🕉 શ્રી ગણેશ આરતી (જય ગણેશ દેવા)

🪔 શ્રી ગણેશ આરતી (જય ગણેશ દેવા)

આરતી

દેવતાશ્રી ગણેશ

પ્રકારઆરતી

સમયપૂજાના અંતે, સવાર-સાંજ

વિશેષ દિવસબુધવાર, ચતુર્થી, ગણેશ ચતુર્થી

«જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા» ઘરે-ઘરે ગવાતી સૌથી પ્રચલિત ગણેશ-આરતી છે. દરેક પૂજા, ગૃહપ્રવેશ અને શુભ કાર્યની શરૂઆત ગણેશ-વંદનાથી અને સમાપન આરતીથી કરવાની પરંપરા છે.

📖 સંપૂર્ણ પાઠ — અર્થ સાથે

સરળતાથી વાંચી શકાય તે માટે મૂળ પાઠ ગુજરાતી લિપિમાં આપ્યો છે (ઉચ્ચાર એ જ રહે છે); દેવનાગરી કે Roman લિપિમાં જોવા માટે બટન દબાવો.

जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा। माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥

જય ગણેશ જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા। માતા જાકી પાર્વતી પિતા મહાદેવા॥

Jai Ganesh Jai Ganesh Jai Ganesh Deva | Mata Jaki Parvati Pita Mahadeva ||

હે ગણેશ દેવ, આપનો જય હો — જેમનાં માતા પાર્વતી અને પિતા મહાદેવ છે.

एक दंत दयावंत चार भुजा धारी। माथे सिंदूर सोहे मूसे की सवारी॥ जय गणेश...॥

એક દંત દયાવંત ચાર ભુજા ધારી। માથે સિંદૂર સોહે મૂસે કી સવારી॥ જય ગણેશ...॥

Ek Dant Dayavant Char Bhuja Dhari | Mathe Sindur Sohe Muse Ki Savari || Jai Ganesh... ||

આપ એકદંત, દયાળુ અને ચાર ભુજાવાળા છો; કપાળે સિંદૂર શોભે છે અને ઉંદર આપનું વાહન છે.

पान चढ़े फूल चढ़े और चढ़े मेवा। लड्डुअन का भोग लगे संत करें सेवा॥ जय गणेश...॥

પાન ચઢ઼ે ફૂલ ચઢ઼ે ઔર ચઢ઼ે મેવા। લડ્ડુઅન કા ભોગ લગે સંત કરેં સેવા॥ જય ગણેશ...॥

Pan Chadhe Phul Chadhe Aur Chadhe Meva | Ladduan Ka Bhog Lage Sant Karen Seva || Jai Ganesh... ||

આપને પાન, ફૂલ અને મેવા ચઢે છે; લાડુનો ભોગ ધરાય છે અને સંતો આપની સેવા કરે છે.

अंधन को आँख देत कोढ़िन को काया। बाँझन को पुत्र देत निर्धन को माया॥ जय गणेश...॥

અંધન કો આઁખ દેત કોઢ઼િન કો કાયા। બાઁઝન કો પુત્ર દેત નિર્ધન કો માયા॥ જય ગણેશ...॥

Andhan Ko Ankh Det Kodhin Ko Kaya | Banjhan Ko Putra Det Nirdhan Ko Maya || Jai Ganesh... ||

આપ અંધને આંખો, રોગીને નીરોગી કાયા, નિઃસંતાનને સંતાન અને નિર્ધનને ધન આપો છો.

'सूर' श्याम शरण आए सफल कीजे सेवा। माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥ जय गणेश...॥

'સૂર' શ્યામ શરણ આએ સફલ કીજે સેવા। માતા જાકી પાર્વતી પિતા મહાદેવા॥ જય ગણેશ...॥

'Sur' Shyam Sharan Ae Saphal Kije Seva | Mata Jaki Parvati Pita Mahadeva || Jai Ganesh... ||

સૂરદાસ કહે છે — અમે પ્રભુના શરણે આવ્યા છીએ, અમારી સેવા સફળ કરો; જેમનાં માતા પાર્વતી અને પિતા મહાદેવ છે.

