🕉 શ્રી રામ સ્તુતિ (શ્રી રામચંદ્ર કૃપાળુ)

📜 શ્રી રામ સ્તુતિ (શ્રી રામચંદ્ર કૃપાળુ)

સ્તોત્ર

રચયિતાગોસ્વામી તુલસીદાસ

ગ્રંથવિનય પત્રિકા

છંદહરિગીતિકા

વિશેષ દિવસરામ નવમી, ગુરુવાર, રામાયણ-પાઠનું સમાપન

«શ્રી રામચંદ્ર કૃપાળુ ભજુ મન» તુલસીદાસની વિનય પત્રિકાનું પ્રસિદ્ધ પદ છે. તેમાં શ્રીરામના કમળ જેવા સૌંદર્ય, વીરતા અને કરુણાનું વર્ણન કરીને અંતે તેમને હૃદય-કમળમાં વસવાની પ્રાર્થના છે.

📖 સંપૂર્ણ પાઠ — અર્થ સાથે

સરળતાથી વાંચી શકાય તે માટે મૂળ પાઠ ગુજરાતી લિપિમાં આપ્યો છે (ઉચ્ચાર એ જ રહે છે); દેવનાગરી કે Roman લિપિમાં જોવા માટે બટન દબાવો.

श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन हरण भवभय दारुणम्। नवकंज लोचन कंज मुख कर कंज पद कंजारुणम्॥

શ્રી રામચન્દ્ર કૃપાલુ ભજુ મન હરણ ભવભય દારુણમ્। નવકંજ લોચન કંજ મુખ કર કંજ પદ કંજારુણમ્॥

Shri Ramachandra Kripalu Bhaju Man Haran Bhavbhay Darunam | Navkanj Lochan Kanj Mukh Kar Kanj Pad Kanjarunam ||

હે મન, કૃપાળુ શ્રીરામચંદ્રનું ભજન કર, જેઓ સંસારના કઠોર ભયને હરનારા છે; તેમનાં નેત્ર નવા કમળ જેવાં, મુખ કમળ જેવું, હાથ કમળ જેવા અને ચરણ લાલ કમળ જેવાં છે.

कंदर्प अगणित अमित छवि नवनील नीरद सुन्दरम्। पटपीत मानहुँ तड़ित रुचि शुचि नौमि जनक सुतावरम्॥

કંદર્પ અગણિત અમિત છવિ નવનીલ નીરદ સુન્દરમ્। પટપીત માનહુઁ તડ઼િત રુચિ શુચિ નૌમિ જનક સુતાવરમ્॥

Kandarpa Aganit Amit Chhavi Navnil Nirad Sundaram | Patpit Manahun Tadit Ruchi Shuchi Naumi Janak Sutavaram ||

તેમની છબી અગણિત કામદેવો કરતાં પણ સુંદર છે, તેઓ નવા નીલા વાદળ જેવા મનોહર છે; પીતાંબર જાણે વીજળીનો ચમકારો છે — એવા પવિત્ર જાનકી-પતિને હું નમન કરું છું.

भजु दीनबंधु दिनेश दानव दैत्य वंश निकन्दनम्। रघुनन्द आनन्द कन्द कोशल चन्द दशरथ नन्दनम्॥

ભજુ દીનબંધુ દિનેશ દાનવ દૈત્ય વંશ નિકન્દનમ્। રઘુનન્દ આનન્દ કન્દ કોશલ ચન્દ દશરથ નન્દનમ્॥

Bhaju Dinabandhu Dinesh Danav Daitya Vansh Nikandanam | Raghunanda Ananda Kanda Koshal Chanda Dashrath Nandanam ||

હે મન, દીનોના બંધુ, સૂર્ય જેવા તેજસ્વી, દાનવ-દૈત્યોના વંશનો નાશ કરનારા, રઘુકુળને આનંદ આપનારા, આનંદના મૂળ, કોશલના ચંદ્ર એવા દશરથ-નંદનનું ભજન કર.

