🕉 बजरंग बाण

📜 बजरंग बाण

स्तोत्र

भाषाअवधी

छंददोहा + 35 चौपाया + दोहा

पाठासाठी वेळसुमारे 6–7 मिनिटे

विशेष दिवसमंगळवार, शनिवार

केव्हासंकटाच्या वेळी — पूर्ण श्रद्धेने

सोबतहनुमान चालीसा

बजरंग बाण ही संकटात हनुमंताला तत्काळ हाक मारणारी प्रार्थना आहे — यात भक्त हनुमंताला श्रीराम आणि सीतेची शपथ घालून «उशीर करू नका» अशी विनवणी करतो, आणि मधूनमधून «ॐ हनु हनु», «ॐ ह्रीं», «ॐ चं चं» असे बीज-शब्द येतात. परंपरेत याला साध्या स्तुतीपेक्षा अधिक «आवाहन» मानले आहे, म्हणून पावित्र्य राखून, पूर्ण विश्वासाने आणि संकटाच्या वेळी याचा पाठ करावा, असा सल्ला दिला जातो.

📖 संपूर्ण पाठ — अर्थासह

मूळ पाठ सहज वाचता यावा म्हणून मराठी वाचकांच्या देवनागरी लिपीतच दिला आहे (उच्चार बदललेला नाही); रोमन लिपीत पाहण्यासाठी वरील बटण दाबा.

॥ दोहा ॥ निश्चय प्रेम प्रतीति ते, बिनय करैं सनमान। तेहि के कारज सकल शुभ, सिद्ध करैं हनुमान॥

|| Doha || Nishchay Prem Pratiti Te, Binay Karain Sanman | Tehi Ke Karaj Sakal Shubh, Siddha Karain Hanuman ||

जे दृढ प्रेम आणि विश्वासाने, आदरपूर्वक विनंती करतात, त्यांची सर्व शुभ कार्ये हनुमंत सिद्ध करतात.

जय हनुमंत संत हितकारी। सुन लीजै प्रभु अरज हमारी॥

Jai Hanumant Sant Hitakari | Sun Lijai Prabhu Araj Hamari ||

हे संतांचे हित करणाऱ्या हनुमंता, तुमचा जयजयकार असो; हे प्रभू, आमची विनंती ऐका.

जन के काज बिलंब न कीजै। आतुर दौरि महा सुख दीजै॥

Jan Ke Kaj Bilamb Na Kijai | Atur Dauri Maha Sukh Dijai ||

आपल्या भक्ताच्या कामात उशीर करू नका; लवकर धावत (या आणि) महान सुख द्या.

जैसे कूदि सिंधु महि पारा। सुरसा बदन पैठि बिस्तारा॥

Jaise Kudi Sindhu Mahi Para | Surasa Badan Paithi Bistara ||

जसे तुम्ही उडी मारून समुद्रापार गेलात आणि पसरत जाणाऱ्या सुरसेच्या मुखात शिरून (बाहेर आलात),

आगे जाय लंकिनी रोका। मारेहु लात गई सुरलोका॥

Age Jay Lankini Roka | Marehu Lat Gai Suraloka ||

पुढे लंकिनीने अडवले, तेव्हा तुम्ही तिला लाथ मारली आणि ती स्वर्गाला गेली.

जाय विभीषण को सुख दीन्हा। सीता निरखि परमपद लीन्हा॥

Jay Vibhishan Ko Sukh Dinha | Sita Nirakhi Parampad Linha ||

तुम्ही जाऊन बिभीषणाला सुख दिले आणि सीतामाईचे दर्शन घेऊन परम आनंद मिळवला.

बाग उजारि सिंधु महँ बोरा। अति आतुर जमकातर तोरा॥

Bag Ujari Sindhu Mahan Bora | Ati Atur Jamkatar Tora ||

अशोकवाटिका उद्ध्वस्त केली, (राक्षसांना) समुद्रात बुडवले आणि मोठ्या वेगाने यमाच्या कट्यारीसारख्या (भयंकर योद्ध्यांचा) फडशा पाडला.

अक्षय कुमार मारि संहारा। लूम लपेटि लंक को जारा॥

Akshay Kumar Mari Sanhara | Lum Lapeti Lank Ko Jara ||

अक्षयकुमाराला मारून संहार केला आणि शेपटी गुंडाळून लंका जाळली.

