🕉 ગણેશ પંચરત્ન સ્તોત્ર

📜 ગણેશ પંચરત્ન સ્તોત્ર

સ્તોત્ર

રચયિતાઆદિ શંકરાચાર્ય

ભાષાસંસ્કૃત

શ્લોક5 + 1 ફળશ્રુતિ

પાઠ-સમયઆશરે 3 મિનિટ

વિશેષ દિવસબુધવાર, ચતુર્થી, ગણેશોત્સવ

ગણેશ પંચરત્ન (મુદાકરાત્તમોદકં) આદિ શંકરાચાર્યની રચના છે — પાંચ «રત્ન»-શ્લોક અને એક ફળશ્રુતિ. તેની ઝડપી, લયબદ્ધ પંચચામર-શૈલીને કારણે તે ગાવામાં ખૂબ લોકપ્રિય છે. ફળશ્રુતિ મુજબ સવારે તેનો પાઠ આરોગ્ય, વિદ્યા અને દીર્ઘાયુ આપે છે.

📖 સંપૂર્ણ પાઠ — અર્થ સાથે

સરળતાથી વાંચી શકાય તે માટે મૂળ પાઠ ગુજરાતી લિપિમાં આપ્યો છે (ઉચ્ચાર એ જ રહે છે); દેવનાગરી કે Roman લિપિમાં જોવા માટે બટન દબાવો.

मुदाकरात्तमोदकं सदा विमुक्तिसाधकं कलाधरावतंसकं विलासिलोकरक्षकम्। अनायकैकनायकं विनाशितेभदैत्यकं नताशुभाशुनाशकं नमामि तं विनायकम्॥१॥

મુદાકરાત્તમોદકં સદા વિમુક્તિસાધકં કલાધરાવતંસકં વિલાસિલોકરક્ષકમ્। અનાયકૈકનાયકં વિનાશિતેભદૈત્યકં નતાશુભાશુનાશકં નમામિ તં વિનાયકમ્॥૧॥

Mudakarattamodakam Sada Vimuktisadhakam Kaladharavatansakam Vilasilokarakshakam | Anayakaikanayakam Vinashitebhadaityakam Natashubhashunashakam Namami Tam Vinayakam ||1 ||

જેઓ આનંદથી હાથમાં મોદક લીધેલા છે, સદા મુક્તિનું સાધન છે, ચંદ્રને આભૂષણ બનાવે છે, સંસારના (ભક્ત) જનોની રક્ષા કરે છે, જેમનો કોઈ નાયક નથી તેમના એકમાત્ર નાયક છે, ગજાસુરનો નાશ કરનારા અને પ્રણામ કરનારાઓનું અશુભ તરત મટાડનારા છે — તે વિનાયકને હું નમન કરું છું.

नतेतरातिभीकरं नवोदितार्कभास्वरं नमत्सुरारिनिर्जरं नताधिकापदुद्धरम्। सुरेश्वरं निधीश्वरं गजेश्वरं गणेश्वरं महेश्वरं तमाश्रये परात्परं निरन्तरम्॥२॥

નતેતરાતિભીકરં નવોદિતાર્કભાસ્વરં નમત્સુરારિનિર્જરં નતાધિકાપદુદ્ધરમ્। સુરેશ્વરં નિધીશ્વરં ગજેશ્વરં ગણેશ્વરં મહેશ્વરં તમાશ્રયે પરાત્પરં નિરન્તરમ્॥૨॥

Natetaratibhikaram Navoditarkabhasvaram Namatsurarinirjaram Natadhikapaduddharam | Sureshvaram Nidhishvaram Gajeshvaram Ganeshvaram Maheshvaram Tamashraye Paratparam Nirantaram ||2 ||

જેઓ ન નમનારાઓ માટે ભયંકર, ઊગતા સૂર્ય જેવા દીપ્ત, દેવો અને દૈત્યો દ્વારા વંદિત, શરણાગતોને મોટી વિપત્તિઓમાંથી ઉગારનારા છે; દેવેશ્વર, નિધિઓના સ્વામી, ગજેશ્વર, ગણેશ્વર, મહેશ્વર — તે પરાત્પરનો હું નિરંતર આશ્રય લઉં છું.

