🕉 શ્રી હનુમાન આરતી (આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી)

🪔 શ્રી હનુમાન આરતી (આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી)

આરતી

દેવતાશ્રી હનુમાન

પ્રકારઆરતી

સમયપાઠ પછી, સવાર-સાંજ

વિશેષ દિવસમંગળવાર, શનિવાર, હનુમાન જયંતી

«આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી»માં હનુમાનજીના પરાક્રમ — લંકા-દહન, સંજીવની લાવવી, અહિરાવણ-વધ — નું વર્ણન છે; છેલ્લા પદમાં માતા અંજના આરતી ઉતારે છે તેનું સુંદર ચિત્ર છે.

📖 સંપૂર્ણ પાઠ — અર્થ સાથે

સરળતાથી વાંચી શકાય તે માટે મૂળ પાઠ ગુજરાતી લિપિમાં આપ્યો છે (ઉચ્ચાર એ જ રહે છે); દેવનાગરી કે Roman લિપિમાં જોવા માટે બટન દબાવો.

आरती कीजै हनुमान लला की। दुष्ट दलन रघुनाथ कला की॥

આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી। દુષ્ટ દલન રઘુનાથ કલા કી॥

Aarti Kijai Hanuman Lala Ki | Dushta Dalan Raghunath Kala Ki ||

દુષ્ટોનો નાશ કરનારા, રઘુનાથની શક્તિ-સ્વરૂપ હનુમાન લલાની આરતી કરો.

जाके बल से गिरिवर काँपे। रोग दोष जाके निकट न झाँके॥

જાકે બલ સે ગિરિવર કાઁપે। રોગ દોષ જાકે નિકટ ન ઝાઁકે॥

Jake Bal Se Girivar Kampe | Rog Dosh Jake Nikat Na Jhanke ||

જેમના બળથી મોટા-મોટા પર્વતો ધ્રૂજે છે અને રોગ-દોષ જેમની પાસે ફરકતા પણ નથી.

अंजनि पुत्र महा बलदाई। संतन के प्रभु सदा सहाई॥

અંજનિ પુત્ર મહા બલદાઈ। સંતન કે પ્રભુ સદા સહાઈ॥

Anjani Putra Maha Baldai | Santan Ke Prabhu Sada Sahai ||

અંજનીના પુત્ર મહાબલી છે અને સંતોના સદા સહાયક છે.

दे बीरा रघुनाथ पठाए। लंका जारि सिया सुधि लाए॥

દે બીરા રઘુનાથ પઠાએ। લંકા જારિ સિયા સુધિ લાએ॥

De Bira Raghunath Pathae | Lanka Jari Siya Sudhi Lae ||

રઘુનાથે બીડું (જવાબદારી) આપીને મોકલ્યા, તો લંકા બાળીને સીતાજીના સમાચાર લઈ આવ્યા.

लंका सो कोट समुद्र सी खाई। जात पवनसुत बार न लाई॥

લંકા સો કોટ સમુદ્ર સી ખાઈ। જાત પવનસુત બાર ન લાઈ॥

Lanka So Kot Samudra Si Khai | Jat Pavansut Bar Na Lai ||

લંકા જેવો કિલ્લો અને સમુદ્ર જેવી ખાઈ — તોપણ પવનસુતને જતાં વાર ન લાગી.

लंका जारि असुर संहारे। सियारामजी के काज सँवारे॥

લંકા જારિ અસુર સંહારે। સિયારામજી કે કાજ સઁવારે॥

Lanka Jari Asur Sanhare | Siyaramaji Ke Kaj Sanvare ||

લંકા બાળીને અસુરોનો સંહાર કર્યો અને સીતા-રામનાં કાર્યો સાર્યાં.

लक्ष्मण मूर्छित पड़े सकारे। आनि सजीवन प्रान उबारे॥

લક્ષ્મણ મૂર્છિત પડ઼ે સકારે। આનિ સજીવન પ્રાન ઉબારે॥

Lakshman Murchhit Pade Sakare | Ani Sajivan Pran Ubare ||

લક્ષ્મણ મૂર્છિત પડ્યા હતા, ત્યારે (સવાર પહેલાં) સંજીવની લાવીને તેમના પ્રાણ બચાવ્યા.

पैठि पाताल तोरि जम-कारे। अहिरावण की भुजा उखारे॥

પૈઠિ પાતાલ તોરિ જમ-કારે। અહિરાવણ કી ભુજા ઉખારે॥

Paithi Patal Tori Jam-Kare | Ahiravan Ki Bhuja Ukhare ||

પાતાળમાં પ્રવેશીને યમ જેવાં બંધન તોડ્યાં અને અહિરાવણની ભુજાઓ ઉખાડી નાખી.