दीनन की लाज रखो शंभु सुतकारी। कामना को पूर्ण करो जाऊँ बलिहारी॥ जय गणेश...॥

દીનન કી લાજ રખો શંભુ સુતકારી। કામના કો પૂર્ણ કરો જાઊઁ બલિહારી॥ જય ગણેશ...॥

Dinan Ki Laj Rakho Shambhu Sutakari | Kamana Ko Purna Karo Jaun Balihari || Jai Ganesh... ||

હે શંભુ-પુત્ર, દીનજનોની લાજ રાખો; અમારી કામના પૂર્ણ કરો — હું આપના પર ઓવારી જાઉં.

📿 જપ-ગણતરી (108 મણકાની માળા)

દરેક જપ વખતે બટન દબાવો; દર 108 જપે એક માળા પૂરી થાય છે (ફોન વાઇબ્રેટ થશે). ગણતરી આ જ ઉપકરણ/બ્રાઉઝરમાં સચવાય છે.

📅 આગામી શુભ દિવસો (અમારા પંચાંગ મુજબ)

28 ઑક્ટો (બુધવાર)
29 ઑક્ટો (ગુરુવાર) — સંકષ્ટી ચતુર્થી
4 નવે (બુધવાર)
11 નવે (બુધવાર)
13 નવે (શુક્રવાર) — વિનાયક ચતુર્થી
18 નવે (બુધવાર)

તારીખો દિલ્હીના સૂર્યોદય મુજબ છે; તમારા શહેર માટે આજનું પંચાંગ જુઓ.

🪔 જપ / પાઠ કેવી રીતે કરવો

સમય: સવારની પૂજાના અંતે અને સંધ્યા (ગોધૂલિ) સમયે.
વિધિ: થાળીમાં ઘીનો દીવો/કપૂર, ફૂલ અને અક્ષત રાખો; આરતીને દેવતા સામે ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફેરવો — ચરણ સામે 4 વાર, નાભિ સામે 2 વાર, મુખ સામે 1 વાર, પછી આખા વિગ્રહ પર 7 વાર (પ્રચલિત ક્રમ).
સાથે: ઘંટડી, શંખ અને તાળીઓ સાથે સમૂહમાં ગાવાની પરંપરા છે.
અંત: આરતી પછી બંને હાથે જ્યોતની ઉષ્મા લઈને આંખો/માથે લગાડો, પછી આરતી પર જળ ફેરવીને પુષ્પાંજલિ અર્પો.

🛕 પૂજા-વિધિ (ક્રમવાર)

🧺 જરૂરી સામગ્રી

ગણેશજીની મૂર્તિ/ચિત્ર
દૂર્વા (ધરોની 21 ગાંઠો)
લાલ/પીળાં ફૂલ, ખાસ કરીને જાસૂદ
સિંદૂર, કંકુ, અક્ષત, જનોઈ
મોદક કે બુંદીના લાડુનો ભોગ
ઘીનો દીવો, ધૂપ
કેળાં/ફળ, સોપારી, નાગરવેલનું પાન
શમીનાં પાન (હોય તો)

