🕉 लिंगाष्टकम्

📜 लिंगाष्टकम्

स्तोत्र

भाषासंस्कृत

श्लोक8 + 1 फलश्रुती

पाठासाठी वेळसुमारे 3 मिनिटे

विशेष दिवससोमवार, प्रदोष, महाशिवरात्र

ध्रुवपद«तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्»

लिंगाष्टकम् ही शिवलिंगाची आठ श्लोकांची स्तुती आहे — प्रत्येक श्लोक लिंगाच्या एका रूपाचे किंवा गुणाचे वर्णन करतो (ब्रह्मा-विष्णूंनी पूजिलेले, रावणाचा दर्प हरणारे, दक्षयज्ञाचा नाश करणारे, कोटी सूर्यांसारखे तेजस्वी) आणि «तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्» वर संपतो. सोप्या लयीमुळे अभिषेकाच्या वेळी हे सर्वाधिक गायले जाते.

📖 संपूर्ण पाठ — अर्थासह

मूळ पाठ सहज वाचता यावा म्हणून मराठी वाचकांच्या देवनागरी लिपीतच दिला आहे (उच्चार बदललेला नाही); रोमन लिपीत पाहण्यासाठी वरील बटण दाबा.

ब्रह्ममुरारिसुरार्चितलिङ्गं निर्मलभासितशोभितलिङ्गम्। जन्मजदुःखविनाशकलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥१॥

Brahmamurarisurarchitalingam Nirmalabhasitashobhitalingam | Janmajaduhkhavinashakalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||1 ||

जे लिंग ब्रह्मा, विष्णू आणि देवतांनी पूजिलेले आहे, निर्मळ प्रकाशाने शोभते आणि जन्मामुळे येणाऱ्या दुःखांचा नाश करते — त्या सदाशिवलिंगाला मी प्रणाम करतो.

देवमुनिप्रवरार्चितलिङ्गं कामदहं करुणाकरलिङ्गम्। रावणदर्पविनाशनलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥२॥

Devamunipravararchitalingam Kamadaham Karunakaralingam | Ravanadarpavinashanalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||2 ||

जे देवता आणि श्रेष्ठ मुनींनी पूजिलेले आहे, कामदेवाला जाळणारे, करुणेचे भांडार आणि रावणाच्या दर्पाचा नाश करणारे आहे — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

सर्वसुगन्धिसुलेपितलिङ्गं बुद्धिविवर्धनकारणलिङ्गम्। सिद्धसुरासुरवन्दितलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥३॥

Sarvasugandhisulepitalingam Buddhivivardhanakaranalingam | Siddhasurasuravanditalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||3 ||

जे सर्व सुगंधी द्रव्यांनी लिप्त आहे, बुद्धी वाढवण्याचे कारण आहे, आणि सिद्ध, देव व असुर ज्याला वंदन करतात — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

कनकमहामणिभूषितलिङ्गं फणिपतिवेष्टितशोभितलिङ्गम्। दक्षसुयज्ञविनाशनलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥४॥

Kanakamahamanibhushitalingam Phanipativeshtitashobhitalingam | Dakshasuyagyavinashanalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||4 ||

जे सोने आणि मोठ्या रत्नांनी विभूषित आहे, सर्पराजाच्या विळख्याने शोभते आणि दक्षाच्या यज्ञाचा विनाश करणारे आहे — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

कुङ्कुमचन्दनलेपितलिङ्गं पङ्कजहारसुशोभितलिङ्गम्। सञ्चितपापविनाशनलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥५॥

Kunkumachandanalepitalingam Pankajaharasushobhitalingam | Sanchitapapavinashanalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||5 ||

जे कुंकू आणि चंदनाने लिप्त आहे, कमळांच्या हाराने सुशोभित आहे आणि साठलेल्या पापांचा नाश करते — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

देवगणार्चितसेवितलिङ्गं भावैर्भक्तिभिरेव च लिङ्गम्। दिनकरकोटिप्रभाकरलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥६॥

Devaganarchitasevitalingam Bhavairbhaktibhireva Cha Lingam | Dinakarakotiprabhakaralingam Tatpranamami Sadashivalingam ||6 ||