सिर मुकुट कुंडल तिलक चारु उदारु अंग विभूषणम्। आजानु भुज शर चाप धर संग्राम जित खरदूषणम्॥

સિર મુકુટ કુંડલ તિલક ચારુ ઉદારુ અંગ વિભૂષણમ્। આજાનુ ભુજ શર ચાપ ધર સંગ્રામ જિત ખરદૂષણમ્॥

Sir Mukut Kundal Tilak Charu Udaru Ang Vibhushanam | Ajanu Bhuj Shar Chap Dhar Sangram Jit Khardushanam ||

માથે મુગટ, કાનમાં કુંડળ, કપાળે સુંદર તિલક અને અંગો પર ભવ્ય આભૂષણો છે; ઘૂંટણ સુધી લાંબી ભુજાઓ છે, ધનુષ-બાણ ધારણ કર્યાં છે અને સંગ્રામમાં ખર-દૂષણને જીતનારા છે.

इति वदति तुलसीदास शंकर शेष मुनि मन रंजनम्। मम हृदय कंज निवास कुरु कामादि खलदल गंजनम्॥

ઇતિ વદતિ તુલસીદાસ શંકર શેષ મુનિ મન રંજનમ્। મમ હૃદય કંજ નિવાસ કુરુ કામાદિ ખલદલ ગંજનમ્॥

Iti Vadti Tulasidas Shankar Shesh Muni Man Ranjnam | Mam Hriday Kanj Nivas Kuru Kamadi Khaldal Ganjnam ||

તુલસીદાસ કહે છે — શંકર, શેષ અને મુનિઓના મનને આનંદ આપનારા, કામ વગેરે દુષ્ટોના દળનો નાશ કરનારા હે પ્રભુ, મારા હૃદય-કમળમાં નિવાસ કરો.

📿 જપ-ગણતરી (108 મણકાની માળા)

દરેક જપ વખતે બટન દબાવો; દર 108 જપે એક માળા પૂરી થાય છે (ફોન વાઇબ્રેટ થશે). ગણતરી આ જ ઉપકરણ/બ્રાઉઝરમાં સચવાય છે.

📅 આગામી શુભ દિવસો (અમારા પંચાંગ મુજબ)

29 ઑક્ટો (ગુરુવાર)
5 નવે (ગુરુવાર)
12 નવે (ગુરુવાર)
19 નવે (ગુરુવાર)
26 નવે (ગુરુવાર)
3 ડિસે (ગુરુવાર)

તારીખો દિલ્હીના સૂર્યોદય મુજબ છે; તમારા શહેર માટે આજનું પંચાંગ જુઓ.

🪔 જપ / પાઠ કેવી રીતે કરવો

સમય: સવાર-સાંજની પૂજામાં, કે રામાયણ/સુંદરકાંડ-પાઠના અંતે.
વિધિ: રામ-દરબાર સામે દીવો પ્રગટાવીને એકાગ્ર મનથી ગાઓ — આ પદ રાગમાં ગાવા માટે રચાયું છે.
સાથે: «શ્રી રામ જય રામ જય જય રામ» (તેર અક્ષરી મંત્ર)ની એક માળા.

🛕 પૂજા-વિધિ (ક્રમવાર)

🧺 જરૂરી સામગ્રી

શ્રીરામ દરબારનું ચિત્ર
પીળાં/લાલ ફૂલ, તુલસીપત્ર
ચંદન, અક્ષત, રોલી
ઘીનો દીવો, ધૂપ
ફળ, પંચામૃત કે મીઠાઈનો ભોગ