🪷 વિધિ

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ (શક્ય હોય તો ધોયેલાં) વસ્ત્રો પહેરો; પૂજા-સ્થાન સાફ કરીને બાજઠ પર સ્વચ્છ વસ્ત્ર પાથરો.
આચમન (ત્રણ વાર જળ ગ્રહણ) કરીને હાથ-મોંની શુદ્ધિ કરો; આસન પર બેસીને મન શાંત કરો.
દીવો (ઘી કે તલના તેલનો) પ્રગટાવો — દીવો દેવતાની જમણી બાજુ રાખવાની પરંપરા છે.
જમણા હાથમાં જળ, અક્ષત અને ફૂલ લઈને સંકલ્પ કરો — તમારું નામ, ગોત્ર, સ્થળ, તિથિ અને પૂજાનો હેતુ મનમાં કે બોલીને કહો; પછી જળ જમીન પર છોડી દો.
સૌથી પહેલાં શ્રી ગણેશનું સ્મરણ કરો (ૐ ગં ગણપતયે નમઃ).
ગણેશજીનું આવાહન કરો; જળથી સ્નાન કરાવીને (પંચામૃતથી પણ) સ્વચ્છ વસ્ત્ર/નાડાછડી અર્પણ કરો.
સિંદૂર-કંકુનું તિલક, અક્ષત, જનોઈ, ફૂલ અને 21 દૂર્વા અર્પણ કરો — દૂર્વા ગણેશજીને અત્યંત પ્રિય માનવામાં આવી છે.
મોદક/લાડુનો ભોગ ધરાવો, પછી «ૐ ગં ગણપતયે નમઃ»નો જપ કે ગણેશ ચાલીસા/અથર્વશીર્ષનો પાઠ કરો.
«જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા» આરતી ગાઓ.
અંતે આરતી કરો, પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો અને પ્રદક્ષિણા કરો (જગ્યા ન હોય તો પોતાની જગ્યાએ જ ફરીને).
પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા-પ્રાર્થના કરો, પ્રસાદ વહેંચો અને પોતે પણ ગ્રહણ કરો.

⚠️ નિયમો અને સાવચેતી

ગણેશ-પૂજામાં તુલસીપત્ર પરંપરામાં વર્જિત છે (ગણેશ ચતુર્થીના એક દિવસ સિવાય).
ભાદરવા સુદ ચોથની રાત્રે ચંદ્ર-દર્શન વર્જિત માનવામાં આવ્યું છે.
દરેક શુભ કાર્ય, પૂજા અને યાત્રા પહેલાં ગણેશ-સ્મરણની પરંપરા છે.
બુધવાર અને બંને ચતુર્થી (વિનાયક અને સંકષ્ટી) ગણેશ-ઉપાસનાના વિશેષ દિવસો છે.

🌟 લાભ (પરંપરા મુજબ)

દરેક શુભ કાર્યના આરંભે વિઘ્ન-નિવારણની પ્રાર્થના.
આરતીમાં અંધને દૃષ્ટિ, રોગીને કાયા, નિઃસંતાનને સંતાન અને નિર્ધનને ધન આપવાનો ભાવ છે.

આ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલી પરંપરાગત માન્યતાઓ છે; ફળ શ્રદ્ધા, નિયમ-પાલન અને પોતાનાં કર્મો પર આધાર રાખે છે એમ માનવામાં આવે છે.

❓ વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

ગણેશ આરતી ક્યારે ગાવી?

દરેક પૂજાના અંતે; ખાસ કરીને બુધવાર, ચતુર્થી અને ગણેશ ચતુર્થીના દસ દિવસ સવાર-સાંજ.

આરતીમાં કેટલી વાટ રાખવી?

એક, પાંચ કે સાત વાટ (કે કપૂર) — પરંપરા મુજબ; ગણેશજી માટે ઘીનો દીવો ઉત્તમ માનવામાં આવ્યો છે.

📿 ગણેશ ચાલીસા · 🪐 બુધ મંત્ર · 🪔 તમારી કુંડળી પરથી તમારો ગ્રહ/ઇષ્ટદેવ જાણો · 🧙 જ્યોતિષીને પૂછો · 🕉 બધા મંત્રો અને આરતીઓ · 🇮🇳 હિન્દીમાં વાંચો · 🌐 English

નોંધ: ભક્તિભાવ અને શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પાઠ કરો; વિશેષ અનુષ્ઠાન માટે જાણકાર આચાર્યનું માર્ગદર્શન લો.

અન્ય મંત્ર અને આરતી

આ વિષયનાં પાનાં

મંત્ર, આરતી અને ચાલીસા વ્રત-તહેવાર સ્વપ્ન-કોશ હિંદુ કેલેન્ડર શુભ મુહૂર્ત આજનું પંચાંગ આજનું રાશિફળ આજનું પંચાંગ મફત કુંડળી કુંડળી મેળાપ