🕉 અચ્યુતાષ્ટકમ્

📜 અચ્યુતાષ્ટકમ્

સ્તોત્ર

રચયિતાઆદિ શંકરાચાર્ય

ભાષાસંસ્કૃત

શ્લોક8 + 1

પાઠ-સમયઆશરે 4 મિનિટ

વિશેષએકાદશી, ગુરુવાર, જન્માષ્ટમી, રામ નવમી

અચ્યુતાષ્ટકમ્માં વિષ્ણુના રામ અને કૃષ્ણ — બંને અવતારોનાં નામ અને લીલાઓ સાથે ગવાઈ છે; પહેલી પંક્તિ «અચ્યુતં કેશવં રામનારાયણં» ભજન રૂપે પણ ખૂબ લોકપ્રિય છે.

📖 સંપૂર્ણ પાઠ — અર્થ સાથે

સરળતાથી વાંચી શકાય તે માટે મૂળ પાઠ ગુજરાતી લિપિમાં આપ્યો છે (ઉચ્ચાર એ જ રહે છે); દેવનાગરી કે Roman લિપિમાં જોવા માટે બટન દબાવો.

अच्युतं केशवं रामनारायणं कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम्। श्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं जानकीनायकं रामचन्द्रं भजे॥१॥

અચ્યુતં કેશવં રામનારાયણં કૃષ્ણદામોદરં વાસુદેવં હરિમ્। શ્રીધરં માધવં ગોપિકાવલ્લભં જાનકીનાયકં રામચન્દ્રં ભજે॥૧॥

Achyutam Keshavam Ramanarayanam Krishnadamodaram Vasudevam Harim | Shridharam Madhavam Gopikavallabham Janakinayakam Ramachandram Bhaje ||1 ||

અચ્યુત, કેશવ, રામ, નારાયણ, કૃષ્ણ, દામોદર, વાસુદેવ, હરિ, શ્રીધર, માધવ, ગોપીઓના પ્રિય અને જાનકીના સ્વામી રામચંદ્રને હું ભજું છું.

अच्युतं केशवं सत्यभामाधवं माधवं श्रीधरं राधिकाराधितम्। इन्दिरामन्दिरं चेतसा सुन्दरं देवकीनन्दनं नन्दजं सन्दधे॥२॥

અચ્યુતં કેશવં સત્યભામાધવં માધવં શ્રીધરં રાધિકારાધિતમ્। ઇન્દિરામન્દિરં ચેતસા સુન્દરં દેવકીનન્દનં નન્દજં સન્દધે॥૨॥

Achyutam Keshavam Satyabhamadhavam Madhavam Shridharam Radhikaradhitam | Indiramandiram Chetasa Sundaram Devakinandanam Nandajam Sandadhe ||2 ||

અચ્યુત, કેશવ, સત્યભામાના પતિ, માધવ, શ્રીધર, રાધા દ્વારા આરાધિત, લક્ષ્મીના નિવાસ, મનથી સુંદર, દેવકી-નંદન અને નંદના લાલને હું હૃદયમાં ધારણ કરું છું.

विष्णवे जिष्णवे शङ्खिने चक्रिणे रुक्मिणीरागिणे जानकीजानये। वल्लवीवल्लभायार्चितायात्मने कंसविध्वंसिने वंशिने ते नमः॥३॥

વિષ્ણવે જિષ્ણવે શઙ્ખિને ચક્રિણે રુક્મિણીરાગિણે જાનકીજાનયે। વલ્લવીવલ્લભાયાર્ચિતાયાત્મને કંસવિધ્વંસિને વંશિને તે નમઃ॥૩॥

Vishnave Jishnave Shankhine Chakrine Rukminiragine Janakijanaye | Vallavivallabhayarchitayatmane Kansavidhvansine Vanshine Te Namah ||3 ||

સર્વવ્યાપક, વિજયી, શંખ-ચક્રધારી, રુક્મિણીના પ્રિય, જાનકીના પતિ, ગોપીઓના પ્રિય, પૂજિત, આત્મ-સ્વરૂપ, કંસનો નાશ કરનારા, વાંસળીવાળા — આપને નમસ્કાર.

