🕉 राम चालीसा

📿 राम चालीसा

चालीसा

रचयिताहरिदास

भाषाअवधी

छंद46 चौपाया + दोहे

पाठासाठी वेळसुमारे 8–10 मिनिटे

विशेष दिवसरामनवमी, गुरुवार, विवाह पंचमी

सोबततुळशीपत्र, फुले

राम चालीसेच्या केंद्रस्थानी राम-नामाचा महिमा आहे — त्याच नामामुळे गणेश प्रथमपूज्य झाले, शेषनागाला पृथ्वीचा भार फुलासारखा हलका वाटतो, आणि भरत रणात अजिंक्य राहिले. चालीसा श्रीरामांना निर्गुण, अखंड, ज्योतिस्वरूप ब्रह्मही म्हणते आणि पिता, गुरू व कुलदेवही म्हणते — म्हणजे साकार आणि निराकार या दोन्ही रूपांत.

📖 संपूर्ण पाठ — अर्थासह

मूळ पाठ सहज वाचता यावा म्हणून मराठी वाचकांच्या देवनागरी लिपीतच दिला आहे (उच्चार बदललेला नाही); रोमन लिपीत पाहण्यासाठी वरील बटण दाबा.

श्री रघुबीर भक्त हितकारी। सुनि लीजै प्रभु अरज हमारी॥

Shri Raghubir Bhakta Hitakari | Suni Lijai Prabhu Araj Hamari ||

हे भक्तांचे हित करणाऱ्या श्री रघुवीरा, आमची विनंती ऐका.

निशि दिन ध्यान धरै जो कोई। ता सम भक्त और नहिं होई॥

Nishi Din Dhyan Dharai Jo Koi | Ta Sam Bhakta Aur Nahin Hoi ||

जो रात्रंदिवस तुमचे ध्यान करतो, त्याच्यासारखा दुसरा भक्त नाही.

ध्यान धरे शिवजी मन माहीं। ब्रह्मा इन्द्र पार नहिं पाहीं॥

Dhyan Dhare Shivaji Man Mahin | Brahma Indra Par Nahin Pahin ||

शिवशंकर मनात तुमचे ध्यान करतात; ब्रह्मदेव आणि इंद्रही तुमचा अंत जाणू शकत नाहीत.

जय जय जय रघुनाथ कृपाला। सदा करो सन्तन प्रतिपाला॥

Jai Jai Jai Raghunath Kripala | Sada Karo Santan Pratipala ||

हे कृपाळू रघुनाथा, तुमचा जयजयकार असो; तुम्ही सदैव संतांचे पालन करता.

दूत तुम्हार वीर हनुमाना। जासु प्रभाव तिहूँ पुर जाना॥

Dut Tumhar Vir Hanumana | Jasu Prabhav Tihun Pur Jana ||

वीर हनुमान तुमचे दूत आहेत, ज्यांचा प्रभाव तिन्ही लोक जाणतात.

तुव भुजदण्ड प्रचण्ड कृपाला। रावण मारि सुरन प्रतिपाला॥

Tuv Bhujadanda Prachanda Kripala | Ravan Mari Suran Pratipala ||

हे कृपाळू, तुमचे बाहू प्रचंड बलशाली आहेत; रावणाला मारून तुम्ही देवतांचे रक्षण केले.

तुम अनाथ के नाथ गोसाईं। दीनन के हो सदा सहाई॥

Tum Anath Ke Nath Gosain | Dinan Ke Ho Sada Sahai ||

हे स्वामी, तुम्ही अनाथांचे नाथ आहात आणि सदैव दीनांचे सहायक आहात.

ब्रह्मादिक तव पार न पावैं। सदा ईश तुम्हरो यश गावैं॥

Brahmadik Tav Par Na Pavain | Sada Ish Tumharo Yash Gavain ||

ब्रह्मदेव आदीही तुमचा अंत जाणू शकत नाहीत; शिव सदैव तुमचे यश गातात.