लाह समान लंक जरि गई। जय जय धुनि सुरपुर में भई॥

Lah Saman Lank Jari Gai | Jai Jai Dhuni Surapur Men Bhai ||

लंका लाखेसारखी जळून गेली आणि स्वर्गात जयजयकाराचा घोष झाला.

अब बिलंब केहि कारन स्वामी। कृपा करहु उर अन्तर्यामी॥

Ab Bilamb Kehi Karan Svami | Kripa Karhu Ur Antaryami ||

हे स्वामी, आता कशासाठी उशीर? हे हृदयातील अंतर्यामी, कृपा करा.

जय जय लक्ष्मण प्राण के दाता। आतुर होय दुःख करहु निपाता॥

Jai Jai Lakshman Pran Ke Data | Atur Hoy Duhkh Karhu Nipata ||

हे लक्ष्मणाला प्राण देणाऱ्या, तुमचा जयजयकार असो; लवकर येऊन दुःखांचा नाश करा.

जै गिरिधर जै जै सुख सागर। सुर समूह समरथ भटनागर॥

Jai Giridhar Jai Jai Sukh Sagar | Sur Samuh Samrath Bhatnagar ||

हे पर्वत (द्रोणगिरी) उचलणाऱ्या, सुखाच्या सागरा, तुमचा जयजयकार असो; देवांच्या समूहात तुम्ही समर्थ, श्रेष्ठ योद्धे आहात.

ॐ हनु हनु हनुमंत हठीले। बैरिहिं मारु बज्र की कीले॥

Om Hanu Hanu Hanumant Hathile | Bairihin Maru Bajra Ki Kile ||

ॐ — हे हट्टी (निग्रही) हनुमंता, (शत्रूवर) प्रहार करा, प्रहार करा; वज्रासारख्या खिळ्यांनी वैऱ्यांना मारा.

गदा बज्र लै बैरिहिं मारो। महाराज प्रभु दास उबारो॥

Gada Bajra Lai Bairihin Maro | Maharaj Prabhu Das Ubaro ||

गदा आणि वज्र घेऊन वैऱ्यांना मारा; हे महाराज प्रभू, या दासाला तारा.

ॐकार हुंकार प्रभु धावो। बज्र गदा हनु विलम्ब न लावो॥

Omkar Hunkar Prabhu Dhavo | Bajra Gada Hanu Vilamba Na Lavo ||

ओंकार आणि हुंकार करत, हे प्रभू, धावत या; वज्र-गदेने प्रहार करा, उशीर करू नका.

ॐ ह्रीं ह्रीं ह्रीं हनुमंत कपीसा। ॐ हुं हुं हुं हनु अरि उर शीशा॥

Om Hrin Hrin Hrin Hanumant Kapisa | Om Hun Hun Hun Hanu Ari Ur Shisha ||

ॐ ह्रीं — हे वानरांच्या स्वामी हनुमंता; ॐ हुं — शत्रूच्या हृदयावर आणि मस्तकावर प्रहार करा.

सत्य होहु हरि शपथ पाय के। रामदूत धरु मारु जाय के॥

Satya Hohu Hari Shapath Pay Ke | Ramadut Dharu Maru Jay Ke ||

हे रामदूता, हरीची शपथ खरी करा — जाऊन (संकटाला) पकडा आणि मारा.

जय जय जय हनुमंत अगाधा। दुःख पावत जन केहि अपराधा॥

Jai Jai Jai Hanumant Agadha | Duhkh Pavat Jan Kehi Aparadha ||

हे अगाध (अथांग) हनुमंता, तुमचा जयजयकार असो; तुमचे लोक कोणत्या अपराधामुळे दुःख भोगत आहेत?

पूजा जप तप नेम अचारा। नहिं जानत हौं दास तुम्हारा॥

Puja Jap Tap Nem Achara | Nahin Janat Haun Das Tumhara ||

पूजा, जप, तप, नियम आणि आचार मला काहीच कळत नाही — (तरीही) मी तुमचा दास आहे.

वन उपवन मग गिरि गृह माहीं। तुम्हरे बल हम डरपत नाहीं॥

Van Upavan Mag Giri Grih Mahin | Tumhare Bal Ham Darpat Nahin ||

वन, उपवन, वाट, पर्वत किंवा घर — कोठेही असलो तरी तुमच्या बळावर आम्ही घाबरत नाही.

पाँय परौं कर जोरि मनावौं। यहि अवसर अब केहि गोहरावौं॥

Pany Paraun Kar Jori Manavaun | Yahi Avasar Ab Kehi Goharavaun ||

मी तुमच्या पाया पडतो, हात जोडून विनवतो; या वेळी मी आणखी कोणाला हाक मारू?

