🕉 ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର

ମନ୍ତ୍ର

ବେଦଋଗ୍ବେଦ 7.59.12, ଯଜୁର୍ବେଦ 3.60

ଋଷିବଶିଷ୍ଠ

ଦେବତାତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ଶିବ

ସମୟସକାଳ, ପ୍ରଦୋଷ, ସୋମବାର

ମାଳାରୁଦ୍ରାକ୍ଷ

ଅନୁଷ୍ଠାନସୱା ଲକ୍ଷ ଜପ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ)

ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ «ମୃତ ସଞ୍ଜୀବନୀ» ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ରୋଗ, ଭୟ ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁର ସଙ୍କଟରେ ଶିବଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ରୂପେ ଏହାର ଜପ କରାଯାଏ।

📖 ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ — ଅର୍ଥ ସହିତ

ସହଜରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମୂଳ ପାଠ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି (ଉଚ୍ଚାରଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ); ଦେବନାଗରୀ ବା ରୋମାନ ଲିପିରେ ଦେଖିବାକୁ ଟ୍ୟାପ୍ କରନ୍ତୁ।

ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्। उर्वारुकमिव बन्धनान् मृत्योर्मुक्षीय माऽमृतात्॥

ଓଁ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଂ ଯଜାମହେ ସୁଗନ୍ଧିଂ ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧନମ୍। ଉର୍ବାରୁକମିବ ବନ୍ଧନାନ୍ ମୃତ୍ୟୋର୍ମୁକ୍ଷୀୟ ମାଽମୃତାତ୍॥

Om Tryambakam Yajamahe Sugandhim Pushtivardhanam | Urvarukamiva Bandhanan Mrityormukshiya Ma'mritat ||

ଆମେ ତିନି ନେତ୍ର ଥିବା, ସୁଗନ୍ଧିତ (ପୁଣ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା) ଓ ପୋଷଣ ବଢ଼ାଉଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଯେପରି ପାଚିଲା କାକୁଡ଼ି ନିଜ ଲଟାର ବନ୍ଧନରୁ ସହଜରେ ଛାଡ଼ିଯାଏ, ସେହିପରି ସେ ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ — ଅମୃତ (ମୋକ୍ଷ)ରୁ ନୁହେଁ।

🔍 ଶବ୍ଦାର୍ଥ (ପ୍ରତି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)

ତ୍ର୍ୟମ୍ବକମ୍ (Tryambakam)ତିନି ନେତ୍ର ଥିବା (ଶିବ)ଙ୍କୁ

ଯଜାମହେ (Yajamahe)ଆମେ ପୂଜା କରୁ

ସୁଗନ୍ଧିମ୍ (Sugandhim)ସୁଗନ୍ଧିତ — ଦିବ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା

ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧନମ୍ (Pushtivardhanam)ପୋଷଣ ଓ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା

ଉର୍ବାରୁକମ୍ ଇବ (Urvarukam Iva)କାକୁଡ଼ି/ଖରବୁଜା ପରି

ବନ୍ଧନାତ୍ (Bandhanat)(ଲଟାର) ବନ୍ଧନରୁ

ମୃତ୍ୟୋଃ (Mrityoh)ମୃତ୍ୟୁରୁ

ମୁକ୍ଷୀୟ (Mukshiya)ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ

ମା ଅମୃତାତ୍ (Ma Amritat)ଅମୃତ (ମୋକ୍ଷ)ରୁ ନୁହେଁ

📿 ଜପ-ଗଣନା (108ର ମାଳା)

ପ୍ରତି ଥର ଜପ ପରେ ବଟନ୍ ଦବାନ୍ତୁ; ପ୍ରତି 108 ଗଣନାରେ ଗୋଟିଏ ମାଳା ପୂରଣ ହୁଏ (ଫୋନ୍ କମ୍ପିବ)। ଗଣନା ଏହି ଡିଭାଇସ୍/ବ୍ରାଉଜରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହେ।

📅 ଆଗାମୀ ଶୁଭ ଦିନ (ଆମ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁ)

23 ଅକ୍ଟୋ (ଶୁକ୍ରବାର) — ପ୍ରଦୋଷ ବ୍ରତ
26 ଅକ୍ଟୋ (ସୋମବାର)
2 ନଭେ (ସୋମବାର)
6 ନଭେ (ଶୁକ୍ରବାର) — ପ୍ରଦୋଷ ବ୍ରତ
7 ନଭେ (ଶନିବାର) — ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି
9 ନଭେ (ସୋମବାର)

ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅନୁସାରେ; ନିଜ ସହର ପାଇଁ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ।

🪔 କିପରି ଜପ / ପାଠ କରିବେ

ସମୟ: ସକାଳ ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବା ସ୍ନାନ ପରେ; ସୋମବାର ଓ ପ୍ରଦୋଷ ବିଶେଷ।
ଆସନ ଓ ଦିଗ: କୁଶ/ପଶମ ଆସନ, ପୂର୍ବ ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ।
ମାଳା: ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା; ମାଳାକୁ ଗୋମୁଖୀ (କପଡ଼ା ଥଳି) ଭିତରେ ରଖି ଜପ କରନ୍ତୁ।
ସଂଖ୍ୟା: ପ୍ରତିଦିନ 108 (ଗୋଟିଏ ମାଳା); ସଙ୍କଟରେ 11 ମାଳା; ବଡ଼ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସୱା ଲକ୍ଷ ଜପ — ଯୋଗ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ।
ଉଚ୍ଚାରଣ: «ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଂ» = ତ୍ର୍ୟମ୍-ବକମ୍, «ମାଽମୃତାତ୍»ରେ ଅବଗ୍ରହ ଉପରେ ଅଳ୍ପ ବିରାମ; ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଧୀର ଉଚ୍ଚାରଣ।
ଅଭିଷେକ: ଜପ ସହିତ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଜଳ/କ୍ଷୀରରେ ଅଭିଷେକ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଅଛି।

🛕 ପୂଜା ବିଧି (କ୍ରମାନୁସାରେ)

🧺 ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ

ଶିବଲିଙ୍ଗ ବା ଶିବ-ପରିବାରଙ୍କ ଚିତ୍ର
ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଓ କଞ୍ଚା କ୍ଷୀର (ଅଭିଷେକ)
ବେଲପତ୍ର (ତିନି ପତ୍ର ଥିବା, ଅଛିଣ୍ଡା)
ଧତୁରା, ଅରଖ ଫୁଲ, ଭାଙ୍ଗ (ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ)
ଧଳା ଚନ୍ଦନ, ଭସ୍ମ, ଅକ୍ଷତ
ଧୂପ, ଘିଅ ଦୀପ
ଫଳ ଓ ମିଠାର ଭୋଗ
ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା (ଜପ ପାଇଁ)

🪷 ବିଧି

ସ୍ନାନ କରି ପରିଷ୍କାର (ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଧୁଆ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ; ପୂଜାସ୍ଥାନ ସଫା କରି ଚୌକି ଉପରେ ଏକ ପରିଷ୍କାର କପଡ଼ା ବିଛାନ୍ତୁ।
ଆଚମନ (ତିନି ଥର ଜଳ ଗ୍ରହଣ) କରି ହାତ-ମୁହଁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଆସନରେ ବସି ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଦୀପ (ଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲର) ଜାଳନ୍ତୁ — ଦୀପକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ପଟେ ରଖିବା ପରମ୍ପରା।
ଡାହାଣ ହାତରେ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଫୁଲ ନେଇ ସଙ୍କଳ୍ପ କରନ୍ତୁ — ନିଜ ନାମ, ଗୋତ୍ର, ସ୍ଥାନ, ତିଥି ଓ ପୂଜାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମନେ ମନେ ବା ମୁହଁରେ କୁହନ୍ତୁ; ତାପରେ ଜଳକୁ ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ (ଓଁ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ)।
ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରଥମେ ଜଳ, ତାପରେ କ୍ଷୀର (ଓ ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଦହି, ଘିଅ, ମହୁ, ଚିନି — ପଞ୍ଚାମୃତ), ପୁଣି ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ; ଅଭିଷେକ ବେଳେ «ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ» କହୁଥାନ୍ତୁ।
ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଓ ଭସ୍ମର ତିଳକ, ଅକ୍ଷତ, ବେଲପତ୍ର (ଚିକ୍କଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଆଡ଼କୁ), ଧତୁରା ଓ ଅରଖ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ଧୂପ-ଦୀପ ଦେଖାଇ ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ; ତାପରେ ମନ୍ତ୍ର-ଜପ/ଶିବ ଚାଳିଶା/ରୁଦ୍ରାଷ୍ଟକ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
«ଓଁ ଜୟ ଶିବ ଓଙ୍କାରା» ଆରତୀ ଗାନ କରନ୍ତୁ; ଶିବଲିଙ୍ଗର ପରିକ୍ରମା ଅଧା କରାଯାଏ — ଜଳାଧାରୀ (ସୋମସୂତ୍ର)କୁ ଡେଇଁ ଯିବା ବିଧି ନୁହେଁ।
ଶେଷରେ ଆରତୀ କରନ୍ତୁ, ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ଓ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ (ସ୍ଥାନ ନ ଥିଲେ ନିଜ ଜାଗାରେ ଘୂରି)।
ପୂଜାରେ ହୋଇଥିବା ଭୁଲତ୍ରୁଟି ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ଓ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