चारिउ वेद भरत हैं साखी। तुम भक्तन की लज्जा राखी॥

Chariu Ved Bharat Hain Sakhi | Tum Bhaktan Ki Lajja Rakhi ||

चारही वेद साक्षी आहेत की तुम्ही भक्तांची लाज राखली.

गुण गावत शारद मन माहीं। सुरपति ताको पार न पाहीं॥

Gun Gavat Sharad Man Mahin | Surapti Tako Par Na Pahin ||

शारदा (सरस्वती) मनोमन तुमचे गुण गाते; इंद्रही तुमचा अंत जाणू शकत नाही.

नाम तुम्हार लेत जो कोई। ता सम धन्य और नहिं होई॥

Nam Tumhar Let Jo Koi | Ta Sam Dhanya Aur Nahin Hoi ||

जो तुमचे नाम घेतो, त्याच्यासारखा धन्य दुसरा कोणी नाही.

राम नाम है अपरम्पारा। चारिहु वेदन जाहि पुकारा॥

Ram Nam Hai Aparampara | Charihu Vedan Jahi Pukara ||

राम-नाम अपरंपार आहे; चारही वेद त्याचाच घोष करतात.

गणपति नाम तुम्हारो लीन्हों। तिनको प्रथम पूज्य तुम कीन्हों॥

Ganapti Nam Tumharo Linhon | Tinako Pratham Pujya Tum Kinhon ||

गणपतींनी तुमचे नाम घेतले, तेव्हा तुम्ही त्यांना प्रथमपूज्य केले.

शेष रटत नित नाम तुम्हारा। महि को भार शीश पर धारा॥

Shesh Ratat Nit Nam Tumhara | Mahi Ko Bhar Shish Par Dhara ||

शेषनाग नित्य तुमचे नाम जपतात आणि पृथ्वीचा भार मस्तकावर धारण करतात;

फूल समान रहत सो भारा। पावत कोउ न तुम्हरो पारा॥

Phul Saman Rahat So Bhara | Pavat Kou Na Tumharo Para ||

(तुमच्या नामामुळे) तो भार त्यांना फुलासारखा वाटतो; तुमचा अंत कोणीही जाणू शकत नाही.

भरत नाम तुम्हरो उर धारो। तासों कबहुँ न रण में हारो॥

Bharat Nam Tumharo Ur Dharo | Tason Kabhun Na Ran Men Haro ||

भरताने तुमचे नाम हृदयात धारण केले, म्हणून ते रणात कधीही हरले नाहीत.

नाम शत्रुहन हृदय प्रकाशा। सुमिरत होत शत्रु कर नाशा॥

Nam Shatruhan Hriday Prakasha | Sumirat Hot Shatru Kar Nasha ||

शत्रुघ्नाच्या हृदयात नामाचा प्रकाश आहे; त्याच्या स्मरणाने शत्रूंचा नाश होतो.

लषन तुम्हारे आज्ञाकारी। सदा करत सन्तन रखवारी॥

Lashan Tumhare Agyakari | Sada Karat Santan Rakhvari ||

लक्ष्मण तुमचे आज्ञाधारक आहेत आणि सदैव संतांचे रक्षण करतात;

ताते रण जीते नहिं कोई। युद्ध जुरे यमहूँ किन होई॥

Tate Ran Jite Nahin Koi | Yuddha Jure Yamhun Kin Hoi ||

म्हणून रणात त्यांना कोणी जिंकू शकत नाही, मग युद्धात स्वतः यम जरी आला तरी.

महा लक्ष्मी धर अवतारा। सब विधि करत पाप को छारा॥

Maha Lakshmi Dhar Avatara | Sab Vidhi Karat Pap Ko Chhara ||

(सीता) महालक्ष्मीच्या रूपात अवतरल्या आहेत, ज्या सर्व प्रकारे पापांचा नाश करतात.