समस्तलोकशङ्करं निरस्तदैत्यकुञ्जरं दरेतरोदरं वरं वरेभवक्त्रमक्षरम्। कृपाकरं क्षमाकरं मुदाकरं यशस्करं मनस्करं नमस्कृतां नमस्करोमि भास्वरम्॥३॥

સમસ્તલોકશઙ્કરં નિરસ્તદૈત્યકુઞ્જરં દરેતરોદરં વરં વરેભવક્ત્રમક્ષરમ્। કૃપાકરં ક્ષમાકરં મુદાકરં યશસ્કરં મનસ્કરં નમસ્કૃતાં નમસ્કરોમિ ભાસ્વરમ્॥૩॥

Samastalokashankaram Nirastadaityakunjaram Daretarodaram Varam Varebhavaktramaksharam | Kripakaram Kshamakaram Mudakaram Yashaskaram Manaskaram Namaskritam Namaskaromi Bhasvaram ||3 ||

જેઓ સર્વ લોકોનું કલ્યાણ કરનારા, દૈત્ય-રૂપી હાથી (ગજમુખાસુર)ને હટાવનારા, મોટા ઉદરવાળા, શ્રેષ્ઠ, ગજમુખ, અવિનાશી, કૃપા-નિધાન, ક્ષમાશીલ, આનંદ આપનારા, યશ આપનારા અને પ્રણામ કરનારાઓને સદ્બુદ્ધિ આપનારા છે — તે તેજસ્વીને હું નમસ્કાર કરું છું.

अकिञ्चनार्तिमार्जनं चिरन्तनोक्तिभाजनं पुरारिपूर्वनन्दनं सुरारिगर्वचर्वणम्। प्रपञ्चनाशभीषणं धनञ्जयादिभूषणं कपोलदानवारणं भजे पुराणवारणम्॥४॥

અકિઞ્ચનાર્તિમાર્જનં ચિરન્તનોક્તિભાજનં પુરારિપૂર્વનન્દનં સુરારિગર્વચર્વણમ્। પ્રપઞ્ચનાશભીષણં ધનઞ્જયાદિભૂષણં કપોલદાનવારણં ભજે પુરાણવારણમ્॥૪॥

Akinchanartimarjanam Chirantanoktibhajanam Puraripurvanandanam Surarigarvacharvanam | Prapanchanashabhishanam Dhananjayadibhushanam Kapoladanavaranam Bhaje Puranavaranam ||4 ||

જેઓ દીનોની પીડા મટાડનારા, પ્રાચીન વેદ-વચનોના પાત્ર, ત્રિપુરારિ (શિવ)ના જ્યેષ્ઠ પુત્ર, અસુરોનો ગર્વ ચૂર કરનારા, પ્રલયમાં ભયંકર, ધનંજય વગેરે નાગોથી વિભૂષિત અને (હાથીની જેમ) ગંડસ્થળમાંથી મદ વહાવનારા છે — તે પુરાણ-ગજરાજનું હું ભજન કરું છું.

नितान्तकान्तदन्तकान्तिमन्तकान्तकात्मजं अचिन्त्यरूपमन्तहीनमन्तरायकृन्तनम्। हृदन्तरे निरन्तरं वसन्तमेव योगिनां तमेकदन्तमेव तं विचिन्तयामि सन्ततम्॥५॥

નિતાન્તકાન્તદન્તકાન્તિમન્તકાન્તકાત્મજં અચિન્ત્યરૂપમન્તહીનમન્તરાયકૃન્તનમ્। હૃદન્તરે નિરન્તરં વસન્તમેવ યોગિનાં તમેકદન્તમેવ તં વિચિન્તયામિ સન્તતમ્॥૫॥

Nitantakantadantakantimantakantakatmajam Achintyarupamantahinamantarayakrintanam | Hridantare Nirantaram Vasantameva Yoginam Tamekadantameva Tam Vichintayami Santatam ||5 ||

જેમના દાંતની કાંતિ અત્યંત સુંદર છે, જેઓ યમનો અંત કરનારા (શિવ)ના પુત્ર છે, જેમનું રૂપ અચિંત્ય અને અનંત છે, જેઓ વિઘ્નોને કાપે છે અને જેઓ યોગીઓના હૃદયમાં નિરંતર વસે છે — તે એકદંતનું હું સદા ચિંતન કરું છું.