बाएँ भुजा असुरदल मारे। दाहिने भुजा संतजन तारे॥

બાએઁ ભુજા અસુરદલ મારે। દાહિને ભુજા સંતજન તારે॥

Baen Bhuja Asuradal Mare | Dahine Bhuja Santjan Tare ||

ડાબી ભુજાથી અસુરોના દળને માર્યું અને જમણી ભુજાથી સંતજનોને તાર્યા.

सुर नर मुनि आरती उतारें। जय जय जय हनुमान उचारें॥

સુર નર મુનિ આરતી ઉતારેં। જય જય જય હનુમાન ઉચારેં॥

Sur Nar Muni Aarti Utaren | Jai Jai Jai Hanuman Ucharen ||

દેવો, મનુષ્યો અને મુનિઓ આરતી ઉતારે છે અને «જય જય જય હનુમાન» બોલે છે.

कंचन थार कपूर लौ छाई। आरती करत अंजना माई॥

કંચન થાર કપૂર લૌ છાઈ। આરતી કરત અંજના માઈ॥

Kanchan Thar Kapur Lau Chhai | Aarti Karat Anjana Mai ||

સોનાના થાળમાં કપૂરની જ્યોત બળી રહી છે અને માતા અંજના આરતી કરી રહ્યાં છે.

जो हनुमानजी की आरती गावै। बसि बैकुंठ परमपद पावै॥

જો હનુમાનજી કી આરતી ગાવૈ। બસિ બૈકુંઠ પરમપદ પાવૈ॥

Jo Hanumanaji Ki Aarti Gavai | Basi Baikunth Parampad Pavai ||

જે હનુમાનજીની આરતી ગાય છે, તે વૈકુંઠમાં વસીને પરમપદ પામે છે.

आरती कीजै हनुमान लला की। दुष्ट दलन रघुनाथ कला की॥

આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી। દુષ્ટ દલન રઘુનાથ કલા કી॥

Aarti Kijai Hanuman Lala Ki | Dushta Dalan Raghunath Kala Ki ||

(ટેક ફરી ગવાય છે.)

📿 જપ-ગણતરી (108 મણકાની માળા)

દરેક જપ વખતે બટન દબાવો; દર 108 જપે એક માળા પૂરી થાય છે (ફોન વાઇબ્રેટ થશે). ગણતરી આ જ ઉપકરણ/બ્રાઉઝરમાં સચવાય છે.

📅 આગામી શુભ દિવસો (અમારા પંચાંગ મુજબ)

24 ઑક્ટો (શનિવાર)
27 ઑક્ટો (મંગળવાર)
31 ઑક્ટો (શનિવાર)
3 નવે (મંગળવાર)
7 નવે (શનિવાર)
10 નવે (મંગળવાર)

તારીખો દિલ્હીના સૂર્યોદય મુજબ છે; તમારા શહેર માટે આજનું પંચાંગ જુઓ.

🪔 જપ / પાઠ કેવી રીતે કરવો

સમય: સવારની પૂજાના અંતે અને સંધ્યા (ગોધૂલિ) સમયે.
વિધિ: થાળીમાં ઘીનો દીવો/કપૂર, ફૂલ અને અક્ષત રાખો; આરતીને દેવતા સામે ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફેરવો — ચરણ સામે 4 વાર, નાભિ સામે 2 વાર, મુખ સામે 1 વાર, પછી આખા વિગ્રહ પર 7 વાર (પ્રચલિત ક્રમ).
સાથે: ઘંટડી, શંખ અને તાળીઓ સાથે સમૂહમાં ગાવાની પરંપરા છે.
અંત: આરતી પછી બંને હાથે જ્યોતની ઉષ્મા લઈને આંખો/માથે લગાડો, પછી આરતી પર જળ ફેરવીને પુષ્પાંજલિ અર્પો.

🛕 પૂજા-વિધિ (ક્રમવાર)

🧺 જરૂરી સામગ્રી

હનુમાનજીનું ચિત્ર/મૂર્તિ
સિંદૂર અને ચમેલીનું તેલ (ચોળા માટે)
લાલ ફૂલ (જાસૂદ/ગુલાબ)
લાલ વસ્ત્ર કે લાલ આસન
ઘી/તલના તેલનો દીવો, ધૂપ
ગોળ-ચણા, બુંદી કે ચણાના લોટના લાડુનો ભોગ
તુલસીપત્ર (ભોગ પર)
જળ-પાત્ર, અક્ષત