कृष्ण गोविन्द हे राम नारायण श्रीपते वासुदेवाजित श्रीनिधे। अच्युतानन्त हे माधवाधोक्षज द्वारकानायक द्रौपदीरक्षक॥४॥

કૃષ્ણ ગોવિન્દ હે રામ નારાયણ શ્રીપતે વાસુદેવાજિત શ્રીનિધે। અચ્યુતાનન્ત હે માધવાધોક્ષજ દ્વારકાનાયક દ્રૌપદીરક્ષક॥૪॥

Krishna Govinda He Rama Narayana Shripate Vasudevajita Shrinidhe | Achyutananta He Madhavadhokshaja Dvarakanayaka Draupadirakshaka ||4 ||

હે કૃષ્ણ, ગોવિંદ, રામ, નારાયણ, લક્ષ્મીપતિ, વાસુદેવ, અજેય, શ્રીના ભંડાર, અચ્યુત, અનંત, માધવ, ઇન્દ્રિયોથી પર (અધોક્ષજ), દ્વારકાના સ્વામી, દ્રૌપદીના રક્ષક!

राक्षसक्षोभितः सीतया शोभितो दण्डकारण्यभूपुण्यताकारणः। लक्ष्मणेनान्वितो वानरैः सेवितोऽगस्त्यसम्पूजितो राघवः पातु माम्॥५॥

રાક્ષસક્ષોભિતઃ સીતયા શોભિતો દણ્ડકારણ્યભૂપુણ્યતાકારણઃ। લક્ષ્મણેનાન્વિતો વાનરૈઃ સેવિતોઽગસ્ત્યસમ્પૂજિતો રાઘવઃ પાતુ મામ્॥૫॥

Rakshasakshobhitah Sitaya Shobhito Dandakaranyabhupunyatakaranah | Lakshmanenanvito Vanaraih Sevito'gastyasampujito Raghavah Patu Mam ||5 ||

રાક્ષસોને વિચલિત કરનારા, સીતાથી શોભિત, દંડકારણ્યની ભૂમિને પવિત્ર કરનારા, લક્ષ્મણ સહિત, વાનરોથી સેવિત, અગસ્ત્ય દ્વારા પૂજિત રાઘવ મારી રક્ષા કરો.

धेनुकारिष्टकानिष्टकृद्द्वेषिहा केशिहा कंसहृद्वंशिकावादकः। पूतनाकोपकः सूरजाखेलनो बालगोपालकः पातु मां सर्वदा॥६॥

ધેનુકારિષ્ટકાનિષ્ટકૃદ્દ્વેષિહા કેશિહા કંસહૃદ્વંશિકાવાદકઃ। પૂતનાકોપકઃ સૂરજાખેલનો બાલગોપાલકઃ પાતુ માં સર્વદા॥૬॥

Dhenukarishtakanishtakriddveshiha Keshiha Kansahridvanshikavadakah | Putanakopakah Surajakhelano Balagopalakah Patu Mam Sarvada ||6 ||

ધેનુક, અરિષ્ટ વગેરે અનિષ્ટકારી શત્રુઓને મારનારા, કેશી અને કંસનો અંત કરનારા, વાંસળી વગાડનારા, પૂતના પર ક્રોધ કરનારા, યમુનામાં રમનારા બાળ-ગોપાળ સદા મારી રક્ષા કરો.

विद्युदुद्योतवत्प्रस्फुरद्वाससं प्रावृडम्भोदवत्प्रोल्लसद्विग्रहम्। वन्यया मालया शोभितोरःस्थलं लोहिताङ्घ्रिद्वयं वारिजाक्षं भजे॥७॥

વિદ્યુદુદ્યોતવત્પ્રસ્ફુરદ્વાસસં પ્રાવૃડમ્ભોદવત્પ્રોલ્લસદ્વિગ્રહમ્। વન્યયા માલયા શોભિતોરઃસ્થલં લોહિતાઙ્ઘ્રિદ્વયં વારિજાક્ષં ભજે॥૭॥

Vidyududyotavatprasphuradvasasam Pravridambhodavatprollasadvigraham | Vanyaya Malaya Shobhitorahsthalam Lohitanghridvayam Varijaksham Bhaje ||7 ||

વીજળી જેવાં ચમકતાં વસ્ત્રોવાળા, વર્ષાના મેઘ જેવા શ્યામ શરીરવાળા, વનમાળાથી શોભતા વક્ષસ્થળવાળા, લાલ ચરણો અને કમળ-નયનોવાળા (કૃષ્ણ)ને હું ભજું છું.