सीता राम पुनीता गायो। भुवनेश्वरी प्रभाव दिखायो॥

Sita Ram Punita Gayo | Bhuvaneshvari Prabhav Dikhayo ||

पवित्र सीता-रामांचे गायन झाले; (सीतेने) भुवनेश्वरीचा प्रभाव दाखवला.

घट सों प्रकट भई सो आई। जाको देखत चन्द्र लजाई॥

Ghat Son Prakat Bhai So Ai | Jako Dekhat Chandra Lajai ||

त्या घड्यातून (धरतीतून) प्रकट होऊन आल्या, ज्यांना पाहून चंद्रही लाजतो;

सो तुमरे नित पांव पलोटत। नवो निद्धि चरणन में लोटत॥

So Tumare Nit Panv Palotat | Navo Niddhi Charnan Men Lotat ||

त्या नित्य तुमचे चरण चेपतात, आणि नऊही निधी तुमच्या चरणांशी लोळण घेतात.

सिद्धि अठारह मंगल कारी। सो तुम पर जावै बलिहारी॥

Siddhi Atharah Mangal Kari | So Tum Par Javai Balihari ||

मंगलकारी अठरा सिद्धी तुमच्यावरून ओवाळून टाकलेल्या आहेत.

औरहु जो अनेक प्रभुताई। सो सीतापति तुमहिं बनाई॥

Aurahu Jo Anek Prabhutai | So Sitapati Tumahin Banai ||

आणखी जितक्या अनेक प्रभुता (ऐश्वर्ये) आहेत, हे सीतापती, त्या सर्व तुम्हीच निर्माण केल्या आहेत.

इच्छा ते कोटिन संसारा। रचत न लागत पल की बारा॥

Ichchha Te Kotin Sansara | Rachat Na Lagat Pal Ki Bara ||

तुमच्या इच्छेने कोट्यवधी विश्वे रचायला क्षणभरही लागत नाही.

जो तुम्हरे चरनन चित लावै। ताको मुक्ति अवसि हो जावै॥

Jo Tumhare Charnan Chit Lavai | Tako Mukti Avasi Ho Javai ||

जो तुमच्या चरणी चित्त लावतो, त्याची मुक्ती निश्चितच होते.

सुनहु राम तुम तात हमारे। तुमहिं भरत कुल- पूज्य प्रचारे॥

Sunahu Ram Tum Tat Hamare | Tumahin Bharat Kul- Pujya Prachare ||

हे रामा, ऐका — तुम्ही आमचे पिता आहात; भरतकुळाचे (भारताचे) पूज्य तुम्हीच म्हटले जाता.

तुमहिं देव कुल देव हमारे। तुम गुरु देव प्राण के प्यारे॥

Tumahin Dev Kul Dev Hamare | Tum Guru Dev Pran Ke Pyare ||

तुम्हीच आमचे देव आणि कुलदेव आहात; तुम्ही गुरुदेव आणि प्राणांहून प्रिय आहात.

जो कुछ हो सो तुमहीं राजा। जय जय जय प्रभु राखो लाजा॥

Jo Kuchh Ho So Tumahin Raja | Jai Jai Jai Prabhu Rakho Laja ||

जे काही आहे ते तुम्हीच आहात, हे राजा; हे प्रभू, तुमचा जयजयकार असो — आमची लाज राखा.

राम आत्मा पोषण हारे। जय जय जय दशरथ के प्यारे॥

Ram Atma Poshan Hare | Jai Jai Jai Dashrath Ke Pyare ||

हे रामा, आत्म्याचे पोषण करणाऱ्या, दशरथाच्या लाडक्या, तुमचा जयजयकार असो.

जय जय जय प्रभु ज्योति स्वरूपा। निर्गुण ब्रह्म अखण्ड अनूपा॥

Jai Jai Jai Prabhu Jyoti Svarupa | Nirgun Brahma Akhanda Anupa ||

हे ज्योतिस्वरूप, निर्गुण, अखंड, अनुपम ब्रह्मा, तुमचा जयजयकार असो.