महागणेशपञ्चरत्नमादरेण योऽन्वहं प्रजल्पति प्रभातके हृदि स्मरन् गणेश्वरम्। अरोगतामदोषतां सुसाहितीं सुपुत्रतां समाहितायुरष्टभूतिमभ्युपैति सोऽचिरात्॥६॥

મહાગણેશપઞ્ચરત્નમાદરેણ યોઽન્વહં પ્રજલ્પતિ પ્રભાતકે હૃદિ સ્મરન્ ગણેશ્વરમ્। અરોગતામદોષતાં સુસાહિતીં સુપુત્રતાં સમાહિતાયુરષ્ટભૂતિમભ્યુપૈતિ સોઽચિરાત્॥૬॥

Mahaganeshapancharatnamadarena Yo'nvaham Prajalpati Prabhatake Hridi Smaran Ganeshvaram | Arogatamadoshatam Susahitim Suputratam Samahitayurashtabhutimabhyupaiti So'chirat ||6 ||

જે દરરોજ સવારે હૃદયમાં ગણેશનું સ્મરણ કરતાં આદરથી આ મહાગણેશ-પંચરત્નનો પાઠ કરે છે, તે જલદી આરોગ્ય, નિર્દોષતા, ઉત્તમ વિદ્યા/સંગ, સુપુત્ર, દીર્ઘાયુ અને આઠ પ્રકારની વિભૂતિઓ પામે છે.

📿 જપ-ગણતરી (108 મણકાની માળા)

દરેક જપ વખતે બટન દબાવો; દર 108 જપે એક માળા પૂરી થાય છે (ફોન વાઇબ્રેટ થશે). ગણતરી આ જ ઉપકરણ/બ્રાઉઝરમાં સચવાય છે.

📅 આગામી શુભ દિવસો (અમારા પંચાંગ મુજબ)

28 ઑક્ટો (બુધવાર)
4 નવે (બુધવાર)
11 નવે (બુધવાર)
13 નવે (શુક્રવાર) — વિનાયક ચતુર્થી
18 નવે (બુધવાર)
25 નવે (બુધવાર)

તારીખો દિલ્હીના સૂર્યોદય મુજબ છે; તમારા શહેર માટે આજનું પંચાંગ જુઓ.

🪔 જપ / પાઠ કેવી રીતે કરવો

સમય: સવારે — ફળશ્રુતિ «પ્રભાતકે» કહે છે.
વિધિ: ગણેશજીને દૂર્વા અને મોદક અર્પણ કરીને, લયમાં પાઠ.
સંખ્યા: રોજ 1 વાર.

🛕 પૂજા-વિધિ (ક્રમવાર)

🧺 જરૂરી સામગ્રી

ગણેશજીની મૂર્તિ/ચિત્ર
દૂર્વા (ધરોની 21 ગાંઠો)
લાલ/પીળાં ફૂલ, ખાસ કરીને જાસૂદ
સિંદૂર, કંકુ, અક્ષત, જનોઈ
મોદક કે બુંદીના લાડુનો ભોગ
ઘીનો દીવો, ધૂપ
કેળાં/ફળ, સોપારી, નાગરવેલનું પાન
શમીનાં પાન (હોય તો)