जे देवगणांनी पूजिलेले आणि सेवलेले आहे, भाव आणि भक्तीनेच (प्राप्त होते), आणि कोट्यवधी सूर्यांसारख्या प्रभेचे आहे — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

अष्टदलोपरिवेष्टितलिङ्गं सर्वसमुद्भवकारणलिङ्गम्। अष्टदरिद्रविनाशितलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥७॥

Ashtadalopariveshtitalingam Sarvasamudbhavakaranalingam | Ashtadaridravinashitalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||7 ||

जे आठ पाकळ्यांच्या (कमळाने) वेढलेले आहे, सर्व सृष्टीचे कारण आहे आणि आठ प्रकारच्या दारिद्र्याचा नाश करते — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

सुरगुरुसुरवरपूजितलिङ्गं सुरवनपुष्पसदार्चितलिङ्गम्। परात्परं परमात्मकलिङ्गं तत्प्रणमामि सदाशिवलिङ्गम्॥८॥

Suragurusuravarapujitalingam Suravanapushpasadarchitalingam | Paratparam Paramatmakalingam Tatpranamami Sadashivalingam ||8 ||

जे देवगुरू (बृहस्पती) आणि श्रेष्ठ देवतांनी पूजिलेले आहे, देववनातील फुलांनी सदैव अर्चिलेले आहे, परात्पर आणि परमात्मस्वरूप आहे — त्या सदाशिवलिंगाला प्रणाम.

लिङ्गाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेच्छिवसन्निधौ। शिवलोकमवाप्नोति शिवेन सह मोदते॥९॥

Lingashtakamidam Punyam Yah Pathechchhivasannidhau | Shivalokamavapnoti Shivena Saha Modate ||9 ||

जो शिवांच्या सान्निध्यात या पुण्यदायी लिंगाष्टकाचा पाठ करतो, त्याला शिवलोक प्राप्त होतो आणि तो शिवांसह आनंद पावतो.

📿 जप-गणना (108 मण्यांची माळ)

प्रत्येक जपाला एकदा बटण दाबा; प्रत्येक 108 जपांनंतर एक माळ पूर्ण होते (फोन हलकासा कंप पावतो). ही गणना याच डिव्हाइसवर/ब्राउझरमध्ये जतन राहते.

📅 पुढील शुभ दिवस (आमच्या पंचांगानुसार)

23 ऑक्टो. (शुक्रवार) — प्रदोष व्रत
26 ऑक्टो. (सोमवार)
2 नोव्हें. (सोमवार)
6 नोव्हें. (शुक्रवार) — प्रदोष व्रत
7 नोव्हें. (शनिवार) — मासिक शिवरात्र
9 नोव्हें. (सोमवार)

तारखा दिल्लीच्या सूर्योदयानुसार आहेत; आपल्या शहरासाठी आजचे पंचांग पाहा.

🪔 जप / पाठ कसा करावा

वेळ: सकाळी अभिषेकाच्या वेळी किंवा प्रदोषकाळी.
विधी: शिवलिंगावर जल/दूध अर्पण करत; फलश्रुती «शिवांच्या सान्निध्यात» पाठ करण्याविषयी सांगते.
संख्या: रोज 1 वेळा; श्रावणी सोमवारी 11 वेळा.

🛕 पूजा-विधी (टप्प्याटप्प्याने)

🧺 लागणारे साहित्य

शिवलिंग किंवा शिव-परिवाराचे चित्र
शुद्ध पाणी व कच्चे दूध (अभिषेकासाठी)
बेलपत्र (तीन पानांचे, न फाटलेले)
धोत्रा, रुईची फुले, भांग (परंपरेनुसार)
पांढरे चंदन, भस्म, अक्षता
धूप, तुपाचा दिवा
फळे व मिठाईचा नैवेद्य
रुद्राक्षाची माळ (जपासाठी)