सत्य सत्य जय सत्य- ब्रत स्वामी। सत्य सनातन अन्तर्यामी॥

Satya Satya Jai Satya- Brat Svami | Satya Sanatan Antaryami ||

हे सत्यव्रती स्वामी, सत्य, सनातन, अंतर्यामी — तुमचा जयजयकार असो.

सत्य भजन तुम्हरो जो गावै। सो निश्चय चारों फल पावै॥

Satya Bhajan Tumharo Jo Gavai | So Nishchay Charon Phal Pavai ||

जो खऱ्या मनाने तुमचे भजन गातो, त्याला चारही फळे (धर्म-अर्थ-काम-मोक्ष) निश्चित मिळतात.

सत्य शपथ गौरीपति कीन्हीं। तुमने भक्तहिं सब सिद्धि दीन्हीं॥

Satya Shapath Gauripati Kinhin | Tumane Bhaktahin Sab Siddhi Dinhin ||

गौरीपतींनी (शिवांनी) खरी शपथ घेऊन सांगितले की भक्ती करणाऱ्यांना तुम्ही सर्व सिद्धी दिल्या.

ज्ञान हृदय दो ज्ञान स्वरूपा। नमो नमो जय जगपति भूपा॥

Gyan Hriday Do Gyan Svarupa | Namo Namo Jai Jagapti Bhupa ||

हे ज्ञानस्वरूपा, हृदयात ज्ञान द्या; हे जगाच्या स्वामी राजा, तुम्हाला नमस्कार.

धन्य धन्य तुम धन्य प्रतापा। नाम तुम्हार हरत संतापा॥

Dhanya Dhanya Tum Dhanya Pratapa | Nam Tumhar Harat Santapa ||

तुम्ही धन्य आहात, तुमचा प्रताप धन्य आहे; तुमचे नाम संताप हरण करते.

सत्य शुद्ध देवन मुख गाया। बजी दुन्दुभी शंख बजाया॥

Satya Shuddha Devan Mukh Gaya | Baji Dundubhi Shankh Bajaya ||

देवतांनी मुखाने सत्य आणि शुद्ध (यश) गायले; दुंदुभी आणि शंख वाजले.

सत्य सत्य तुम सत्य सनातन। तुमहीं हो हमरे तन मन धन॥

Satya Satya Tum Satya Sanatan | Tumahin Ho Hamre Tan Man Dhan ||

तुम्ही सत्य, सनातन सत्य आहात; तुम्हीच आमचे तन, मन आणि धन आहात.

याको पाठ करे जो कोई। ज्ञान प्रकट ताके उर होई॥

Yako Path Kare Jo Koi | Gyan Prakat Take Ur Hoi ||

जो याचा पाठ करतो, त्याच्या हृदयात ज्ञान प्रकट होते.

आवागमन मिटै तिहि केरा। सत्य वचन माने शिव मेरा॥

Avagaman Mitai Tihi Kera | Satya Vachan Mane Shiv Mera ||

त्याचे येणे-जाणे (जन्म-मरण) संपते — माझे शिव हे सत्य वचन मानतात.

और आस मन में जो होई। मनवांछित फल पावे सोई॥

Aur As Man Men Jo Hoi | Manvanchhit Phal Pave Soi ||

आणि जो मनात एखादी कामना धरतो, त्याला मनासारखे फळ मिळते;

तीनहुं काल ध्यान जो ल्यावै। तुलसी दल अरु फूल चढ़ावै॥

Tinahun Kal Dhyan Jo Lyavai | Tulasi Dal Aru Phul Chadhavai ||

जो तिन्ही काळी ध्यान करून तुळशीपत्र आणि फुले अर्पण करतो,

साग पत्र सो भोग लगावै। सो नर सकल सिद्धता पावै॥

Sag Patra So Bhog Lagavai | So Nar Sakal Siddhata Pavai ||

आणि भाजी-पाल्याचा (साधा) नैवेद्य दाखवतो, त्या माणसाला सर्व सिद्धी मिळतात.