जय अंजनि कुमार बलवंता। शंकर सुवन वीर हनुमंता॥

Jai Anjani Kumar Balvanta | Shankar Suvan Vir Hanumanta ||

हे अंजनीच्या बलवान पुत्रा, शंकरसुता (रुद्रावतारा), वीर हनुमंता, तुमचा जयजयकार असो.

बदन कराल काल कुल घालक। राम सहाय सदा प्रतिपालक॥

Badan Karal Kal Kul Ghalak | Ram Sahay Sada Pratipalak ||

तुमचे मुख विक्राळ आहे, तुम्ही काळाच्या कुळाचाही नाश करणारे आहात; श्रीरामांचे सहायक आणि सदैव रक्षण करणारे आहात.

भूत प्रेत पिशाच निशाचर। अग्नि बेताल काल मारी मर॥

Bhut Pret Pishach Nishachar | Agni Betal Kal Mari Mar ||

भूत, प्रेत, पिशाच्च, निशाचर, अग्नि-वेताळ आणि प्राण घेणारी महामारी —

इन्हें मारु, तोहि शपथ राम की। राखु नाथ मरजाद नाम की॥

Inhen Maru, Tohi Shapath Ram Ki | Rakhu Nath Marjad Nam Ki ||

यांना मारा — तुम्हाला श्रीरामांची शपथ आहे; हे नाथ, (रामांच्या) नामाची मर्यादा राखा.

जनकसुता हरि दास कहावौ। ताकी शपथ विलम्ब न लावो॥

Janaksuta Hari Das Kahavau | Taki Shapath Vilamba Na Lavo ||

तुम्ही जनकसुतेच्या (सीतेच्या) स्वामी हरींचे (रामांचे) दास म्हणवता — त्याची शपथ आहे, उशीर करू नका.

जय जय जय धुनि होत अकाशा। सुमिरत होत दुसह दुःख नाशा॥

Jai Jai Jai Dhuni Hot Akasha | Sumirat Hot Dusah Duhkh Nasha ||

आकाशात जयजयकाराचा घोष होत आहे; (तुमचे) स्मरण करताच असह्य दुःख नष्ट होते.

चरण शरण कर जोरि मनावौं। यहि अवसर अब केहि गोहरावौं॥

Charan Sharan Kar Jori Manavaun | Yahi Avasar Ab Kehi Goharavaun ||

तुमच्या चरणांना शरण येऊन, हात जोडून विनवतो; या वेळी आणखी कोणाला हाक मारू?

उठु उठु चलु तोहि राम दुहाई। पाँय परौं कर जोरि मनाई॥

Uthu Uthu Chalu Tohi Ram Duhai | Pany Paraun Kar Jori Manai ||

उठा, उठा, चला — तुम्हाला श्रीरामांची आण आहे; पाया पडून, हात जोडून विनवतो.

ॐ चं चं चं चं चपल चलंता। ॐ हनु हनु हनु हनु हनुमंता॥

Om Chan Chan Chan Chan Chapal Chalanta | Om Hanu Hanu Hanu Hanu Hanumanta ||

ॐ चं — हे चपळ (वेगाने) चालणाऱ्या; ॐ हनु — हे हनुमंता.

ॐ हं हं हाँक देत कपि चंचल। ॐ सं सं सहमि पराने खल दल॥

Om Han Han Hank Det Kapi Chanchal | Om San San Sahmi Parane Khal Dal ||

ॐ हं — चंचल कपी गर्जना करतात; ॐ सं — दुष्टांचे दल घाबरून पळून जाते.

अपने जन को तुरत उबारो। सुमिरत होय आनंद हमारो॥

Apane Jan Ko Turat Ubaro | Sumirat Hoy Anand Hamaro ||

आपल्या भक्ताला तत्काळ तारा; तुमच्या स्मरणाने आम्हाला आनंद होतो.

यह बजरंग बाण जेहि मारै। ताहि कहो फिर कौन उबारै॥

Yah Bajrang Ban Jehi Marai | Tahi Kaho Phir Kaun Ubarai ||

हा बजरंग बाण ज्या (संकटाला) मारतो, सांगा, मग त्याला कोण वाचवू शकेल?