🪷 विधी

स्नान करून स्वच्छ (शक्य असल्यास धुतलेले) कपडे घालावेत; पूजेची जागा स्वच्छ करून चौरंगावर स्वच्छ वस्त्र अंथरावे.
आचमन (तीन वेळा पाणी प्राशन) करून हात-तोंड शुद्ध करावे; आसनावर बसून मन शांत करावे.
तुपाचा किंवा तिळाच्या तेलाचा दिवा लावावा — दिवा देवतेच्या उजव्या बाजूला ठेवण्याची परंपरा आहे.
उजव्या हातात पाणी, अक्षता आणि फूल घेऊन संकल्प करावा — आपले नाव, गोत्र, ठिकाण, तिथी आणि पूजेचा हेतू मनात किंवा मोठ्याने म्हणावा; मग ते पाणी जमिनीवर सोडावे.
सर्वप्रथम श्री गणेशाचे स्मरण करावे (ॐ गं गणपतये नमः).
शिवलिंगावर आधी पाणी, मग दूध (आणि शक्य असल्यास दही, तूप, मध, साखर — पंचामृत), मग पुन्हा पाण्याने अभिषेक करावा; अभिषेक करताना «ॐ नमः शिवाय» म्हणत राहावे.
पांढरे चंदन व भस्माचा टिळा, अक्षता, बेलपत्र (गुळगुळीत बाजू शिवलिंगाकडे), धोत्रा व रुईची फुले अर्पण करावीत.
धूप-दीप दाखवून नैवेद्य दाखवावा; मग मंत्र-जप किंवा शिव चालीसा/रुद्राष्टकाचा पाठ करावा.
«ॐ जय शिव ओंकारा» ही आरती म्हणावी; शिवलिंगाची प्रदक्षिणा अर्धीच घातली जाते — जलाधारी (सोमसूत्र) ओलांडली जात नाही.
शेवटी आरती करावी, पुष्पांजली अर्पण करावी आणि प्रदक्षिणा घालावी (जागा नसल्यास आपल्या जागीच स्वतःभोवती फिरावे).
पूजेत झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा-प्रार्थना करावी, प्रसाद वाटावा आणि स्वतःही ग्रहण करावा.

⚠️ नियम व पथ्ये

शिवपूजेत केवड्याचे फूल आणि तुळशीपत्र परंपरेने वर्ज्य मानले जाते; हळद-कुंकू शिवलिंगावर नव्हे, तर पार्वती मातेला अर्पण करावे.
बेलपत्र खंडित (फाटलेले-तुटलेले) नसावे; एकच बेलपत्र धुऊन पुन्हाही वाहता येते.
सोमवार, प्रदोष (त्रयोदशी) आणि मासिक शिवरात्र हे शिवोपासनेचे विशेष दिवस आहेत.
शिवलिंगावर वाहिलेले पाणी/दूध पायदळी येऊ नये — ते एखाद्या कुंडीत किंवा झाडाच्या मुळाशी घालावे.

🌟 लाभ (परंपरेनुसार)

जन्मोजन्मीची दुःखे आणि साठलेली पापे नष्ट व्हावीत यासाठी प्रार्थना (श्लोक 1, 5).
बुद्धीची वाढ आणि दारिद्र्यनाश (श्लोक 3, 7).

या शास्त्रांत वर्णिलेल्या पारंपरिक श्रद्धा आहेत; फळ हे श्रद्धा, साधनेतील शिस्त आणि स्वतःच्या कर्मावर अवलंबून असते, असे मानले जाते.

❓ नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

लिंगाष्टकम् केव्हा वाचावे?

सोमवारी, प्रदोषाला आणि महाशिवरात्रीला; अभिषेक करताना म्हणणे सर्वाधिक प्रचलित आहे.

📜 शिव पंचाक्षर स्तोत्र · 📜 श्री रुद्राष्टकम् · 📿 शिव चालीसा · 🪔 आपल्या कुंडलीवरून आपला ग्रह/देवता जाणून घ्या · 🧙 ज्योतिषांना विचारा · 🕉 सर्व मंत्र व आरत्या · 🇮🇳 हिंदीत वाचा · 🌐 English

टीप: पाठ भक्तिभावाने आणि शुद्ध उच्चारांसह करावा; विशेष अनुष्ठानासाठी जाणकार आचार्यांचे मार्गदर्शन घ्यावे.

इतर मंत्र व आरती

या विषयावरील पाने

मंत्र, आरती व चालीसा व्रत-सण स्वप्न-कोश हिंदू दिनदर्शिका शुभ मुहूर्त आजचे पंचांग आजचे राशीभविष्य आजचे पंचांग मोफत कुंडली कुंडली जुळवणी