି ବା ସାତଟି ସଳିତା (ବା କର୍ପୂର) — ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ; ଗଣେଶଙ୍କ ପାଇଁ ଘିଅ ଦୀପ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

📿 ଗଣେଶ ଚାଳିଶା · 🪐 ବୁଧ ମନ୍ତ୍ର · 🪔 ନିଜ କୁଣ୍ଡଳୀରୁ ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରହ/ଇଷ୍ଟଦେବତା ଜାଣନ୍ତୁ · 🧙 ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ · 🕉 ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ · 🇮🇳 ହିନ୍ଦୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ · 🌐 English

ଟିପ୍ପଣୀ: ଭକ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ନିଅନ୍ତୁ।

ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ

ଏହି ବିଷୟର ପୃଷ୍ଠା

ମନ୍ତ୍ର, ଆରତୀ ଓ ଚାଳିଶା ବ୍ରତ-ପର୍ବ ସ୍ୱପ୍ନ-କୋଷ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଆଜିର ରାଶିଫଳ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ମାଗଣା କୁଣ୍ଡଳୀ କୁଣ୍ଡଳୀ ମିଳନ