🪷 વિધિ

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ (શક્ય હોય તો ધોયેલાં) વસ્ત્રો પહેરો; પૂજા-સ્થાન સાફ કરીને બાજઠ પર સ્વચ્છ વસ્ત્ર પાથરો.
આચમન (ત્રણ વાર જળ ગ્રહણ) કરીને હાથ-મોંની શુદ્ધિ કરો; આસન પર બેસીને મન શાંત કરો.
દીવો (ઘી કે તલના તેલનો) પ્રગટાવો — દીવો દેવતાની જમણી બાજુ રાખવાની પરંપરા છે.
જમણા હાથમાં જળ, અક્ષત અને ફૂલ લઈને સંકલ્પ કરો — તમારું નામ, ગોત્ર, સ્થળ, તિથિ અને પૂજાનો હેતુ મનમાં કે બોલીને કહો; પછી જળ જમીન પર છોડી દો.
સૌથી પહેલાં શ્રી ગણેશનું સ્મરણ કરો (ૐ ગં ગણપતયે નમઃ).
હનુમાનજીની સાથે શ્રીરામ-સીતાનું સ્મરણ કરો — હનુમાન-પૂજા રામ-ભક્તિ સાથે જ પૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
પ્રતિમાને જળથી સ્નાન કરાવો (ચિત્ર હોય તો જળનો છંટકાવ કરો), પછી સિંદૂર અને ચમેલીનું તેલ અર્પણ કરો (મંગળવાર/શનિવારે ચોળો ચઢાવવાની પરંપરા છે).
લાલ ફૂલ, અક્ષત, ધૂપ-દીપ અર્પણ કરો; ગોળ-ચણા કે લાડુનો ભોગ તુલસીપત્ર સાથે ધરાવો.
હનુમાન ચાલીસા/બજરંગ બાણ/સુંદરકાંડનો પાઠ કરો, પછી «આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી» ગાઓ.
અંતે આરતી કરો, પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો અને પ્રદક્ષિણા કરો (જગ્યા ન હોય તો પોતાની જગ્યાએ જ ફરીને).
પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા-પ્રાર્થના કરો, પ્રસાદ વહેંચો અને પોતે પણ ગ્રહણ કરો.

⚠️ નિયમો અને સાવચેતી

પાઠના દિવસે બ્રહ્મચર્ય, સાત્ત્વિક ભોજન અને ક્રોધ-ત્યાગનું પાલન કરો.
માંસ-મદિરાનું સેવન ન કરો; હનુમાન-પૂજામાં પવિત્રતાને સૌથી ઉપર માનવામાં આવી છે.
પરંપરામાં સ્ત્રીઓ પ્રતિમાને સ્પર્શ કે ચોળો અર્પણ કરતી નથી, પરંતુ પાઠ, ભજન અને દીપ-આરતી સૌ કોઈ કરી શકે છે.
સૂતક કે અશૌચના દિવસોમાં વિધિવત્ પૂજાને બદલે માનસિક સ્મરણ કરો.

🌟 લાભ (પરંપરા મુજબ)

હનુમાન ચાલીસા/સુંદરકાંડ-પાઠનું સમાપન.
રોગ-દોષ અને ભયથી રક્ષાની પ્રાર્થના.

આ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલી પરંપરાગત માન્યતાઓ છે; ફળ શ્રદ્ધા, નિયમ-પાલન અને પોતાનાં કર્મો પર આધાર રાખે છે એમ માનવામાં આવે છે.

❓ વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

હનુમાન આરતી પહેલાં શું વાંચવું?

હનુમાન ચાલીસા, બજરંગ બાણ કે સુંદરકાંડ; પછી આરતી અને અંતે શ્રીરામનો જયકાર.

📿 હનુમાન ચાલીસા · 🪐 મંગળ મંત્ર · 🪔 તમારી કુંડળી પરથી તમારો ગ્રહ/ઇષ્ટદેવ જાણો · 🧙 જ્યોતિષીને પૂછો · 🕉 બધા મંત્રો અને આરતીઓ · 🇮🇳 હિન્દીમાં વાંચો · 🌐 English

નોંધ: ભક્તિભાવ અને શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પાઠ કરો; વિશેષ અનુષ્ઠાન માટે જાણકાર આચાર્યનું માર્ગદર્શન લો.

અન્ય મંત્ર અને આરતી

આ વિષયનાં પાનાં

મંત્ર, આરતી અને ચાલીસા વ્રત-તહેવાર સ્વપ્ન-કોશ હિંદુ કેલેન્ડર શુભ મુહૂર્ત આજનું પંચાંગ આજનું રાશિફળ આજનું પંચાંગ મફત કુંડળી કુંડળી મેળાપ