🪷 વિધિ

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ (શક્ય હોય તો ધોયેલાં) વસ્ત્રો પહેરો; પૂજા-સ્થાન સાફ કરીને બાજઠ પર સ્વચ્છ વસ્ત્ર પાથરો.
આચમન (ત્રણ વાર જળ ગ્રહણ) કરીને હાથ-મોંની શુદ્ધિ કરો; આસન પર બેસીને મન શાંત કરો.
દીવો (ઘી કે તલના તેલનો) પ્રગટાવો — દીવો દેવતાની જમણી બાજુ રાખવાની પરંપરા છે.
જમણા હાથમાં જળ, અક્ષત અને ફૂલ લઈને સંકલ્પ કરો — તમારું નામ, ગોત્ર, સ્થળ, તિથિ અને પૂજાનો હેતુ મનમાં કે બોલીને કહો; પછી જળ જમીન પર છોડી દો.
સૌથી પહેલાં શ્રી ગણેશનું સ્મરણ કરો (ૐ ગં ગણપતયે નમઃ).
ગણેશજીનું આવાહન કરો; જળથી સ્નાન કરાવીને (પંચામૃતથી પણ) સ્વચ્છ વસ્ત્ર/નાડાછડી અર્પણ કરો.
સિંદૂર-કંકુનું તિલક, અક્ષત, જનોઈ, ફૂલ અને 21 દૂર્વા અર્પણ કરો — દૂર્વા ગણેશજીને અત્યંત પ્રિય માનવામાં આવી છે.
મોદક/લાડુનો ભોગ ધરાવો, પછી «ૐ ગં ગણપતયે નમઃ»નો જપ કે ગણેશ ચાલીસા/અથર્વશીર્ષનો પાઠ કરો.
«જય ગણેશ જય ગણેશ દેવા» આરતી ગાઓ.
અંતે આરતી કરો, પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો અને પ્રદક્ષિણા કરો (જગ્યા ન હોય તો પોતાની જગ્યાએ જ ફરીને).
પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા-પ્રાર્થના કરો, પ્રસાદ વહેંચો અને પોતે પણ ગ્રહણ કરો.

⚠️ નિયમો અને સાવચેતી

ગણેશ-પૂજામાં તુલસીપત્ર પરંપરામાં વર્જિત છે (ગણેશ ચતુર્થીના એક દિવસ સિવાય).
ભાદરવા સુદ ચોથની રાત્રે ચંદ્ર-દર્શન વર્જિત માનવામાં આવ્યું છે.
દરેક શુભ કાર્ય, પૂજા અને યાત્રા પહેલાં ગણેશ-સ્મરણની પરંપરા છે.
બુધવાર અને બંને ચતુર્થી (વિનાયક અને સંકષ્ટી) ગણેશ-ઉપાસનાના વિશેષ દિવસો છે.

🌟 લાભ (પરંપરા મુજબ)

ફળશ્રુતિ: આરોગ્ય, નિર્દોષતા, ઉત્તમ વિદ્યા, સુપુત્ર, દીર્ઘાયુ અને અષ્ટ-વિભૂતિ (શ્લોક 6).
વિઘ્ન-નાશ અને સદ્બુદ્ધિની પ્રાર્થના.

આ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલી પરંપરાગત માન્યતાઓ છે; ફળ શ્રદ્ધા, નિયમ-પાલન અને પોતાનાં કર્મો પર આધાર રાખે છે એમ માનવામાં આવે છે.

❓ વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

ગણેશ પંચરત્ન કોણે લખ્યું?

આદિ શંકરાચાર્યે.

તે ક્યારે વાંચવું?

સવારે; બુધવાર અને ચતુર્થીએ વિશેષ.

📜 ગણપતિ અથર્વશીર્ષ · 📿 ગણેશ ચાલીસા · 🪔 શ્રી ગણેશ આરતી (જય ગણેશ દેવા) · 🪔 તમારી કુંડળી પરથી તમારો ગ્રહ/ઇષ્ટદેવ જાણો · 🧙 જ્યોતિષીને પૂછો · 🕉 બધા મંત્રો અને આરતીઓ · 🇮🇳 હિન્દીમાં વાંચો · 🌐 English

નોંધ: ભક્તિભાવ અને શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પાઠ કરો; વિશેષ અનુષ્ઠાન માટે જાણકાર આચાર્યનું માર્ગદર્શન લો.

અન્ય મંત્ર અને આરતી

આ વિષયનાં પાનાં

મંત્ર, આરતી અને ચાલીસા વ્રત-તહેવાર સ્વપ્ન-કોશ હિંદુ કેલેન્ડર શુભ મુહૂર્ત આજનું પંચાંગ આજનું રાશિફળ આજનું પંચાંગ મફત કુંડળી કુંડળી મેળાપ