पाठ करै बजरंग बाण की। हनुमत रक्षा करै प्राण की॥

Path Karai Bajrang Ban Ki | Hanumat Raksha Karai Pran Ki ||

जो बजरंग बाणाचा पाठ करतो, त्याच्या प्राणांचे रक्षण हनुमंत करतात.

यह बजरंग बाण जो जापै। ताते भूत प्रेत सब काँपै॥

Yah Bajrang Ban Jo Japai | Tate Bhut Pret Sab Kampai ||

जो हा बजरंग बाण जपतो, त्याला सारी भुते-प्रेते घाबरून थरथरतात.

धूप देय अरु जपै हमेशा। ताके तन नहिं रहै कलेशा॥

Dhup Dey Aru Japai Hamesha | Take Tan Nahin Rahai Kalesha ||

जो धूप दाखवून याचा सदैव जप करतो, त्याच्या शरीरात कोणताही क्लेश राहत नाही.

॥ दोहा ॥ प्रेम प्रतीतिहि कपि भजै, सदा धरै उर ध्यान। तेहि के कारज सकल शुभ, सिद्ध करैं हनुमान॥

|| Doha || Prem Pratitihi Kapi Bhajai, Sada Dharai Ur Dhyan | Tehi Ke Karaj Sakal Shubh, Siddha Karain Hanuman ||

जो प्रेम आणि विश्वासाने कपीचे (हनुमंताचे) भजन करतो आणि सदैव हृदयात त्यांचे ध्यान ठेवतो, त्याची सर्व शुभ कार्ये हनुमंत सिद्ध करतात.

📿 जप-गणना (108 मण्यांची माळ)

प्रत्येक जपाला एकदा बटण दाबा; प्रत्येक 108 जपांनंतर एक माळ पूर्ण होते (फोन हलकासा कंप पावतो). ही गणना याच डिव्हाइसवर/ब्राउझरमध्ये जतन राहते.

📅 पुढील शुभ दिवस (आमच्या पंचांगानुसार)

24 ऑक्टो. (शनिवार)
27 ऑक्टो. (मंगळवार)
31 ऑक्टो. (शनिवार)
3 नोव्हें. (मंगळवार)
7 नोव्हें. (शनिवार)
10 नोव्हें. (मंगळवार)

तारखा दिल्लीच्या सूर्योदयानुसार आहेत; आपल्या शहरासाठी आजचे पंचांग पाहा.

🪔 जप / पाठ कसा करावा

वेळ: मंगळवार/शनिवार; संकटाच्या वेळी केव्हाही.
विधी: स्नानानंतर, हनुमंतासमोर धूप-दीप लावून — फलश्रुतीतच धूप दाखवून जप करण्यास सांगितले आहे; आधी हनुमान चालीसा, मग बजरंग बाण.
नियम (परंपरेनुसार): पाठाच्या दिवशी सात्त्विक आहार, ब्रह्मचर्य आणि क्रोधापासून दूर राहावे; कोणाचे नुकसान करण्याच्या इच्छेने पाठ करू नये.
संख्या: 1 वेळा; विशेष संकल्पात 41 दिवस.

🛕 पूजा-विधी (टप्प्याटप्प्याने)

🧺 लागणारे साहित्य

हनुमंताचे चित्र/मूर्ती
शेंदूर व चमेलीचे तेल (चोळा चढवण्यासाठी)
लाल फुले (जास्वंद/गुलाब)
लाल वस्त्र किंवा लाल आसन
तुपाचा/तिळाच्या तेलाचा दिवा, धूप
गूळ-चणे, बुंदी किंवा बेसनाच्या लाडवांचा नैवेद्य
तुळशीपत्र (नैवेद्यावर ठेवण्यासाठी)
पाण्याचे पात्र, अक्षता

