🕉 ସରସ୍ୱତୀ ଆରତୀ

🪔 ସରସ୍ୱତୀ ଆରତୀ

ଆରତୀ

ଦେବୀମା' ସରସ୍ୱତୀ

ପ୍ରକାରଆରତୀ

କେବେପାଠ ପୂର୍ବରୁ, ସନ୍ଧ୍ୟା

ବିଶେଷ ଦିନବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ, ଗୁରୁବାର

«ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା» ବିଦ୍ୟାର ଦେବୀଙ୍କ ଆରତୀ — ବୀଣା, ମାଳା, ହଂସ-ବାହନ ଓ ପଦ୍ମାସନର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଆରତୀର ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଲା — ମା' ମୋହ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟର ସରସ୍ୱତୀ-ପୂଜାରେ ଏହି ଆରତୀ ହିଁ ଗାନ କରାଯାଏ।

📖 ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ — ଅର୍ଥ ସହିତ

ସହଜରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମୂଳ ପାଠ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି (ଉଚ୍ଚାରଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ); ଦେବନାଗରୀ ବା ରୋମାନ ଲିପିରେ ଦେଖିବାକୁ ଟ୍ୟାପ୍ କରନ୍ତୁ।

जय सरस्वती माता, मैया जय सरस्वती माता। सदगुण वैभव शालिनी, त्रिभुवन विख्याता॥

ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା, ମୈୟା ଜୟ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା। ସଦଗୁଣ ବୈଭବ ଶାଲିନୀ, ତ୍ରିଭୁବନ ବିଖ୍ୟାତା॥

Jai Sarasvati Mata, Maiya Jai Sarasvati Mata | Sadgun Vaibhav Shalini, Tribhuvan Vikhyata ||

ହେ ସରସ୍ୱତୀ ମାତା, ଆପଣଙ୍କ ଜୟ ହେଉ; ଆପଣ ସଦ୍‌ଗୁଣର ବୈଭବରେ ଶୋଭିତ ଓ ତିନି ଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ।

चन्द्रवदनि पद्मासिनि, द्युति मंगलकारी। सोहे शुभ हंस सवारी, अतुल तेजधारी॥

ଚନ୍ଦ୍ରବଦନି ପଦ୍ମାସିନି, ଦ୍ୟୁତି ମଂଗଲକାରୀ। ସୋହେ ଶୁଭ ହଂସ ସବାରୀ, ଅତୁଲ ତେଜଧାରୀ॥

Chandravadni Padmasini, Dyuti Mangalkari | Sohe Shubh Hans Savari, Atul Tejadhari ||

ଆପଣଙ୍କ ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଆପଣ ପଦ୍ମ ଉପରେ ବିରାଜମାନ, ଆପଣଙ୍କ ଆଭା ମଙ୍ଗଳକାରୀ; ଶୁଭ ହଂସର ବାହନ ଶୋଭା ପାଉଛି ଓ ଆପଣଙ୍କ ତେଜ ଅତୁଳନୀୟ।

बाएं कर में वीणा, दाएं कर माला। शीश मुकुट मणि सोहे, गल मोतियन माला॥

ବାଏଂ କର ମେଂ ବୀଣା, ଦାଏଂ କର ମାଲା। ଶୀଶ ମୁକୁଟ ମଣି ସୋହେ, ଗଲ ମୋତିୟନ ମାଲା॥

Baen Kar Men Vina, Daen Kar Mala | Shish Mukut Mani Sohe, Gal Motiyan Mala ||

ବାମ ହାତରେ ବୀଣା, ଡାହାଣ ହାତରେ ମାଳା; ମୁଣ୍ଡରେ ମଣିମୁକୁଟ ଓ ଗଳାରେ ମୋତି ମାଳା ଶୋଭା ପାଉଛି।

देवी शरण जो आए, उनका उद्धार किया। पैठी मंथरा दासी, रावण संहार किया॥

ଦେବୀ ଶରଣ ଜୋ ଆଏ, ଉନକା ଉଦ୍ଧାର କିୟା। ପୈଠୀ ମଂଥରା ଦାସୀ, ରାବଣ ସଂହାର କିୟା॥

Devi Sharan Jo Ae, Unaka Uddhar Kiya | Paithi Manthra Dasi, Ravan Sanhar Kiya ||

ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; (ଆପଣ ହିଁ) ମନ୍ଥରା ଦାସୀ(ର ବୁଦ୍ଧି)ରେ ପ୍ରବେଶ କରି (ରାମକଥାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ) ରାବଣ-ସଂହାରର କାରଣ ହେଲେ।