अन्त समय रघुबर पुर जाई। जहाँ जन्म हरि भक्त कहाई॥

Anta Samay Raghubar Pur Jai | Jahan Janma Hari Bhakta Kahai ||

अंतकाळी तो रघुवरांच्या धामाला जातो, आणि जिथे जन्म घेतो तिथे हरिभक्त म्हणून ओळखला जातो.

श्री हरि दास कहै अरु गावै। सो वैकुण्ठ धाम को पावै॥

Shri Hari Das Kahai Aru Gavai | So Vaikuntha Dham Ko Pavai ||

श्री हरिदास म्हणतात — जो हे गातो, त्याला वैकुंठधाम प्राप्त होते.

॥ दोहा ॥ सात दिवस जो नेम कर, पाठ करे चित लाय। हरिदास हरि कृपा से, अवसि भक्ति को पाय॥ राम चालीसा जो पढ़े, राम चरण चित लाय। जो इच्छा मन में करै, सकल सिद्ध हो जाय॥

|| Doha || Sat Divas Jo Nem Kar, Path Kare Chit Lay | Haridas Hari Kripa Se, Avasi Bhakti Ko Pay || Ram Chalisa Jo Padhe, Ram Charan Chit Lay | Jo Ichchha Man Men Karai, Sakal Siddha Ho Jay ||

जो नियमाने सात दिवस मन लावून पाठ करतो, त्याला — हरिदास (म्हणतात) — हरिकृपेने निश्चितच भक्ती लाभते. जो रामचरणी चित्त लावून राम चालीसा वाचतो, त्याच्या मनातील सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

📿 जप-गणना (108 मण्यांची माळ)

प्रत्येक जपाला एकदा बटण दाबा; प्रत्येक 108 जपांनंतर एक माळ पूर्ण होते (फोन हलकासा कंप पावतो). ही गणना याच डिव्हाइसवर/ब्राउझरमध्ये जतन राहते.

📅 पुढील शुभ दिवस (आमच्या पंचांगानुसार)

29 ऑक्टो. (गुरुवार)
5 नोव्हें. (गुरुवार)
12 नोव्हें. (गुरुवार)
19 नोव्हें. (गुरुवार)
26 नोव्हें. (गुरुवार)
3 डिसें. (गुरुवार)

तारखा दिल्लीच्या सूर्योदयानुसार आहेत; आपल्या शहरासाठी आजचे पंचांग पाहा.

🪔 जप / पाठ कसा करावा

वेळ: सकाळी किंवा सायंकाळी; चालीसा तिन्ही काळी ध्यान करण्यास सांगते.
विधी: राम-दरबाराच्या (राम-परिवाराच्या) चित्रासमोर दिवा, तुळशीपत्र आणि फुले; भाजी-पाला किंवा फळांचा साधा नैवेद्य.
संख्या: रोज 1 वेळा; दोह्यानुसार 7 दिवसांचा नियम.
सोबत: «श्रीराम जय राम जय जय राम» या मंत्राची एक माळ.

🛕 पूजा-विधी (टप्प्याटप्प्याने)

🧺 लागणारे साहित्य

श्रीराम-दरबाराचे चित्र
पिवळी/लाल फुले, तुळशीपत्र
चंदन, अक्षता, रोली (कुंकू)
तुपाचा दिवा, धूप
फळे, पंचामृत किंवा मिठाईचा नैवेद्य

