🕉 श्री राम स्तुती (श्री रामचंद्र कृपाळू)

📜 श्री राम स्तुती (श्री रामचंद्र कृपाळू)

स्तोत्र

रचयितागोस्वामी तुलसीदास

ग्रंथविनय पत्रिका

छंदहरिगीतिका

विशेष दिवसरामनवमी, गुरुवार, रामायण-पाठाची सांगता

«श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन» हे तुलसीदासांच्या विनय पत्रिकेतील प्रसिद्ध पद आहे. यात श्रीरामांचे कमळासारखे सौंदर्य, पराक्रम आणि करुणा यांचे वर्णन करून शेवटी त्यांनी हृदयकमळात वास करावा, अशी प्रार्थना आहे.

📖 संपूर्ण पाठ — अर्थासह

मूळ पाठ सहज वाचता यावा म्हणून मराठी वाचकांच्या देवनागरी लिपीतच दिला आहे (उच्चार बदललेला नाही); रोमन लिपीत पाहण्यासाठी वरील बटण दाबा.

श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन हरण भवभय दारुणम्। नवकंज लोचन कंज मुख कर कंज पद कंजारुणम्॥

Shri Ramachandra Kripalu Bhaju Man Haran Bhavbhay Darunam | Navkanj Lochan Kanj Mukh Kar Kanj Pad Kanjarunam ||

हे मना, कृपाळू श्रीरामचंद्रांचे भजन कर — जे संसाराचे कठोर भय हरण करतात; त्यांचे नेत्र नव्या कमळासारखे, मुख कमळासारखे, हात कमळासारखे आणि चरण लाल कमळासारखे आहेत.

कंदर्प अगणित अमित छवि नवनील नीरद सुन्दरम्। पटपीत मानहुँ तड़ित रुचि शुचि नौमि जनक सुतावरम्॥

Kandarpa Aganit Amit Chhavi Navnil Nirad Sundaram | Patpit Manahun Tadit Ruchi Shuchi Naumi Janak Sutavaram ||

त्यांचे रूप असंख्य कामदेवांपेक्षाही सुंदर आहे, ते नव्या निळ्या मेघासारखे मनोहर आहेत; त्यांचे पीतांबर जणू विजेची चमक आहे — अशा पवित्र जानकीपतीला मी नमन करतो.

भजु दीनबंधु दिनेश दानव दैत्य वंश निकन्दनम्। रघुनन्द आनन्द कन्द कोशल चन्द दशरथ नन्दनम्॥

Bhaju Dinabandhu Dinesh Danav Daitya Vansh Nikandanam | Raghunanda Ananda Kanda Koshal Chanda Dashrath Nandanam ||

हे मना, दीनांचे बंधू, सूर्यासारखे तेजस्वी, दानव-दैत्यांच्या वंशाचा नाश करणारे, रघुकुळाला आनंद देणारे, आनंदाचे मूळ, कोसल देशाचे चंद्र अशा दशरथनंदनांचे भजन कर.

सिर मुकुट कुंडल तिलक चारु उदारु अंग विभूषणम्। आजानु भुज शर चाप धर संग्राम जित खरदूषणम्॥

Sir Mukut Kundal Tilak Charu Udaru Ang Vibhushanam | Ajanu Bhuj Shar Chap Dhar Sangram Jit Khardushanam ||

डोक्यावर मुकुट, कानांत कुंडले, कपाळी सुंदर टिळा आणि अंगावर भव्य अलंकार आहेत; गुडघ्यांपर्यंत लांब बाहू आहेत, धनुष्यबाण धारण केले आहेत आणि रणांगणात खर-दूषणांना जिंकणारे आहेत.

इति वदति तुलसीदास शंकर शेष मुनि मन रंजनम्। मम हृदय कंज निवास कुरु कामादि खलदल गंजनम्॥

Iti Vadti Tulasidas Shankar Shesh Muni Man Ranjnam | Mam Hriday Kanj Nivas Kuru Kamadi Khaldal Ganjnam ||

तुलसीदास म्हणतात — शंकर, शेष आणि मुनींच्या मनाला आनंद देणाऱ्या, काम आदी दुष्टांच्या दळाचा नाश करणाऱ्या हे प्रभू, माझ्या हृदयकमळात वास करा.

📿 जप-गणना (108 मण्यांची माळ)

प्रत्येक जपाला एकदा बटण दाबा; प्रत्येक 108 जपांनंतर एक माळ पूर्ण होते (फोन हलकासा कंप पावतो). ही गणना याच डिव्हाइसवर/ब्राउझरमध्ये जतन राहते.

📅 पुढील शुभ दिवस (आमच्या पंचांगानुसार)

29 ऑक्टो. (गुरुवार)
5 नोव्हें. (गुरुवार)
12 नोव्हें. (गुरुवार)
19 नोव्हें. (गुरुवार)
26 नोव्हें. (गुरुवार)
3 डिसें. (गुरुवार)

तारखा दिल्लीच्या सूर्योदयानुसार आहेत; आपल्या शहरासाठी आजचे पंचांग पाहा.