विद्या ज्ञान प्रदायिनि, ज्ञान प्रकाश भरो। मोह अज्ञान और तिमिर का, जग से नाश करो॥

ବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାୟିନି, ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶ ଭରୋ। ମୋହ ଅଜ୍ଞାନ ଔର ତିମିର କା, ଜଗ ସେ ନାଶ କରୋ॥

Vidya Gyan Pradayini, Gyan Prakash Bharo | Moh Agyan Aur Timir Ka, Jag Se Nash Karo ||

ହେ ବିଦ୍ୟା ଓ ଜ୍ଞାନଦାୟିନୀ, (ଆମ ଭିତରେ) ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଭରନ୍ତୁ; ମୋହ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଜଗତରୁ ନାଶ କରନ୍ତୁ।

धूप दीप फल मेवा, माँ स्वीकार करो। ज्ञानचक्षु दे माता, जग निस्तार करो॥

ଧୂପ ଦୀପ ଫଲ ମେବା, ମାଁ ସ୍ୱୀକାର କରୋ। ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଦେ ମାତା, ଜଗ ନିସ୍ତାର କରୋ॥

Dhup Dip Phal Meva, Man Svikar Karo | Gyanachakshu De Mata, Jag Nistar Karo ||

ହେ ମା', ଧୂପ, ଦୀପ, ଫଳ ଓ ମେୱା ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ; ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଦେଇ ଜଗତକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।

माँ सरस्वती की आरती, जो कोई जन गावे। हितकारी सुखकारी, ज्ञान भक्ति पावे॥

ମାଁ ସରସ୍ୱତୀ କୀ ଆରତୀ, ଜୋ କୋଈ ଜନ ଗାବେ। ହିତକାରୀ ସୁଖକାରୀ, ଜ୍ଞାନ ଭକ୍ତି ପାବେ॥

Man Sarasvati Ki Aarti, Jo Koi Jan Gave | Hitakari Sukhakari, Gyan Bhakti Pave ||

ଯେ କେହି ମା' ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଆରତୀ ଗାନ କରେ, ସେ ହିତକାରୀ, ସୁଖକାରୀ ଜ୍ଞାନ ଓ ଭକ୍ତି ପାଏ।

📿 ଜପ-ଗଣନା (108ର ମାଳା)

ପ୍ରତି ଥର ଜପ ପରେ ବଟନ୍ ଦବାନ୍ତୁ; ପ୍ରତି 108 ଗଣନାରେ ଗୋଟିଏ ମାଳା ପୂରଣ ହୁଏ (ଫୋନ୍ କମ୍ପିବ)। ଗଣନା ଏହି ଡିଭାଇସ୍/ବ୍ରାଉଜରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହେ।

📅 ଆଗାମୀ ଶୁଭ ଦିନ (ଆମ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁ)

29 ଅକ୍ଟୋ (ଗୁରୁବାର)
5 ନଭେ (ଗୁରୁବାର)
12 ନଭେ (ଗୁରୁବାର)
19 ନଭେ (ଗୁରୁବାର)
26 ନଭେ (ଗୁରୁବାର)
3 ଡିସେ (ଗୁରୁବାର)

ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଦିଲ୍ଲୀର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅନୁସାରେ; ନିଜ ସହର ପାଇଁ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ।

🪔 କିପରି ଜପ / ପାଠ କରିବେ

ସମୟ: ସକାଳେ ପାଠ ପୂର୍ବରୁ ବା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ।
ବିଧି: ମା'ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବହି/କଲମ ରଖି, ଧଳା/ହଳଦିଆ ଫୁଲ ଓ ଦୀପ; ଆରତୀ ପୂର୍ବରୁ «ୟା କୁନ୍ଦେନ୍ଦୁ» ବନ୍ଦନା।
ସାଙ୍ଗରେ: «ଓଁ ଐଂ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ନମଃ»ର ଗୋଟିଏ ମାଳା।

🛕 ପୂଜା ବିଧି (କ୍ରମାନୁସାରେ)