🪷 વિધિ

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ (શક્ય હોય તો ધોયેલાં) વસ્ત્રો પહેરો; પૂજા-સ્થાન સાફ કરીને બાજઠ પર સ્વચ્છ વસ્ત્ર પાથરો.
આચમન (ત્રણ વાર જળ ગ્રહણ) કરીને હાથ-મોંની શુદ્ધિ કરો; આસન પર બેસીને મન શાંત કરો.
દીવો (ઘી કે તલના તેલનો) પ્રગટાવો — દીવો દેવતાની જમણી બાજુ રાખવાની પરંપરા છે.
જમણા હાથમાં જળ, અક્ષત અને ફૂલ લઈને સંકલ્પ કરો — તમારું નામ, ગોત્ર, સ્થળ, તિથિ અને પૂજાનો હેતુ મનમાં કે બોલીને કહો; પછી જળ જમીન પર છોડી દો.
સૌથી પહેલાં શ્રી ગણેશનું સ્મરણ કરો (ૐ ગં ગણપતયે નમઃ).
રામ-દરબાર (રામ, સીતા, લક્ષ્મણ, હનુમાન)નું ધ્યાન કરીને જળ, ચંદન, અક્ષત, ફૂલ અને તુલસી અર્પણ કરો.
ભોગ ધરાવીને «શ્રી રામ જય રામ જય જય રામ»નો જપ કરો કે રામચરિતમાનસ/રામ સ્તુતિનો પાઠ કરો.
«આરતી કીજૈ શ્રી રઘુબર જી કી» કે «શ્રી રામચંદ્ર કૃપાળુ ભજુ મન» ગાઓ.
અંતે આરતી કરો, પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો અને પ્રદક્ષિણા કરો (જગ્યા ન હોય તો પોતાની જગ્યાએ જ ફરીને).
પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા-પ્રાર્થના કરો, પ્રસાદ વહેંચો અને પોતે પણ ગ્રહણ કરો.

⚠️ નિયમો અને સાવચેતી

રામ નવમી, દર ગુરુવાર અને (પરંપરા મુજબ) મંગળવાર રામ-ભક્તિ માટેના પ્રચલિત દિવસો છે.
રામાયણ-પાઠ વચ્ચે છોડવો પડે તો પ્રસંગ પૂરો કરીને જ વિરામ લો.

🌟 લાભ (પરંપરા મુજબ)

મનની શાંતિ અને ભવ-ભય (સંસારના ભય)માંથી મુક્તિની પ્રાર્થના.
કામ, ક્રોધ વગેરે વિકારોના નાશની કામના (છેલ્લું પદ).

આ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલી પરંપરાગત માન્યતાઓ છે; ફળ શ્રદ્ધા, નિયમ-પાલન અને પોતાનાં કર્મો પર આધાર રાખે છે એમ માનવામાં આવે છે.

❓ વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ સ્તુતિ કયા ગ્રંથમાંથી છે?

તુલસીદાસની «વિનય પત્રિકા»માંથી.

તે ક્યારે ગવાય છે?

રામ નવમી, રામાયણ-પાઠના સમાપન અને રોજની સંધ્યા-આરતીમાં.

📿 હનુમાન ચાલીસા · 📜 આદિત્ય હૃદય સ્તોત્ર · 🪔 તમારી કુંડળી પરથી તમારો ગ્રહ/ઇષ્ટદેવ જાણો · 🧙 જ્યોતિષીને પૂછો · 🕉 બધા મંત્રો અને આરતીઓ · 🇮🇳 હિન્દીમાં વાંચો · 🌐 English

નોંધ: ભક્તિભાવ અને શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પાઠ કરો; વિશેષ અનુષ્ઠાન માટે જાણકાર આચાર્યનું માર્ગદર્શન લો.

અન્ય મંત્ર અને આરતી

આ વિષયનાં પાનાં

મંત્ર, આરતી અને ચાલીસા વ્રત-તહેવાર સ્વપ્ન-કોશ હિંદુ કેલેન્ડર શુભ મુહૂર્ત આજનું પંચાંગ આજનું રાશિફળ આજનું પંચાંગ મફત કુંડળી કુંડળી મેળાપ