⚠️ ନିୟମ ଓ ସାବଧାନତା

ଶିବ-ପୂଜାରେ କେତକୀ ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ବର୍ଜିତ; ହଳଦୀ-କୁଙ୍କୁମ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ନୁହେଁ, ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ବେଲପତ୍ର ଖଣ୍ଡିତ (ଚିରା-ଫଟା) ନ ହେଉ; ଗୋଟିଏ ବେଲପତ୍ରକୁ ଧୋଇ ପୁଣି ଥରେ ଚଢ଼ାଇ ହେବ।
ସୋମବାର, ପ୍ରଦୋଷ (ତ୍ରୟୋଦଶୀ) ଓ ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି ଶିବ-ଉପାସନାର ବିଶେଷ ଦିନ।
ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଢଳା ଜଳ/କ୍ଷୀର ପାଦରେ ନ ପଡ଼ୁ — ତାହାକୁ କୌଣସି ଫୁଲଟବ ବା ଗଛ ମୂଳରେ ଢାଳନ୍ତୁ।

📜 କଥା / ଉତ୍ପତ୍ତି

ଏକ କଥା ଅନୁସାରେ ଋଷି ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଆୟୁ କେବଳ ଷୋହଳ ବର୍ଷ ଥିଲା; ସେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଆରାଧନା କଲେ ଏବଂ ଯମରାଜ ଆସିବାରୁ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ — ସେହିଦିନଠାରୁ ଏହାକୁ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ (ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରୁଥିବା) ମନ୍ତ୍ର କୁହାଗଲା।

🌟 ଲାଭ (ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ)

ରୋଗ, ଭୟ ଓ ସଙ୍କଟରେ ରକ୍ଷା ତଥା ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ପରିବାରରେ କେହି ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ଜପ କରିବାର ପରମ୍ପରା।
ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ଓ ମୃତ୍ୟୁଭୟରୁ ମୁକ୍ତିର ଭାବ।

ଏଗୁଡ଼ିକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ; ଫଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସଂଯମ ଓ ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

❓ ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର କେତେ ଥର ଜପ କରିବେ?

ପ୍ରତିଦିନ 108 ଥର; ବିଶେଷ ସଙ୍କଳ୍ପରେ 11 ମାଳା ବା ସୱା ଲକ୍ଷର ଅନୁଷ୍ଠାନ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ)।

ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ଜପ କରିହେବ କି?

ହଁ, ସଙ୍କଳ୍ପରେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ନେଇ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଜପ କରାଯାଏ।

ରାତିରେ ଜପ କରିହେବ କି?

ସଙ୍କଟରେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ; ନିୟମିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସକାଳେ କରିବା ଉତ୍ତମ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

🕉 ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ · 📿 ଶିବ ଚାଳିଶା · 🪐 ଚନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର · 🪔 ନିଜ କୁଣ୍ଡଳୀରୁ ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରହ/ଇଷ୍ଟଦେବତା ଜାଣନ୍ତୁ · 🧙 ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ · 🕉 ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ · 🇮🇳 ହିନ୍ଦୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ · 🌐 English

ଟିପ୍ପଣୀ: ଭକ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ନିଅନ୍ତୁ।

ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ

ଏହି ବିଷୟର ପୃଷ୍ଠା

ମନ୍ତ୍ର, ଆରତୀ ଓ ଚାଳିଶା ବ୍ରତ-ପର୍ବ ସ୍ୱପ୍ନ-କୋଷ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଆଜିର ରାଶିଫଳ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ମାଗଣା କୁଣ୍ଡଳୀ କୁଣ୍ଡଳୀ ମିଳନ