🧺 ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ

ମା' ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଚିତ୍ର
ଧଳା/ହଳଦିଆ ଫୁଲ
ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ହଳଦିଆ ଚନ୍ଦନ, ଅକ୍ଷତ
ବହି, କଲମ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର (ପୂଜା ପାଇଁ)
ଘିଅ ଦୀପ
କ୍ଷିରି/ହଳଦିଆ ଭାତ/ମିଠାର ଭୋଗ

🪷 ବିଧି

ସ୍ନାନ କରି ପରିଷ୍କାର (ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଧୁଆ) ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ; ପୂଜାସ୍ଥାନ ସଫା କରି ଚୌକି ଉପରେ ଏକ ପରିଷ୍କାର କପଡ଼ା ବିଛାନ୍ତୁ।
ଆଚମନ (ତିନି ଥର ଜଳ ଗ୍ରହଣ) କରି ହାତ-ମୁହଁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଆସନରେ ବସି ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ଦୀପ (ଘିଅ ବା ରାଶି ତେଲର) ଜାଳନ୍ତୁ — ଦୀପକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ପଟେ ରଖିବା ପରମ୍ପରା।
ଡାହାଣ ହାତରେ ଜଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଫୁଲ ନେଇ ସଙ୍କଳ୍ପ କରନ୍ତୁ — ନିଜ ନାମ, ଗୋତ୍ର, ସ୍ଥାନ, ତିଥି ଓ ପୂଜାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମନେ ମନେ ବା ମୁହଁରେ କୁହନ୍ତୁ; ତାପରେ ଜଳକୁ ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ (ଓଁ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ)।
ମା' ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରି ଜଳ, ହଳଦିଆ ଚନ୍ଦନ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଧଳା/ହଳଦିଆ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ନିଜ ବହି, କଲମ ବା ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ମା'ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି ସେଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
«ଓଁ ଐଂ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ନମଃ» ଜପ ବା ସରସ୍ୱତୀ ବନ୍ଦନା ପାଠ କରନ୍ତୁ; ଭୋଗ ଲଗାଇ ଆରତୀ କରନ୍ତୁ।
ଶେଷରେ ଆରତୀ କରନ୍ତୁ, ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ ଓ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତୁ (ସ୍ଥାନ ନ ଥିଲେ ନିଜ ଜାଗାରେ ଘୂରି)।
ପୂଜାରେ ହୋଇଥିବା ଭୁଲତ୍ରୁଟି ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ଓ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

⚠️ ନିୟମ ଓ ସାବଧାନତା

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ସରସ୍ୱତୀ-ପୂଜାର ପ୍ରମୁଖ ଦିନ; ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପରୀକ୍ଷା/ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି।
ବହିର ଅନାଦର (ପାଦ ଲଗାଇବା) କରନ୍ତୁ ନାହିଁ — ଏହା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଅପମାନ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

🌟 ଲାଭ (ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ)

ବିଦ୍ୟା, ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଓ ବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତି।

ଏଗୁଡ଼ିକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ; ଫଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସଂଯମ ଓ ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

❓ ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ସରସ୍ୱତୀ ଆରତୀ କେବେ ଗାନ କରିବେ?

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ ବିଶେଷ; ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଠ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଗାଇପାରନ୍ତି।

📜 ସରସ୍ୱତୀ ବନ୍ଦନା · 🕉 ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର · 🪔 ନିଜ କୁଣ୍ଡଳୀରୁ ଆପଣଙ୍କ ଗ୍ରହ/ଇଷ୍ଟଦେବତା ଜାଣନ୍ତୁ · 🧙 ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ · 🕉 ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ · 🇮🇳 ହିନ୍ଦୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ · 🌐 English

ଟିପ୍ପଣୀ: ଭକ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ନିଅନ୍ତୁ।

ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ

ଏହି ବିଷୟର ପୃଷ୍ଠା

ମନ୍ତ୍ର, ଆରତୀ ଓ ଚାଳିଶା ବ୍ରତ-ପର୍ବ ସ୍ୱପ୍ନ-କୋଷ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଆଜିର ରାଶିଫଳ ଆଜିର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ମାଗଣା କୁଣ୍ଡଳୀ କୁଣ୍ଡଳୀ ମିଳନ