🪔 जप / पाठ कसा करावा

वेळ: सकाळ-संध्याकाळच्या पूजेत, किंवा रामायण/सुंदरकांड-पाठाच्या शेवटी.
विधी: राम-दरबारासमोर दिवा लावून एकाग्र मनाने गावे — हे पद रागात गाण्यासाठीच रचले आहे.
सोबत: «श्री राम जय राम जय जय राम» (तेरा अक्षरी मंत्र) याची एक माळ.

🛕 पूजा-विधी (टप्प्याटप्प्याने)

🧺 लागणारे साहित्य

श्रीराम-दरबाराचे चित्र
पिवळी/लाल फुले, तुळशीपत्र
चंदन, अक्षता, रोली (कुंकू)
तुपाचा दिवा, धूप
फळे, पंचामृत किंवा मिठाईचा नैवेद्य

🪷 विधी

स्नान करून स्वच्छ (शक्य असल्यास धुतलेले) कपडे घालावेत; पूजेची जागा स्वच्छ करून चौरंगावर स्वच्छ वस्त्र अंथरावे.
आचमन (तीन वेळा पाणी प्राशन) करून हात-तोंड शुद्ध करावे; आसनावर बसून मन शांत करावे.
तुपाचा किंवा तिळाच्या तेलाचा दिवा लावावा — दिवा देवतेच्या उजव्या बाजूला ठेवण्याची परंपरा आहे.
उजव्या हातात पाणी, अक्षता आणि फूल घेऊन संकल्प करावा — आपले नाव, गोत्र, ठिकाण, तिथी आणि पूजेचा हेतू मनात किंवा मोठ्याने म्हणावा; मग ते पाणी जमिनीवर सोडावे.
सर्वप्रथम श्री गणेशाचे स्मरण करावे (ॐ गं गणपतये नमः).
राम-दरबाराचे (राम, सीता, लक्ष्मण, हनुमान) ध्यान करून पाणी, चंदन, अक्षता, फुले आणि तुळशीपत्र अर्पण करावे.
नैवेद्य दाखवून «श्री राम जय राम जय जय राम» या मंत्राचा जप किंवा रामचरितमानस/राम स्तुतीचा पाठ करावा.
«आरती कीजै श्री रघुबर जी की» किंवा «श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन» ही आरती/स्तुती म्हणावी.
शेवटी आरती करावी, पुष्पांजली अर्पण करावी आणि प्रदक्षिणा घालावी (जागा नसल्यास आपल्या जागीच स्वतःभोवती फिरावे).
पूजेत झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा-प्रार्थना करावी, प्रसाद वाटावा आणि स्वतःही ग्रहण करावा.

⚠️ नियम व पथ्ये

रामनवमी, प्रत्येक गुरुवार आणि (परंपरेनुसार) मंगळवार हे रामभक्तीसाठी प्रचलित दिवस आहेत.
रामायण-पाठ मध्येच थांबवायचा असल्यास प्रसंग पूर्ण करूनच विराम घ्यावा.

🌟 लाभ (परंपरेनुसार)

मनःशांती आणि भवभयातून (संसाराच्या भयातून) मुक्तीसाठी प्रार्थना.
काम, क्रोध आदी विकारांचा नाश व्हावा, ही कामना (शेवटचे पद).

या शास्त्रांत वर्णिलेल्या पारंपरिक श्रद्धा आहेत; फळ हे श्रद्धा, साधनेतील शिस्त आणि स्वतःच्या कर्मावर अवलंबून असते, असे मानले जाते.

❓ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

ही स्तुती कोणत्या ग्रंथातील आहे?

तुलसीदासांच्या «विनय पत्रिका» या ग्रंथातील.

ही केव्हा गायली जाते?

रामनवमीला, रामायण-पाठाच्या सांगतेला आणि रोजच्या सायं-आरतीत.

📿 हनुमान चालीसा · 📜 आदित्य हृदय स्तोत्र · 🪔 आपल्या कुंडलीवरून आपला ग्रह/देवता जाणून घ्या · 🧙 ज्योतिषांना विचारा · 🕉 सर्व मंत्र व आरत्या · 🇮🇳 हिंदीत वाचा · 🌐 English

टीप: पाठ भक्तिभावाने आणि शुद्ध उच्चारांसह करावा; विशेष अनुष्ठानासाठी जाणकार आचार्यांचे मार्गदर्शन घ्यावे.

इतर मंत्र व आरती

या विषयावरील पाने

मंत्र, आरती व चालीसा व्रत-सण स्वप्न-कोश हिंदू दिनदर्शिका शुभ मुहूर्त आजचे पंचांग आजचे राशीभविष्य आजचे पंचांग मोफत कुंडली कुंडली जुळवणी