कुञ्चितैः कुन्तलैर्भ्राजमानाननं रत्नमौलिं लसत्कुण्डलं गण्डयोः। हारकेयूरकं कङ्कणप्रोज्ज्वलं किङ्किणीमञ्जुलं श्यामलं तं भजे॥८॥

કુઞ્ચિતૈઃ કુન્તલૈર્ભ્રાજમાનાનનં રત્નમૌલિં લસત્કુણ્ડલં ગણ્ડયોઃ। હારકેયૂરકં કઙ્કણપ્રોજ્જ્વલં કિઙ્કિણીમઞ્જુલં શ્યામલં તં ભજે॥૮॥

Kunchitaih Kuntalairbhrajamanananam Ratnamaulim Lasatkundalam Gandayoh | Harakeyurakam Kankanaprojjvalam Kinkinimanjulam Shyamalam Tam Bhaje ||8 ||

વાંકડિયા વાળથી શોભતા મુખવાળા, રત્ન-મુગટવાળા, ગાલ પર ચમકતાં કુંડળવાળા, હાર, બાજુબંધ અને કંકણોથી ઉજ્જ્વળ, કંદોરાથી મનોહર એ શ્યામલ (કૃષ્ણ)ને હું ભજું છું.

अच्युतस्याष्टकं यः पठेदिष्टदं प्रेमतः प्रत्यहं पूरुषः सस्पृहम्। वृत्ततः सुन्दरं कर्तृविश्वम्भरस्तस्य वश्यो हरिर्जायते सत्वरम्॥९॥

અચ્યુતસ્યાષ્ટકં યઃ પઠેદિષ્ટદં પ્રેમતઃ પ્રત્યહં પૂરુષઃ સસ્પૃહમ્। વૃત્તતઃ સુન્દરં કર્તૃવિશ્વમ્ભરસ્તસ્ય વશ્યો હરિર્જાયતે સત્વરમ્॥૯॥

Achyutasyashtakam Yah Pathedishtadam Prematah Pratyaham Purushah Saspriham | Vrittatah Sundaram Kartrivishvambharastasya Vashyo Harirjayate Satvaram ||9 ||

જે મનુષ્ય ઇચ્છિત ફળ આપનારું, છંદથી સુંદર આ અચ્યુત-અષ્ટક પ્રતિદિન પ્રેમ અને લગનથી વાંચે છે, વિશ્વનું પાલન કરનારા હરિ જલદી તેના વશ (પ્રસન્ન) થઈ જાય છે.

📿 જપ-ગણતરી (108 મણકાની માળા)

દરેક જપ વખતે બટન દબાવો; દર 108 જપે એક માળા પૂરી થાય છે (ફોન વાઇબ્રેટ થશે). ગણતરી આ જ ઉપકરણ/બ્રાઉઝરમાં સચવાય છે.

📅 આગામી શુભ દિવસો (અમારા પંચાંગ મુજબ)

29 ઑક્ટો (ગુરુવાર)
5 નવે (ગુરુવાર) — એકાદશી
12 નવે (ગુરુવાર)
19 નવે (ગુરુવાર)
20 નવે (શુક્રવાર) — એકાદશી
26 નવે (ગુરુવાર)

તારીખો દિલ્હીના સૂર્યોદય મુજબ છે; તમારા શહેર માટે આજનું પંચાંગ જુઓ.

🪔 જપ / પાઠ કેવી રીતે કરવો

સમય: સવારે કે સાંજે; એકાદશીએ વિશેષ.
વિધિ: તુલસીપત્ર અર્પણ કરીને લયથી ગાઓ — આ સ્રગ્વિણી છંદમાં છે.
સંખ્યા: રોજ 1 વાર.

🛕 પૂજા-વિધિ (ક્રમવાર)

🧺 જરૂરી સામગ્રી

ભગવાન વિષ્ણુ/શ્રીકૃષ્ણ/સત્યનારાયણનું ચિત્ર
પીળાં ફૂલ અને પીળાં વસ્ત્ર
તુલસીપત્ર (અનિવાર્ય)
ચંદન, અક્ષત
પંચામૃત, શંખ
ઘીનો દીવો, ધૂપ
કેળાં, પંજીરી કે પીળી મીઠાઈનો ભોગ