🪷 विधी

स्नान करून स्वच्छ (शक्य असल्यास धुतलेले) कपडे घालावेत; पूजेची जागा स्वच्छ करून चौरंगावर स्वच्छ वस्त्र अंथरावे.
आचमन (तीन वेळा पाणी प्राशन) करून हात-तोंड शुद्ध करावे; आसनावर बसून मन शांत करावे.
तुपाचा किंवा तिळाच्या तेलाचा दिवा लावावा — दिवा देवतेच्या उजव्या बाजूला ठेवण्याची परंपरा आहे.
उजव्या हातात पाणी, अक्षता आणि फूल घेऊन संकल्प करावा — आपले नाव, गोत्र, ठिकाण, तिथी आणि पूजेचा हेतू मनात किंवा मोठ्याने म्हणावा; मग ते पाणी जमिनीवर सोडावे.
सर्वप्रथम श्री गणेशाचे स्मरण करावे (ॐ गं गणपतये नमः).
हनुमंतासोबत श्रीराम-सीतेचे स्मरण करावे — रामभक्तीसह केलेलीच हनुमान-पूजा पूर्ण मानली जाते.
मूर्तीला पाण्याने स्नान घालावे (चित्र असल्यास पाण्याचे शिंतोडे द्यावेत), मग शेंदूर व चमेलीचे तेल अर्पण करावे (मंगळवारी/शनिवारी चोळा चढवण्याची परंपरा आहे).
लाल फुले, अक्षता, धूप-दीप अर्पण करावेत; गूळ-चणे किंवा लाडवांचा नैवेद्य तुळशीपत्रासह दाखवावा.
हनुमान चालीसा/बजरंग बाण/सुंदरकांडाचा पाठ करावा, मग «आरती कीजै हनुमान लला की» ही आरती म्हणावी.
शेवटी आरती करावी, पुष्पांजली अर्पण करावी आणि प्रदक्षिणा घालावी (जागा नसल्यास आपल्या जागीच स्वतःभोवती फिरावे).
पूजेत झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा-प्रार्थना करावी, प्रसाद वाटावा आणि स्वतःही ग्रहण करावा.

⚠️ नियम व पथ्ये

पाठाच्या दिवशी ब्रह्मचर्य, सात्त्विक आहार आणि क्रोधत्याग पाळावा.
मांस-मद्याचे सेवन करू नये; हनुमान-पूजेत पावित्र्याला सर्वोच्च स्थान दिले आहे.
परंपरेनुसार स्त्रिया मूर्तीला स्पर्श करत नाहीत व चोळा अर्पण करत नाहीत; पण पाठ, भजन आणि दीप-आरती सर्वजण करू शकतात.
सुतक किंवा अशौचाच्या दिवसांत विधिवत पूजेऐवजी मनातल्या मनात स्मरण करावे.

🌟 लाभ (परंपरेनुसार)

संकट, भय आणि अडथळ्यांपासून रक्षणासाठी प्रार्थना (चौपाई 23–24, 33).
आत्मविश्वास — «तुमच्या बळावर आम्ही घाबरत नाही» (चौपाई 19).

या शास्त्रांत वर्णिलेल्या पारंपरिक श्रद्धा आहेत; फळ हे श्रद्धा, साधनेतील शिस्त आणि स्वतःच्या कर्मावर अवलंबून असते, असे मानले जाते.

❓ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

बजरंग बाण आणि हनुमान चालीसा यांत काय फरक आहे?

चालीसा ही हनुमंताच्या गुणांची स्तुती आहे; बजरंग बाण हे संकटात तत्काळ मदतीसाठी केलेले आवाहन आहे, ज्यात त्यांना श्रीरामांची शपथ घातली जाते.

बजरंग बाण रोज वाचता येतो का?

परंपरा वेगवेगळ्या आहेत — काही जण तो फक्त संकटातच वाचण्याचा सल्ला देतात, तर काही नियमित पाठही करतात. रोजच्या पाठासाठी हनुमान चालीसा सर्वांत सोपी आहे.

बजरंग बाणाचे वेगवेगळे पाठ का आढळतात?

याच्या दोन प्रचलित आवृत्त्या छापल्या जातात (35 आणि 32 चौपायांच्या); येथे अधिक प्रचलित असलेली 35 चौपायांची आवृत्ती दिली आहे.

📿 हनुमान चालीसा · 📜 संकटमोचन हनुमानाष्टक · 🪔 श्री हनुमान आरती (आरती कीजै हनुमान लला की) · 🪔 आपल्या कुंडलीवरून आपला ग्रह/देवता जाणून घ्या · 🧙 ज्योतिषांना विचारा · 🕉 सर्व मंत्र व आरत्या · 🇮🇳 हिंदीत वाचा · 🌐 English

टीप: पाठ भक्तिभावाने आणि शुद्ध उच्चारांसह करावा; विशेष अनुष्ठानासाठी जाणकार आचार्यांचे मार्गदर्शन घ्यावे.

इतर मंत्र व आरती

या विषयावरील पाने

मंत्र, आरती व चालीसा व्रत-सण स्वप्न-कोश हिंदू दिनदर्शिका शुभ मुहूर्त आजचे पंचांग आजचे राशीभविष्य आजचे पंचांग मोफत कुंडली कुंडली जुळवणी