🪷 विधी

स्नान करून स्वच्छ (शक्य असल्यास धुतलेले) कपडे घालावेत; पूजेची जागा स्वच्छ करून चौरंगावर स्वच्छ वस्त्र अंथरावे.
आचमन (तीन वेळा पाणी प्राशन) करून हात-तोंड शुद्ध करावे; आसनावर बसून मन शांत करावे.
तुपाचा किंवा तिळाच्या तेलाचा दिवा लावावा — दिवा देवतेच्या उजव्या बाजूला ठेवण्याची परंपरा आहे.
उजव्या हातात पाणी, अक्षता आणि फूल घेऊन संकल्प करावा — आपले नाव, गोत्र, ठिकाण, तिथी आणि पूजेचा हेतू मनात किंवा मोठ्याने म्हणावा; मग ते पाणी जमिनीवर सोडावे.
सर्वप्रथम श्री गणेशाचे स्मरण करावे (ॐ गं गणपतये नमः).
राम-दरबाराचे (राम, सीता, लक्ष्मण, हनुमान) ध्यान करून पाणी, चंदन, अक्षता, फुले आणि तुळशीपत्र अर्पण करावे.
नैवेद्य दाखवून «श्री राम जय राम जय जय राम» या मंत्राचा जप किंवा रामचरितमानस/राम स्तुतीचा पाठ करावा.
«आरती कीजै श्री रघुबर जी की» किंवा «श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन» ही आरती/स्तुती म्हणावी.
शेवटी आरती करावी, पुष्पांजली अर्पण करावी आणि प्रदक्षिणा घालावी (जागा नसल्यास आपल्या जागीच स्वतःभोवती फिरावे).
पूजेत झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा-प्रार्थना करावी, प्रसाद वाटावा आणि स्वतःही ग्रहण करावा.

⚠️ नियम व पथ्ये

रामनवमी, प्रत्येक गुरुवार आणि (परंपरेनुसार) मंगळवार हे रामभक्तीसाठी प्रचलित दिवस आहेत.
रामायण-पाठ मध्येच थांबवायचा असल्यास प्रसंग पूर्ण करूनच विराम घ्यावा.

🌟 लाभ (परंपरेनुसार)

रामभक्ती, ज्ञान आणि मनोकामनापूर्तीसाठी प्रार्थना.
फलश्रुती: जन्म-मरणाच्या फेऱ्यातून मुक्ती आणि वैकुंठ (अशी श्रद्धा आहे).

या शास्त्रांत वर्णिलेल्या पारंपरिक श्रद्धा आहेत; फळ हे श्रद्धा, साधनेतील शिस्त आणि स्वतःच्या कर्मावर अवलंबून असते, असे मानले जाते.

❓ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

राम चालीसा किती दिवस वाचावी?

रोज; शेवटचा दोहा सात दिवस नियमाने वाचण्याविषयी सांगतो.

राम चालीसा आणि रामरक्षा स्तोत्र यांत काय फरक आहे?

चालीसा हिंदीत (अवधीत) राम-नामाचा महिमा गाते; रामरक्षा हे संस्कृतमधील कवच आहे — दोन्ही सोबत वाचले जातात.

📜 श्री रामरक्षा स्तोत्र · 📜 श्री राम स्तुती (श्री रामचंद्र कृपाळू) · 📿 हनुमान चालीसा · 🪔 आपल्या कुंडलीवरून आपला ग्रह/देवता जाणून घ्या · 🧙 ज्योतिषांना विचारा · 🕉 सर्व मंत्र व आरत्या · 🇮🇳 हिंदीत वाचा · 🌐 English

टीप: पाठ भक्तिभावाने आणि शुद्ध उच्चारांसह करावा; विशेष अनुष्ठानासाठी जाणकार आचार्यांचे मार्गदर्शन घ्यावे.

इतर मंत्र व आरती

या विषयावरील पाने

मंत्र, आरती व चालीसा व्रत-सण स्वप्न-कोश हिंदू दिनदर्शिका शुभ मुहूर्त आजचे पंचांग आजचे राशीभविष्य आजचे पंचांग मोफत कुंडली कुंडली जुळवणी