🪷 વિધિ

સ્નાન કરીને સ્વચ્છ (શક્ય હોય તો ધોયેલાં) વસ્ત્રો પહેરો; પૂજા-સ્થાન સાફ કરીને બાજઠ પર સ્વચ્છ વસ્ત્ર પાથરો.
આચમન (ત્રણ વાર જળ ગ્રહણ) કરીને હાથ-મોંની શુદ્ધિ કરો; આસન પર બેસીને મન શાંત કરો.
દીવો (ઘી કે તલના તેલનો) પ્રગટાવો — દીવો દેવતાની જમણી બાજુ રાખવાની પરંપરા છે.
જમણા હાથમાં જળ, અક્ષત અને ફૂલ લઈને સંકલ્પ કરો — તમારું નામ, ગોત્ર, સ્થળ, તિથિ અને પૂજાનો હેતુ મનમાં કે બોલીને કહો; પછી જળ જમીન પર છોડી દો.
સૌથી પહેલાં શ્રી ગણેશનું સ્મરણ કરો (ૐ ગં ગણપતયે નમઃ).
શંખમાં જળ લઈને ભગવાનને સ્નાન કરાવો (કે છંટકાવ કરો), પીળાં વસ્ત્ર, ચંદન અને પીળાં ફૂલ અર્પણ કરો.
ભોગમાં તુલસીપત્ર અવશ્ય મૂકો — પરંપરા મુજબ તુલસી વિના વિષ્ણુ ભોગ સ્વીકારતા નથી.
«ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય»નો જપ કે વિષ્ણુ સહસ્રનામ/સત્યનારાયણ કથા કરો.
«ૐ જય જગદીશ હરે» આરતી ગાઓ.
અંતે આરતી કરો, પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરો અને પ્રદક્ષિણા કરો (જગ્યા ન હોય તો પોતાની જગ્યાએ જ ફરીને).
પૂજામાં થયેલી ભૂલચૂક માટે ક્ષમા-પ્રાર્થના કરો, પ્રસાદ વહેંચો અને પોતે પણ ગ્રહણ કરો.

⚠️ નિયમો અને સાવચેતી

એકાદશીએ અન્ન (ખાસ કરીને ચોખા) ત્યજવાની પરંપરા છે; એકાદશીએ તુલસીપત્ર તોડવામાં આવતું નથી — એક દિવસ પહેલાં તોડીને રાખો.
ગુરુવાર, એકાદશી અને પૂર્ણિમા વિષ્ણુ-ઉપાસનાના વિશેષ દિવસો છે.
વિષ્ણુ-પૂજામાં ચોખા (અક્ષત)ને બદલે તલ પણ અર્પણ કરવામાં આવે છે — આ પરંપરા-ભેદ છે.

🌟 લાભ (પરંપરા મુજબ)

રામ-કૃષ્ણની ભક્તિ અને મનની પ્રસન્નતા.
ફલશ્રુતિ: પ્રેમથી રોજ વાંચનાર પર હરિ જલદી પ્રસન્ન થાય છે.

આ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલી પરંપરાગત માન્યતાઓ છે; ફળ શ્રદ્ધા, નિયમ-પાલન અને પોતાનાં કર્મો પર આધાર રાખે છે એમ માનવામાં આવે છે.

❓ વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

«અચ્યુત»નો અર્થ શો?

જે ક્યારેય પોતાના સ્વરૂપથી ચ્યુત (પતિત/બદલાતા) થતા નથી — ભગવાન વિષ્ણુનું નામ.

📜 મધુરાષ્ટકમ્ · 🪔 આરતી કુંજબિહારી કી · 🪔 તમારી કુંડળી પરથી તમારો ગ્રહ/ઇષ્ટદેવ જાણો · 🧙 જ્યોતિષીને પૂછો · 🕉 બધા મંત્રો અને આરતીઓ · 🇮🇳 હિન્દીમાં વાંચો · 🌐 English

નોંધ: ભક્તિભાવ અને શુદ્ધ ઉચ્ચાર સાથે પાઠ કરો; વિશેષ અનુષ્ઠાન માટે જાણકાર આચાર્યનું માર્ગદર્શન લો.

અન્ય મંત્ર અને આરતી

આ વિષયનાં પાનાં

મંત્ર, આરતી અને ચાલીસા વ્રત-તહેવાર સ્વપ્ન-કોશ હિંદુ કેલેન્ડર શુભ મુહૂર્ત આજનું પંચાંગ આજનું રાશિફળ આજનું પંચાંગ મફત કુંડળી કુંડળી મેળાપ